Ocena brak

"Biblia" – jej pochodzenie, budowa i znaczenie

Autor /partyzant Dodano /15.04.2011

1. Znaczenie "Biblii"  Biblia jest, obok dorobku antyku, jednym z głównych źródeł naszej kultury, wyrasta z niej system wartości i ocen, bogactwo literatury i sztuki kręgu śródziemnomorskiego. W uniwersalistycznej Europie stanowiła źródło budowania światopoglądu i wykładnię życia. Można śmiało rzec, że kto nie zna Biblii nie zrozumie większości dzieł naszej cywilizacji, gdyż przez wieki była ona i jest źródłem inspiracji malarzy, pisarzy, reżyserów.

Nie zrozumie fragmentów języka, który pełen jest zwrotów biblijnych np. wieża Babel, salomonowy wyrok, etc. Dzieło to zawiera uniwersalny międzyludzki kodeks moralny (Dekalog), który zgodny jest także dla innych religii i ateistów. Jest zapisem historii (księgi historyczne), materiałem badań i dociekań filozofów i teologów. Jest także pięknym dziełem literackim zawierającym partie o niezwykłym artyźmie i urodzie języka (Pieśń nad Pieśniami).

2. Co to jest i skąd pochodzi?  Nazwa biblia pochodzi z języka greckiego i oznacza papirus, księgę. Dzieło to, będące pracą zbiorową pisaną głównie przez ludzi prostych powstawać zaczęło już w XIII wieku p.n.e., wtedy powstał Pięcioksiąg Mojżesza i najstarsze Psalmy, kreacja zaś trwała aż do I wieku n.e., kiedy to powstał Nowy Testament: Listy św. Pawła, Ewangelie, Apokalipsa św. Jana. Pisana była po grecku, hebrajsku i aramejsku

3. Budowa Biblii  Składa się ona z dwóch głównych części: Starego i Nowego Testamentu.  Stary Testament to zbiór pism judaistycznych, prezentujących historię narodu wybranego i jego przymierze z Bogiem. Na Stary Testament składają się księgi: •Pięcioksiąg Mojżesza, zwany inaczej Prawem, obejmujący dzieje ludzkości od stworzenia świata, poprzez dzieje patriarchów, dzieje Izraela do Mojżesza, wyjście, historię Izraela, aż po czasy Salomona,  

Księga Rodzaju (Genesis),  

Księga Wyjścia (Exodus),  

Księga Kapłańska,  

Księga Liczb,  

•Księga Powtórzonego Prawa.  

•Księgi historyczne,(15)  

•Księgi pouczające (m.in. Hioba, Psalmów, Pieśń nad Pieśniami, ...),(7)

•Księgi prorockie (Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Jonasza,...)(18)  Nowy Testament, pisany po głównie grecku, to zbiór pism chrześcijańskich mówiący o życiu, męce i śmierci Jezusa, o jego pracy nauczycielskiej i działalności apostołów. Składa się z:

•Ksiąg historycznych (4 ewangelie: Marka, Łukasza, Mateusza i Jana oraz dzieje apostolskie św. Łukasza),  

•Księgi pouczające (14 listów św. Pawła: do Rzymian, 2 do Koryntian, do Galatów, Efezjan, Filipian, Kolosan, 2 do Tesaloniczan, 2 do Tymoteusza, do Filemona do hebrajczyków oraz 7 listów powszechnych)  

•Apokalipsa św. Jana 

Główne tłumaczenia

Najdawniejszym tłumaczeniem jest Septuaginta, czyli przekład siedemdziesięciu, jest to przekład Starego Testamentu na język grecki (III-II w p.n.e.) W IV wieku n.e. przekładu całej "Biblii" na język łaciński dokonał św. Hieronim. Przekład ten nazwany został Wulgatą. W XVI wieku Kościół (a dokładniej Sobór Trydencki), uznał przekład ten za najbardziej adekwatny do oryginału i z tego względu uznano go za podstawowy do przekładów na języki narodowe. Na język polski przekładano cały tekst "Pisma Świętego" lub jego fragmenty. Najczęściej przekładaną była "Księga psalmów".

Najważniejsze tłumaczeniaKsięgi Psalmów

Psałterz floriański, 1400, znany także jako Psałterz Królowej Jadwigi,  

Psałterz puławski (XV wiek), nazwa przechodzi od miejsca przechowywania, czyli biblioteki Czartoryskich w Puławach, obecnie w Krakowie. Jest to przekład Pisma Świętego, a dokładnie Księgi Psalmów na język polski. Jest nieco mniejszego formatu od floriańskiego, równie bogato zdobiony inicjałami.  

•Psałterz Dawidowy (XVI wiek), autorem przekładu jest Jan Kochanowski. Tytuł pochodzi od biblijnego króla żydowskiego Dawida, któremu przypisywano autorstwo wszystkich psalmów. Prawdopodobnie król Dawid był autorem tylko połowy wszystkich psalmów(150/2), niemniej jednak jego duch pozostał nad innymi, gdyż pozostali autorzy starali się pisać w podobnym stylu,

•Księga Psalmów w przekładzie Leopolda Staffa (1937 rok),  

•Księga psalmów w przekładzie Romana Brandstaettera i Czesława Miłosza (1968 i 1979). 

Najważniejsze przekłady "Biblii"

1. katolickie  

•Biblia Królowej Zofii, zwana także szaroszpotacką. Jest to przekład z języka czeskiego, a dokonał go ks. Jędzrzej z Jaszowic, osobisty kapelan królowej Zofii, ostatniej żony Wł. Jagiełły, (XV wiek),  

Biblia Leopolity 1561 rok,  

Biblia Jakuba Wujka, 1599 – Jest to najsłynniejszy i najlepszy przekład, który obowiązywał aż do XX wieku  

Biblia Tysiąclecia 1965 rok; praca zbiorowa podjęta dla uczczenia tysiącleciachrztu państwa polskiego.  

2. innowiercze  

Biblia brzeska, kalwińska, 1563,  

Biblia nieświeska, Szymona Budnego, ariańsko-socyniańska, 1572,  

Biblia gdańska, luterańska, przekład przy współpracy kalwinów i braci czeskich 

Do góry