Ocena brak

Biblia - charakterystyka

Autor /Karen Dodano /06.04.2011

 

  • Nazwa pochodzi od greckiego „biblion” – księgi. Jest to zbiór ksiąg uznanych przez Żydów i Chrześcijan za księgi święte. Biblia to inaczej Pismo Święte lub Sakrum

  • Biblia powstawała jako przekaz ustny, najstarszy z XIII w.p.n.e. dopisywanie ksiąg zakończyło się w I w.p.n.e.

  • Języki:

  1. Hebrajski – Żydzi z Palestyny

  2. Grecki – Żydzi żyjący poza Palestyną w tzw. diasporach

  3. Aramejski – język, w którym mówił Chrystus

  • Dzieli się na Nowy i Stary Testament - z łacińskiego przymierze. W Biblii oznacza układ, na mocy, którego Bóg zobowiązał się pod pewnymi warunkami obdarzyć szczególnymi łaskami tych, którzy staną się jego ludem.

W Starym Testamencie przymierze między Bogiem, Noem, Abrahamem, Dawidem i Mojżeszem. Nowy Testament dopełnia przymierze życiem i działalnością Chrystusa

  • Stary Testament zawiera dzieje od powstania świata do narodzin Chrystusa, Nowy Testament od narodzin Chrystusa po wizję końca świata w Apokalipsie Św. Jana. Stary Testament zawiera w sumie 46 ksiąg, Nowy 27.

  • Tłumaczenia Biblii:

  1. Najstarsze to Septuaginta - sporządzone w 70 dni przez 70 tłumaczy z Hebrajskiego na Grekę.

  2. Wulgata IV w.p.n.e. - sporządzone przez św. Hieronima z Hebrajskiego na Łacinę. Nazwa oznacza z łacińskiego pospolity, powszechny. Kościół Katolicki posługuje się tym tłumaczeniem.

  3. Pierwsze tłumaczenie Biblii na Polski z 1599r. autor Jan Wujek

  4. Biblia Tysiąclecia 1965r.

  1. Utwór ma sens dosłowny i przenośny (alegoryczny)

  2. Forma i treść banalna, prosta a jednocześnie zmuszająca do przemyśleń

  3. Często zawiera prawdę, maksymę, która staje się przysłowiem

  4. Bohaterem jest przeciętny, zwykły człowiek

  5. Oszczędność słów i trafność określeń

    • Psalm - nazwa pochodzi od greckiego „psalmos” (wprawiać w ruch struny instrumentu). Jest pieśnią żydowską natchnioną przez Boga. Psalmy tworzą jedną z ksiąg Starego Testamentu. Sa to teksty modlitewne.

  1. Błagalne - najliczniejsza grupa, naród wybrany błaga Boga o łaski i opiekę

  2. Dziękczynne - stanowią podziękowanie

  3. Pochwalne - tworzone na okoliczności różnych świąt (np. moment wyjścia z Egiptu)

  4. Królewskie - na cześć króla, uświetnienie np. małżeństwa lub koronacji

  5. Syjońskie - powstały na okoliczność przeniesienia Arki Przymierza oraz powstania nowej świątyni

Inne psalmy miały charakter mądrościowy, modlitewny czy też patriotyczno-religijny

  1.  
    • Motyw - element świata przedstawionego w utworze literackim, które może powtarzać się w różnych innych utworach. Może to być bohater, zdarzenie, miejsce, czas, sytuacja

    • Topos - oznacza w łacinie miejsce. Toposy oznaczają miejsca wspólne tj. powtarzający się motyw, obraz lub temat np. topos genezyjski – motyw początku świata powtarzający się w różnych starożytnych mitologiach

    • Symbol - symbolom z greckiego, oznacza znak. Jest to przedmiot lub sytuacja mająca 2 znaczenia. Jedno dosłowne, a drugie przenośne, głęboko ukryte, które odbiorca musi odszukać

    • Archetyp - pierwowzór lub prawzór, wzory ludzkich postaw i zachowań, które tkwią głęboko w świadomości zbiorowej

      1. Hiob - symbol cierpienia niezawinionego

        • Przypowieści Biblijne:

          1. O miłosiernym samarytaninie - akcja dzieje się na drodze z Jerozolimy do Jeryha. Samarytanie to znienawidzona przez Żydów mniejszość narodowa uważana za odszczepieńców. Treścią jest napaść na człowieka, któremu pomocy odmówili kapłan i lewita. Cierpiącego ratuje z opresji samarytanin, płaci w gospodzie za opiekę nad rannym. Sens przenośny - bliźnim jest każdy człowiek, bez względu na rasę, narodowość czy pokrewieństwo. Samarytanin zaś to miłosierny Chrystus. Ranny człowiek to grzeszna i bezradna ludzkość, która zawsze może liczyć na boską pomoc.

          2. O siewcy

          3. O synu marnotrawnym - jeden z synów dostał swoją część majątku i wyruszył w świat. Szybko jednak roztrwonił cały majątek, który dostał, został bez środków do życia, głodował. Postanowił wiec powrócić do ojca i prosić o przebaczenie oraz przyjęcie jako sługę. Po powrocie do domu ojciec nie tylko mu przebaczył, ale również wyprawił na jego cześć ucztę. Drugi syn był cały czas przy boku ojca, pomnażał jego majątek. Po powrocie brata miał pretensje do ojca.

Sens przenośny - synem marnotrawnym jest każdy, Bóg jest ojcem, daje nam wszystko, co dobre. My niejednokrotnie marnujemy ten dar, odwracamy sie do Boga plecami, ale ten zawsze przyjmie nas z otwartymi ramionami. Syn, który nie potrafił zrozumieć decyzji ojca jest egoistą.

  1.  
  1. Na początku był Bóg, który wszystko stworzył

  2. Stworzenie świata było likwidacją chaosu i stworzeniem ładu

  3. Stworzył człowieka na swój wzór, który miał zapanować nad światem

  4. Człowiek ulepiony z gliny

  5. Narodziny świata - powstanie światła, ciemności, nieba, ziemi, roślin i zwierząt

  6. Monoteizm - wiara w jednego, kochającego Boga

  1.  
    •  
      1.  
        •  
          1.  
            • Kosmogonia mitologiczna:

  1. Na początku był chaos - mieszanina żywiołów, z którego wyłonili się Bogowie

  2. Bogowie nie kochali ludzi, traktowali ich z wyższością

  3. Często używali podstępów i zbrodni

  4. Człowiek ulepiony z gliny

  5. Nie kierowali się etyką, ale chęcią zdobycia władzy nawet za cenę życia najbliższych.

  6. Politeizm - wiara w wielu Bogów

    • Księga Hioba - Hiob był to prawy człowiek, kochający bliźnich, sprawiedliwy, bogaty, bogobojny. Został wystawiony na próbę wierności Bogu. Szatan zabrał mu cały majątek, następnie dzieci. Hiob przez cały czas wierzył w Boga, nie wyparł się wiary. Szatan zaraził Hioba trądem, lecz ten, dalej kochał i szanował Boga. Do końca przy nim został. Hiob jest symbolem cierpienia niezawinionego. Bóg za namową szatana wystawił go na tak ciężką próbę. W tradycji Hiob jest symbolem Chrystusa cierpiącego niezasłużenie.

    • Księga Koheleta - Kohelet jest to określenie mędrcy przemawiającego do publiczności. Powstała w III w.p.n.e. wcześniej uważano, że napisał ją król Salomon, ale autor użył nazwiska Salomon by nadać księdze szczególną rangę. W księdze podjęty jest temat rozważania nad sensem życia ludzkiego „marność nad marnościami” - fragment ten stanowi odpowiedz na pytanie o drogę do prawdziwego szczęścia. Fragment ten, podkreśla, że wszystko, co ziemskie jest kruche, nietrwałe, przemijające. Szczęścia nie dadzą ani bogactwa, ani sława, rozkosze czy tez wiedza. Mądrość nie zaspokaja człowieka, gdyż ten nie jest w stanie ogarnąć wszystkiego rozumem. Życie pełne jest zmartwień, trudu i niesprawiedliwości. Wszystkich spotyka śmierć. Kohelet namawia do używania uciech ludzkich, ale przypomina również, że za wszystko odpowiemy na sądzie bożym.

    • Cechy miłości idealnej na podstawie Hymnu o Miłości i Pieśni nad Pieśniami - cierpliwa, łaskawa, nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą, nie dopuszcza się bezwstydu, nie pamięta złego, nie cieszy się z niesprawiedliwości

    • Hymn o Miłości - utwór wychwala wszystkie zalety miłości doskonałej. Takim właśnie uczuciem jest to, które Bóg daje ludziom. Świadomość, iż Chrystus nas kocha, jest podstawą naszej wiary, to Bóg jest fundamentem trwałej i wiecznej miłości. Najważniejszymi wartościami w życiu człowieka to wiara, nadzieja i najważniejsza – miłość.

    • Pieśń nad Pieśniami - najdoskonalsza pieść pochodząca prawdopodobnie z IV w.p.n.e. autorstwa prawdopodobnie króla Salomona. Jest to jedyna w całym Piśmie księga, która pozornie nic nie mów i Bogu, ani o narodzie wybranym. Dosłownie rozumiana jest utworem lirycznym o tematyce miłosnej.

Treść - nawiązanie miłości i zaręczyny; rozmarzone uczucia oblubieńca i oblubienicy; wzrost uczucia i wzajemne odwiedziny; poszukiwanie oblubieńca przez oblubienicę; miłość dojrzała i zaślubiny; wystawienie na próbę uczuć, utwierdzenie miłości, nagrodzenie wierności i triumf miłości.

  • Apokalipsa św. Jana - najbardziej tajemnicza księga Nowego Testamentu. Zawiera wizję końca świata, sądu ostatecznego. Św. Jan nie tylko przepowiedział przyszłe losy, ale także upomina, grozi, pociesza. Księga ma charakter uniwersalny, ukazuje walkę dobra ze złem, chaos i upadek ludzi a także przywrócenie porządku w sensie ostatecznym. 4 jeźdźcy Apokalipsy to Chrystus, Wojna, Głód i Śmierć. 4 zwierzęta to Wół, Orzeł, Lew i zwierze z ludzką twarzą. Symbolem dobra jest baranek, zła bestia. Występują różne liczby - 7 symbol dobra, 666 symbol zła, 12 pokoleń Izraela czekało na wyzwolenie, 40 dni i nocy trwał potop

  • Powody, aby współczesny człowiek znał Biblię:

    1. jest jednym z najważniejszych źródeł naszej kultury, z niej wyrasta światopogląd, system wartości i ocen, bogactwo literatury i sztuki.

    2. jest autorytetem religijnym, wyjaśnia stworzenie świata, opisuje też jego koniec w zgodzie z wiarą swoich wyznawców.

    3. jest wybitnym dziełem powstającym przez wieki, zbiorem wielu gatunków literackich udoskonalanych przez wieki.

    4. jest wielką opowieścią o człowieku, o jego najpierwszych uczuciach, o złożoności natury człowieczej, o jego namiętnościach. Pokazuje ludzki błąd i ludzką znakomitość.

  • Motywy biblijne - motyw bratobójczej walki; zbrodni i kary; rajskiego ogrodu; Adam i Ewa; wędrówki do ziemi obiecane; motyw cierpienia niezawinionego początku i końca świata

Podobne prace

Do góry