Ocena brak

BAŁKANY - działania wojenne 1941 r.

Autor /bolek Dodano /21.02.2011

Działania wojenne na Bałkanach rozpoczęły Włochy, które 7 kwiet­nia 1939 r. zajęły * Albanię. Z tery­torium tego państwa 28 październi­ka 1940 r. wojska włoskie uderzyły na *Grecję, lecz już 13 listopada ofensywa została powstrzymana i dzień później Grecy, dysponujący przewagą liczebną i wspierani przez 5 brytyjskich dywizjonów lot­niczych, przeszli do kontrofensywy, w której wyniku wyparli Włochów do Albanii. W grudniu głównodo­wodzący wojskami greckimi gen. Alexandros Papagos zdecydował się kontynuować ofensywę. Grecy opanowali południowo-wschodnią część Albanii, ale w lutym 1941 r. ich siły uległy wyczerpaniu, Włosi zgromadzili bowiem w tym kraju ponad półmilionową armię, która w połowie marca 1941 r. podjęła próbę uderzenia.

Załamało się ono na greckiej obronie. W tej sytuacji postanowił interweniować Adolf Hitler, którego głównym zamierze­niem było osłonięcie tyłów armii niemieckich przed ewentualnym uderzeniem aliantów w czasie agresj i na Związek Radziecki, ochrona rumuńskich pól naftowych (Rumunia przystąpiła do *„paktu trzech" w listopadzie 1940 r.), a także wsparcie włoskiego soju­sznika. Hitler skierował 12 armię (dowódca feldmarsz. Siegmund List ) do Rumunii, skąd miała wkro­czy ć do Bułgarii i następnie z tego kraju uderzyć na Grecję. Po przystą­pieniu Bułgarii 1 marca 1941 r. do „paktu trzech" oddziały 12 armii rozpoczęły przemarsz przez jej te­rytorium. Jednocześnie w Grecji przystąpił do lądowania Brytyjski Korpus Ekspedycyjny dowodzony przez gen. Henry^go M. Wilsona. W Belgradzie w wyniku zamachu stanu 27 marca 1941 r. obalono re­genta Pawła, który 2 dni wcześniej akceptował przystąpienie do „paktu trzech" i na tronie zasiadł młody król Piotr II. Premierem rządu został gen. Duśan Simović. Na te wydarze­ni a Hitler zareagował gwałtownie, decydując się uderzyć nie tylko na Grecję, ale również na Jugosławię.

Agresja rozpoczęła się 6 kwietnia 194 1 r. Samoloty z 4 floty powietrz­ne j (dowódca gen. Alexander Lóhr) uzbrojone w bomby burzące i zapa­lające dokonały kilku nalotów na Belgrad, niszcząc centrum miasta i wiele budynków rządowych;zginęło wówczas 1700 mieszkań­ców stolicy. W dniach 8-10 kwiet­nia z Austrii i Węgier uderzyły w kierunku Zagrzebia oddziały nie­mieckiej 2 armii (dowódca gen.Maximilian von Weichs); z Bułgarii1 grupa pancerna gen. Ewalda vonKleista ruszyła przez Niś naBelgrad, a XL korpus pancernyw stronę Skopje. Agresję niemiecką wsparły po kilku dniach oddziały węgierskiej 3 armii posuwające sięw stronę Nowego Sadu oraz wojskawłoskiej 2 armii atakujące wzdłużwybrzeża, z Włoch. Wojska jugosłowiańskie, które niezdążyły przeprowadzić pełnej mobi­lizacji, nie mogły stawić skuteczne­go oporu.

Na południu 5 armiai wojska 3 okręgu zostały rozbiteprzez niemieckie dywizje pancerne,na północy bunt Chorwatów dodat­kowo osłabił siły jugosłowiańskie i 12 armia niemiecka nie miała większych trudności z opanowa­niem Chorwacji. 12 kwietnia siły niemieckie połączy­ły się z włoskimi i ruszyły na połu­dnie, w stronę Grecji, dzień później zajęły Belgrad, a 17 kwietnia armia jugosłowiańska złożyła broń. Szybki podbój Jugosławii ułatwił Niemcom działania przeciw Grecji. XL korpus pancerny przeszedł przez południową Jugosławię i odciął wojska greckie, które rozpoczęły spóźniony odwrót z Albanii. W tym czasie XVIII korpus obszedł pas umocnień nazywanych linią *Meta-ksasa i 9 kwietnia opanował Saloni­ki, odcinając wschodnią Macedonię i broniącą się umiejętnie na linii Metaksasa część armii greckiej, która złożyła broń. Główne siły ar­mii greckiej walczące z Włochami w Albanii znalazły się w okrążeniu i 21 kwietnia musiały skapitulo­wać.

Niemiecka armia mogła teraz skoncentrować swoje działania na Brytyjskim Korpusie Ekspedycyj­nym, który wycofał się już z półno­cy kraju na linię góry Olimp. Jego dowódca gen. Wilson zdecydował się kontynuować odwrót w stronę portów południowych, licząc, że uda mu się ewakuować oddziały. 24 kwietnia 1941 r. korpus osiągnął Termopile, a następnie rejony zao­krętowania w Attyce i na Pelopo­nezie. Do 30 kwietnia okręty Royal Navy ewakuowały 50 672 żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej.

Ostatnim akordem wojny na Bałkanach było zdobycie * Krety bronionej przez ar­mię grecką i wojska brytyjskie. Opanowanie Bałkanów było ogrom­nym triumfem Hitlera. Wojska nie­mieckie liczące ok. 500 tys. żoł­nierzy w ciągu 3 tygodni podbiły 2 państwa przy minimalnych stra­tach własnych (zginęło lub odniosło rany 5500 żołnierzy Wehrmachtu, głównie na greckiej linii umocnień). Najważniejszym negatywnym dla Hitlera następstwem kampanii bał­kańskiej była konieczność opóźnie­nia ataku na Związek Radziecki (z 15 maja na 22 czerwca).

Podobne prace

Do góry