Ocena brak

Biegunki

Autor /kornelcia Dodano /20.11.2013

Przemijająca biegunka, np. z powodu lekkiego zatrucia pokarmowego (jad gronkowcowy) lub emocjonalna, bywa zaburzeniem łatwym do wyjaśnienia ze względów epidemiologicznych (zachorowanie grupowe) lub ze względu na okoliczności towarzyszące. Uporczywe biegunki stwarzają większe trudności diagnostyczne. Istotne jest wtedy wykrycie mechanizmów patogennych. Przyczyny biegunek dają się w zasadzie podzielić na cztery grupy: może to być utrudniona re-sorpcja produktów trawienia połączona ze zwiększeniem molalności treści jelitowej; przyczyniać się do tego może też upośledzone wchłanianie elektrolitów i substancji drobnocząsteczkowych. Inną przyczyną może być wzmożona przepuszczalność błony ślu-* zowej i nadmierne wydzielanie jelitowe. Wreszcie przyczyną może być wzmóżenie motoryki lub znaczne skrócenie drogi pasażu, np. po rozległej resekcji jelita (zespół krótkiego jelita) lub przy istnieniu przetok w przewodzie pokarmowym. Biegunka może więc być uwarunkowana jed.ną lub wieloma przyczynami na ogół mieszczącymi się w tych czterech kategoriach.

 Jest to 'biegunka osmotyczna, w której dużej ilości osmotycznie czynnych, ale źle wchłanianych substancji towarzyszy zwykle niska zawartość sodu w kale. Taki charakter ; miewają biegunki po niektórych lekach przeczyszczających lub spowodowane defektem transportu glukozy itp. W tych przypadkach biegunka ustaje sama przy zatrzymaniu: dowozu pożywienia. Inna forma wodnistej biegunki powstaje, gdy duża ilość wody zostaje wydzielona do jelita dlatego, że nie wchłaniają się wchłaniane normalnie substancje (kw. żółciowe, kw. tłuszczowe, sód), istnieje duża ilość substancji mogących wywołać biegunkę sekrecyjną. Wydzielanie płynu do światła jelita powodują toksyny bakteryjne, prostaglandyny, wiele enterohor-monów peptydowych i niektóre leki czyszczącej Te wszystkie trzy mechanizmy są trudne do rozróżnienia i występują łącznie w różnych proporcjach. Biegunki spowodowane zaburzeniami motoryki i pasażu mogą być wywołane w drodze neurogennej, hormonalnej (tyreotoksykoza, karcynoid), chirurgicznej (zespół krótkiego jelita) i innej (np. przetoka). Tak więc biegunka może występować w wyniku działania dużej ilości różnych mechanizmów.

Stolce o wyglądzie wodnistym są zwykle pochodzenia . osmotycznego lub sekrecyjnego; stolce tłuszczowe wskazują na złe wchłanianie i trawienie. Zawartość ropy spotyka się w bakteryjnych i zapalnych chorobach jelit, nie ma jej natomiast w zapaleniach wirusowych. Stolce smołowate wskazują na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, natomiast żywoczerwona krew lub krew świeża zmieszana ze śluzem pojawia się w krwawieniach z jelita grubego.

Badania dodatkowe kału mogą mieć decydujące znaczenie rozpoznawcze, np. dla zidentyfikowania duru brzusznego, dysente-rii, pełzakowicy i innych pasożytów. Niestety oglądanie i wielokierunkowe badania kału są w praktyce często zaniedbywane.

Biegunkę charakteryzuje pód względem klinicznym, oprócz wyglądu i składu kału, dopiero zestawienie z innymi objawami towarzyszącymi, jak gorączka, parcie na stolec, wzdęcia, wymioty i inne objawy dotyczące przewodu pokarmowego, a także z wynikiem badania przedmiotowego całej jamy brzusznej i wreszcie całego ustroju. Przy uporczywych biegunkach należy pamiętać, że mogą one występować w chorobach endo-krynnych (zespół Zollingera-Ellisona, Wer-nera-Morrisona, nadczynność tarczycy, choroba Addisona, karcynoid, rak rdzeniasty tarczycy), po różnych antybiotykach, w cukrzycy, w amyloidozie itd., co właśnie zmusza do całościowego spojrzenia na pacjenta, wielkiej ostrożności i dociekliwości, a nie ograniczania się do badania częściowego i postępowania szablonowego.

Leczenie powinno zawsze dotyczyć przyczyny biegunki lub poznanych mechanizmów patogennych. Niekiedy jednak uciekać się musimy doraźnie do leczenia objawowego. Stosować możha wtedy Calcium lacticum, Calcium carbonicum, Bismuthum subnitri-cum, Carbo medicinalis, Enteroseptol, Reasec (Imodium) lub nawet Tra Opii.

Rozpoznanie przyczyny uporczywych biegunek bywa trudne, może wymagać wielostronnych badań dodatkowych wjdlatego kwalifikuje chorego do szpitala. Jeśli podejmujemy próbę wykonania badań systemem ambulatoryjnym, dobrze jest przestrzegać następujących zasad: 1) nie lekceważyć wywiadu ani badania brzucha oglądaniem i pal-pacją, 2) nie pomijać badania palcem „per rectum”, 3) nie zlecać wlewu doodbytniczego przed proktoskopią, 4) nie wykonywać wlewu przed badaniem kału makro- i mikroskopowym, chemicznym i bakteriologicznym, 5) nie zlecać wlewu u pacjentów z chorobami zakaźnymi, ze zwiotczeniem i rozdęciem jelita (zdjęcie przeglądowe), 6) nie przystępować do obciążających chorego badań bez uprzedniego uzupełnienia niedoboru wody i elektrolitów, 7) nie przeoczyć niedomogi nadnercza, bez zastosowania bowiem terapii substytucyjnej chorzy ci mogą nie wytrzymać zabiegów diagnostycznych.



Podobne prace

Do góry