Ocena brak

Bernikla kanadyjska

Autor /Letki Dodano /31.01.2012

Bernikla kanadyjska jest gatun­kiem bardzo pospolitym w Euro­pie, gdzie widuje się jej liczne stada, które lecąc w kluczach przemieszczają się od jednego stawu parkowego do następnego.
Bernikla kanadyjska (Branta canadensis) jest dużym ptakiem, którego długość ciała od dzioba do ogona wynosi około jednego metra. Gęś ma na piersi jaśniejsze pióra, natomiast na szyi czarne, toteż ptak lecący na tle nieba wyda­je się być czarno-biały. W locie wydaje on charak­terystyczny, trąbiący dźwięk;
Bernikla kanadyjska uważana jest za jednego z wielu egzotycznych ozdobnych ptaków parko­wych, bowiem jest ona zwierzęciem mało płochli­wym i tak jak parkowe kaczki oraz inne ptaki wodne daje się karmić nieomal z ręki. Większość populacji tego gatunku stanowią jednak osobniki żyjące w stanie dzikim, które zadomowiły się w wielu miastach, a także na obszarach rolniczych zachodniej i północnej Europy.
Ojczyzną bernikli kanadyjskiej nie jest Europa, lecz Ameryka Północna. W Ameryce jest ona naj­liczniejszym i najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem gęsi. Znanych jest kilka podgatunków. Bernikle kanadyjskie występujące w Europie należą do podgatunku, którego przedstawiciele występują w stanie naturalnym we wschodniej części Kanady. Ptaki te odbywają tam sezonowe wędrówki pomiędzy lęgowiskami położonymi w Nowej Funlandii, a zimowiskami na Florydzie w Stanach Zjednoczonych.
W ciągu kilkuset lat obserwacji ornitologicznych kilkakrotnie stwierdzono przypadki przypadkowe wędrówki bernikli kanadyjskich do Europy. W Irlandii i Wielkiej Brytanii ptaki te dały nawet początek kilku koloniom lęgowym. Jednak więk­szość założycieli europejskiej populacji bernikli kanadyjskiej pochodzi nie od tych ptaków, lecz od osobników sprowadzonych z Ameryki i trzyma­nych w celach ozdobnych w królewskich parkach oraz ogrodach arystokracji. Bernikle kanadyjskie ceniono dawniej za, jak to napisał ówczesny przy­rodnik, „majestatyczny wygląd i wspaniały smak mięsa". Po tym, jak zmalała liczba rodzimych euro­pejskich ptaków łownych, gęsi te były sprowadzane z Ameryki także przez myśliwych.

Szybka i pomyślna kolonizacja
Niektóre ptaki z hodowli parkowych uciekły na wolność i dały początek europejskiej populacji ber­nikli kanadyjskiej. Nie czuły one lęku przed ludź­mi i doskonale zaaklimatyzowały się w nowych warunkach. Minęło dużo czasu, zanim dzika popu­lacja osiągnęła dużą liczebność. W ciągu tego stu­lecia bernikle zasiedliły duże obszary Europy i wy­stępują w miejskich parkach oraz poza miastami.
Bernikle kanadyjskie żywią się głównie trawą i roślinami wodnymi. Żyją w dosyć dużych kolo­niach i tak jak większość gatunków gęsi, odważnie bronią swych lęgów. Często można zobaczyć Jak ptaki te przepędzają nawet duże psy, które zanad­to zbliżyły się do gęsich piskląt. Jednym z powo­dów szybkiego wzrostu zachodnioeuropejskiej populacji bernikli kanadyjskiej i powiększania się jej obszaru występowania jest to, że ptak ten jest silny i skutecznie daje sobie radę z większością drapieżników, które obecnie występują na naszym kontynencie. W obronie gniazd i piskląt gęsi mogą atakować nawet ludzi.
W Ameryce Północnej bernikle kanadyjskie odbywają dalekie wędrówki pomiędzy lęgowiska­mi a zimowiskami. Niektóre ptaki introdukowane w Europie także podejmują wędrówki, na przykład ze Szwecji do Niemiec, jednak większość osobni­ków porusza się po niewielkim obszarze.

Gdy liczba dzikich bernikli kanadyjskich zwięk­szyła się, gęsi zaczęły przysparzać kłopotów rol­nikom. W niektórych krajach czyniono nawet próby przetransportowania osobników tego gatunku do miejsc, gdzie byłyby one mniej uciążliwe. Nigdy nie zakończyło się to sukcesem, jednak przyczy­niło się do powiększenia obszaru występowania bernikli. W nowych miejscach ptaki szybko roz­mnażały się.
W zachodniej Europie żyją nieliczne tylko duże drapieżniki, które mogłyby skutecznie kontrolo­wać liczebność obcego przecież w miejscowym ekosystemie gatunku gęsi. W większości wypad­ków ofiarami drapieżników padają pisklęta berni­kli - dorosłe ptaki są dla nich zbyt duże i silne.

Zmiany w krajobrazie
Berniklom kanadyjskim bardzo odpowiada środo­wisko europejskich miast i terenów rolniczych, gdyż ptaki te żerują na trawnikach, oziminie i łą­kach. Jedną z przyczyn doskonałego zaaklimatyzo­wania się bernikli w Europie jest prawdopodobnie stałe powiększanie się obszaru ich ulubionego śro­dowiska, co jest wynikiem zmian w krajobrazie spowodowanych działalnością człowieka. Ważnym czynnikiem jest także prawie całkowity brak lęku przed ludźmi, co pozwala na zasiedlanie miast i sprawia, że bernikle kanadyjskie nie są zbyt atrak­cyjnym celem dla ambitnych myśliwych, którzy to coraz rzadziej na nie polują.

Obecnie w wielu miejscach berniklom kanadyj­skim wiedzie się gorzej, gdyż zaczęto je traktować jak szkodniki. Na wiosnę wybiera się z ich gniazd i niszczy jaja. strzela się do dorosłych ptaków, a nawet wykłada pożywienie zawierające środki antykoncepcyjne. Bernikle są przekleństwem dla ludzi zajmujących się pielęgnacją i utrzymaniem parków, gdyż zamieniają zielone trawniki w pokry­te grubą warstwą odchodów błoto.
Bernikla kanadyjska jest już uważana za euro­pejski gatunek ptaka i jest przykładem zwierzęcia, które doskonale przystosowuje się do życia w zmie­nionym przez człowieka środowisku naturalnym.

■ Bernikle kanadyjskie w niezwykły spo­sób opiekują się swymi młodymi. Gdy pisk­lęta wyklują się z jaj i opuszczą gniazdo, nie pozostają wyłącznie pod opieką swoich rodziców. Opiekują się nimi także inne dorosłe ptaki, które na zmianę strzegą stadka piskląt pochodzących od różnych par. Takie stadko gąsiąt jest przez specja­listów nazywane przedszkolem.
■ W latach 1953-1969 liczebność popula­cji bernikli kanadyjskiej w Wielkiej Brytanii wzrosła o 300 procent.
■ Bernikle kanadyjskie już 300 lat temu były trzymane w królewskich ogrodach w Wersalu pod Paryżem. W tym samym czasie sprowadzono je też do Anglii.

Podobne prace

Do góry