Ocena brak

Bankomat

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /20.12.2011

Charakterystyka

Bankomat jest to samoobsługowe urządzenie wyposażone w czytnik paska magnetycznego/ mikroprocesora umożliwiającego dokonywanie operacji bankowych przy użyciu kart płatniczych. Wykorzystywany jest głównie do wypłaty pieniędzy, choć daje również możliwość wykonywania innych operacji, jak na przykład wpłata pieniędzy na rachunki w dowolnym banku, przelew środków na inny rachunek, otwieranie lub likwidowanie zlecenia stałego, zmiana terminu i kwoty zlecenia stałego, otwieranie lub likwidowanie lokaty, sprawdzenie stanu konta, załadowanie kart telefonii komórkowej, itp.


Bankomaty służą przede wszystkim do podejmowania pieniędzy w gotówce z rachunku typu ROR ( rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy ) lub awista przy pomocy karty i Pinu. Pierwszy na świecie bankomat został uruchomiony w latach 60 przez First Pensylwania Bank w Stanach Zjednoczonych. W Polsce pierwszy bankomat został zainstalowany w 1990 roku przez bank Pekao SA. Początkowo bankomaty były zainstalowane w środku w bankach i były dostępne podczas godzin otwarcia banku. Teraz bankomaty są instalowane na zewnątrz banku i są dostępne dla klientów przez całą dobę.


Rodzaje

Ze względu na funkcje można wyróżnić dwa rodzaje bankomatów:

  • CD ( Cash Dispensers )- bankomaty jednofunkcyjne służące jedynie do wypłaty gotówki,
  • ATM ( Automated Teller Machines )- bankomaty wielofunkcyjne, które mają zastąpić obowiązki pracownika w okienku banku, służy zarówno do wypłaty pieniędzy z bankomatu, jak również do wykonywania przelewów, sprawdzania stanu rachunku, etc.

Według miejsca lokalizacji bankomat można podzielić na:

  • wewnętrzne- usytuowane wewnątrz pomieszczeń np. banków,
  • przyścienne- posiadające panel operacyjny na zewnątrz budynku, umożliwiający dokonywanie transmisji- monitor, pozostała część natomiast znajduje się wewnątrz budynku,
  • zewnętrzne- instalowane poza budynkiem często jako urządzenia wolnostojące.

Według trybu komunikacji z bankiem bankomaty można podzielić na:

  • bankomaty działające w systemie off - line, są to bankomaty które nie są bezpośrednio połączone z bankami i nie mogą dokonywać autoryzacji transakcji; autoryzacja dokonywana jest w oparciu o limity wypłat z bankomatu; limity wypłat wynikają z tego, że bankomat nie wie, ile klient posiada pieniędzy na koncie, bo bankomat nie jest podłączony do bazy danych centrali.
  • bankomaty działające w systemie on - line, są to bankomaty w których wypłata gotówki powoduje natychmiastowe przekazanie informacji do banku, obsługującego konto klienta; w systemie tym bankomat po otrzymaniu dyspozycji od klienta o wypłacie gotówki dokonuje autoryzacji karty, po czym przesłane dane o dokonanej transakcji do banku wydawcy karty.

Dodatkowe funkcje bankomatów

Obecnie poza wypłatami gotówki bankmoaty umozliwiają również:

  • sprawdzanie bieżącego stanu rachunku klineta,
  • wydruk historii rachunków,
  • zmiana numeru PIN karty,
  • możliwość zapoznania się z informacjami i ogłoszeniami banku,
  • przyjmowanie gotówki w depozyt,
  • wydruk i wydawanie czeków,
  • dokonywanie przelewów,
  • wymiana walut,
  • obsługa czeków podróżnych,
  • zamawianie dodatkowych usług i produktów, np. książeczki czekowej,
  • inne: rezerwacje biletów lotniczych itp.
Wszystkie opcje są zależne od banków. Wiekszość z wymienionych wyżej operacji nie jest dostepne w Polsce.


Budowa bankomatu

  • logo banku,
  • okienko drukarki,
  • wskaźnik świetlny miejsca wprowadzania karty,
  • okienko dyspensera,
  • klawiatura użutkownika,
  • okienko wprowadzania karty,
  • monitor,
  • oświetlenie,
  • kalwisze funkcyjne.

Historia bankomatu

Bankomat, po angielsku zwany ATM (Automatic Teller Machine), to urządzanie o stosunkowo krótkiej historii. Za wynalazcę uznajemy Johna Shepherd-Barron .Jego początki sięgają lat 60-tych XX wieku. W roku 1969 postał prototyp urządzenia działającego na karty z paskiem magnetycznym. Zostało ono uroczyście udostępnione klientom nowojorskiego oddziału Chemical Bank 3 września 1969 roku. Pierwszy bankomat wzbudzał wielkie zainteresowanie mediów i zwykłych klientów, dla wielu osób odwiedzających Nowy Jork obejrzenie go było żelaznym elementem każdej wycieczki po mieście. W latach 70-tych emocje opadły, powstały pierwsze bankomaty produkowane seryjnie, a urządzania upowszechniły się w USA i Europie Zachodniej.


Także pierwszy bankomat, który pojawił się w Polsce wzbudzał ogromne zainteresowanie. Został on umieszczony w drugiej połowie lat 80-tych w III oddziale Banku Polska Kasa Opieki SA w Warszawie (dziś Pekao SA). Ten bank jako pierwszy wydał swoim klientom karty z paskiem magnetycznym.


Dopiero jednak lata 90-te, a właściwie ich druga połowa przyniosła, prawdziwy bankomatowy boom. Obecnie bankomaty można spotkać prawie na każdym kroku. Pierwsze bankomaty wyposażone były w czarno-białe ekrany. ich działanie było powolne oraz pełne awarii. Dziś wszystkie nowe bankomaty znajdujące się na rynku są oparte o technologie stosowane w najnowszych komputerach klasy PC. Nowoczesny bankomat wyposażony jest już w szybki procesor oraz pracujący zazwyczaj pod kontrolą systemu Windows. Największymi producentami bankomatów są firmy: NCR, Wincor Nixdorf, Diebold oraz Olivetti.


Liczba bankomatów w Polsce i na świecie ciągle rośnie. W wielu krajach bankomaty są najpopularniejszą formą kontaktu a bankiem. Banki kupują bankomaty już nie tylko jako standard wyposażenia oddziału, ale przez potencjalne oszczędności, zyski z obcych transakcji oraz zapewnienie klientom odpowiedniego standardu jakości usług. Ważnym trendem staje się rozszerzenie funkcjonalności bankomatów. Nowe transakcje są wdrażane przez wiele instytucji na świecie. Do tych transakcji można zaliczyć między innymi: uzupełnienie kont pre - paid użytkowników telefonów komórkowych, wydruk wyciągów, bezpośredni depozyt gotówkowy. Bankomaty stały się standardem dla milionów klientów na całym świecie.


Autor: Lukasz Rej, Bartosz Bieńkowski
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry