Ocena brak

Bielik

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Masywny dziób, ogon klinowaty. Dorosłe ptaki są brązowe z jaśniejszą głową i szyją oraz białym ogonem, młode wydają się ciemnobrązowe z brązowym, marmurkowym ogonem, Z roku na rok stają się coraz bardziej podobne do dorosłych ptaków, ale dojrzałe płciowo stają się w piątym roku życia. Ostateczną szatę dorosłą osiągają dopiero w dziesiątym roku życia.

Środowisko: Bieliki żyją w pasie szerokości 3000 km biegnącym przez całą Eurazję od tundry po strefę pustyń. Prawie całkowite wyginięcie tych ptaków w zachodniej i środkowej Europie jest rezulatatem działalności człowieka. W Ameryce w podobnych biotopach żyje bielik białogłowy (Haliaeetus leucocephalus), który w szacie młodzieńczej nie różni się prawie od bielika i być może jest tylko jego podgatunkiem Jeszcze ok. 1800 r. bielik był ptakiem często spotykanym na nizinach Europy Środkowej.

W wykopaliskach odnajduje się dużą ilość jego kości w odpadkach z kuchni Wikingów. W latach 1800-1900 liczba tych ptaków drastycznie zmalała, głównie z powodu odstrzeliwania go jako szkodnika, ale za zgodą i z pomocą ówczesnych ornitologów. W 1860 r. zniknął z Bawarii, w 1875 ze Szlez-wiku-Holsztyna, w 1908 z Anglii, w 1912 z Danii. W Norwegii utrzymało się kilka setek par lęgowych. W Polsce również obserwowano silny spadek liczebności i wycofywanie się bielika z zachodu kraju. Wraz z ustaniem polowań na te ptaki w czasie II wojny światowej i w latach powojennych doszło do ponownego zasiedlenia w Danii (od 1954 r.) i Szlez-wiku-Holsztynie (w 1960 r. 10 par lęgowych).

W Szkocji udało się bielikowi osiedlić na wyspie Rhum. W Holsztynie w 1970 r. liczba par lęgowych spadła do czterech, z których tylko jedna dochowała się potomstwa. Temu stanowi rzeczy zawiniło ożywienie się makabrycznego hobby w postaci zbierania ptasich jaj (zabrano bielikom ok. 50% zniesień) przez niektórych sokolników, do tego doszło zakłócenie spokoju przez obserwatorów ptaków, w nielicznych przypadkach także przez drwali. Niektóre bieliki ginęły w sidłach zastawianych na lisy.

Następnym powodem było i jest nadal zanieczyszczenie środowiska trującymi chemikaliami, dawniej głównie proszkiem DDT, Organizm szwedzkich bielików zawierał w tym czasie do 1% czystego DDT. Raki pobierały truciznę wraz z pożywieniem; powodowało to że w jajach obumierały zarodki lub pękały skorupki jaj. W wielu krajach Europy bieliki znajdują się obecnie pod ścisłą ochroną i ich liczba utrzymuje się na tym samym poziomie. W Polsce gniazduje ok. 200 par, głównie w Szczecińskiem i na Mazurach. Chronione są ptaki, gniazda i miejsce gniazdowania w promieniu 500 m od gniazda.

Lęgi: Bieliki są wierne partnerowi i swojemu terytorium. W okresie godowym oba ptaki krążą w wąskich spiralach nad terenem gniazdowym, wykonują tokowe loty pikujące i dotykają się w locie pazurami. Para bielików ma zwykle kilka gniazd na zmianę: co roku jedno z nich nadbudowuje i szykuje do lęgu. Stare gniazda bielików mogą osiągać 2 m średnicy i do 5 m wysokości - są to największe ptasie gniazda.

Bieliki gnieżdżą się na skałach lub na drzewach, ale najstarszych i największych Początek lęgów na południu areału lęgowego to początek marca, na północy - od wiosny na danym terenie do czerwca. Wysiadują oboje rodzice, głównie jednak samica. W zniesieniu 2, rzadziej 3 jaja długości 75 mm, wysiadywane 38-42 dni. Pisklęta pozostają w gnieździe dokładnie 90 dni. Młode ptaki opuszczają rewir rodziców, podejmują dalekie wędrówki i docierają czasem na niebezpieczne dla nich tereny łowieckie południowoeuropejskich myśliwych.

Pożywienie: Bieliki polują w wodzie i na lądzie, mogą łapać ryby do wagi 8 kg, potrafią zaskoczyć i upolować lisa lub zająca. Gonią ptaki nurkujące aż do ich wyczerpania i chwytają je przy próbie zaczerpnięcia powietrza. Polują też na gęsi, łabędzie, żurawie, także odbierają zdobycz rybołowowi, gdy ten z trudem wznosi się z wody. Nawet młode foki padają łupem bielika.

Podobne prace

Do góry