Ocena brak

Batalion (ptak)

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Samiec wielkości sierpówki (29 cm), samica zaledwie kosa (23 cm). W okresie lęgowym samca trudno pomylić z ptakiem innego gatunku. Już z daleka można go rozpoznać po szerokim, ozdobnym kołnierzu z piór, który u każdego z samców ma inny kolor, tak, że nie znajdzie sie dwóch identycznych; do tego dochodzą jeszcze dwa zakręcone, miękkie czuby z piór po bokach głowy, które wyglądają jak uszy, czerwonożółte brodawki na twarzy i różnej barwy dzioby i nogi: czerwone, żółte, zielonkawe lub brązowe. Każdy samiec ma indywidualną szatę godową.

Szata spoczynkowa samców i upierzenie samic również zmienne, zawsze jednak brązowawe z jasnymi obrzeżeniami piór, tak że ptaki wyglądają jak pokryte łuskami. We wszystkich szatach można poznać bataliony po grubszym, lekko zakrzywionym dziobie. Bataliony latają dobrze, a w czasie ucieczki potrafią także pływać i nurkować. Milczące; w wędrujących nocą stadach słychać ich zawołania kontaktowe brzmiące jak „kak" i „kik".

Środowisko: Batalion zamieszkuje umiarkowaną strefę Europy i Azji w pasie lasów iglastych i tundry. W Ameryce Północnej w odpowiednich biotopach występuje blisko spokrewniony z nim gatunek biegus płowy (Tringiłes subrufi-collis). Ptaki zamieszkują rozległe, nizinne mokradła, podmokłe łąki i bagniste łęgi roz-lewiskowe w bezleśnym otoczeniu. Ich stan w środkowej i zachodniej Europie na skutek intensywnej gospodarki rolnej dramatycznie się zmniejszył w wielu miejscach; w północnych Niemczech utrzymuje się resztka batalionów w takich samych biotopach jak czajki. Oba gatunki często widzi się razem. W Polsce batalion jest bardzo rzadkim ptakiem; występuje głównie w północno-wschodniej części kraju, zwłaszcza na Bagnach Biebrzańskich.

Nad morzem, na żerowiskach większości sie-wkowców, batalionów nie ma, chociaż za wydmami mogą już znaleźć odpowiednie dla siebie miejsca. Gdy inne biegusy plażowe po odpływie morza wracają na watty, niektóre bataliony zabierają się z nimi, ale gdy tylko spostrzegą „pomyłkę", powracają natychmiast na łąkę za wydmami. Poza okresem lęgowym przebywają na brzegach jezior i pizy ujściach rzek z mulistymi brzegami. Są ptakami wędrownymi i w sierpniu zaczynają odlatywać; ich trasy wiodą ponad lądem. Spłoszone lecą w gęstych stadkach, podczas przelotu tworzą łańcuchy. Zimują zwykle w środkowej i południowej Afryce. Wiele z nich spędza tam także lato nie zakładając gniazd. Przelot jesienny zaczynają samce: lecą dalej na południe niż samice i wracają później od nich.  

Lęgi: Słynne są toki batalionów. Odbywają się zwykle na nagiej ziemi na skraju wody, a plac tokowiskowy jest stały, używany przez wiele lat. Toki odbywają się przede wszystkim w drugiej połowie maja i pierwszej czerwca. Walczące koguty zbierają się o zachodzie słońca; każdy z nich zajmuje kawałek ziemi (wielkości talerza) i broni go zaciekle przed rywalami. Walki odbywają się parami. Dwaj rywale kucają na piętach, pochylają piersi i kierują przeciwko sobie dzioby. Następnie skaczą i podfruwają ku sobie z nastroszonymi kołnierzami. Gdy na placu toków pojawia się samica i zbliży się do któregoś samca, ten pochyla całe ciało w przód i kładzie dziób na ziemię.

Ten rytuał walki, przebiegający według sztywnych reguł, wygląda raczej komicznie aniżeli groźnie. Gdy samice zaczynają wysiadywać, koguty tracą ozdobne pióra i ochotę do walki. Pojawia się u nich instynkt wędrówki i opuszczają tereny lęgowe. Podczas przelotów jesiennych nie widuje się ich w szacie godowej, podczas wiosennych część ptaków ma już ozdobne upierzenie. Wysiaduje i wychowuje pisklęta tylko samica. Gniazdo jest dobrze ukryte w niskiej roślinności, zawsze blisko wody. Lęg w maju i czerwcu; w zniesieniu 4 jaja, długości 44mm, wysiadywane są przez 21 dni. Młode usamodzielniają się po 3 tygodniach. Podczas okresu lęgowego samica odwodzi ewentualnych intruzów udając ranną. Gdy młode się wyklują, okrąża i głośno ostrzega wroga.

Pożywienie: Oprócz robaków, ślimaków i owadów także jagody i nasiona.

Podobne prace

Do góry