Ocena brak

Badanie ruchów czynnych

Autor /kulka Dodano /19.12.2013

Pomiar Si-CVII. Za pomocą giętkiej taśmy centymetrowej mierzy się odległość między wyrostkami kolczystymi S, i CV1I w pozycji stojącej oraz w maksymalnym zginaniu tułowia do przodu (kolana wyprostowane). Różnica w długości wynosi u normalnego dorosłego 10-11 cm. Im mniej giętki jest kręgosłup, tym różnica jest mniejsza.

Sposobem pomiarowym można określić giętkość każdej części oddzielnie, mierząc od S| do Thxn i od ThXn do Cyn-

Prostowanie. W czasie badania prostowania odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa w pozycji stojącej kolana muszą być wyprostowane. Podczas prostowania tułów odchyla się do tyłu. Wydat-ność tego ruchu jest mniejsza niż zginania i jego większość odbywa się w odcinku lędźwiowym i dolnym piersiowym, przy współudziale przeprostu w stawach biodrowych. Wielkość tego ruchu określana jest na 30-40°.

Przy odcinkowej sztywności kręgosłupa podczas prostowania tułowia ze skłonu badany prostuje najpierw odcinek poniżej części chorej, a dopiero później doprowadza całość kręgosłupa do pionu. Jeśli podczas odchylania tułowia do tyłu badany zgina kolana, to wskazuje to na sztywność odcinka lędźwiowego.

Pochylenie w bok (inclinatio lateralis). Jest ono możliwe przy normalnej giętkości kręgosłupa. Linia wyrostków kolczystych tworzy równomierny łuk w prawo lub w lewo. Nieprawidłowość linii łuku wskazuje na sztywność danej części kręgosłupa. Pochylenie tułowia w bok powoduje napięcie w mięśniach przykręgowych po stronie kontralateralnej (po stronie wypukłości łuku).

W przypadku sztywności kręgosłupa mięśnie po stronie wklęsłości łuku napinają się. Napięcie to stwierdza się palpacyjnie (objaw Forestiera).

W dużych sztywnościach kręgosłupa chory, chcąc wykonać pochylenie boczrie tułowia, unosi nogę strony przeciwnej w bok.

Do pomiaru kąta pochylenia w prawo lub w lewo przykłada się stalową taśmę centymetrową do Si i Cvu i, trzymając ją, odnotowuje kąt pochylenia, jaki stanowi utworzona linia prosta w stosunku do pionu. Wielkość ta określona jest na 40-60°. Podczas przechylania tułowia na boki obserwuje się wysokość, na której zgięcie odbywa się. Wysokość ta może być inna przy pochyleniu się w jedną stronę i inna przy pochyleniu w drugą.

Klinicznym testem pochylenia tułowia w bok jest oznaczenie wysokości, do jakiej ręka może sięgać do kolana danej strony. Uzupełnieniem badania pochylania bocznego tułowia jest badanie w pozycji siedzącej, przy czym badany zaczepia stopami za nogi stołka, na którym siedzi. Daje to dobre ustabilizowanie miednicy. Po nałożeniu obu rąk ze splecionymi palcami na potylicę (łokcie są uniesione i odstawione w bok) badany wykonuje przechylenie boczne w prawo i lewo. Odbywają się one w obrębie samego kręgosłupa, bez udziału stawów biodrowych. Zakres przechylenia w jedną stronę wynosi około 65°.

Odcinek szyjny kręgosłupa. Należy odróżnić ruchy głowy względem kręgów szyjnych od ruchów w samej szyjnej części kręgosłupa.

Iselin w następujący sposób charakteryzuje ruchy w odcinku szyjnym: pochylenie głowy do przodu z wyprostowaną szyją odbywa się w stawie szczy-towo-potylicznym (artic. atlantooccipitalis). Skręt głowy, jaki wykonuje żołnierz na komendę „w prawo lub w lewo patrz”, dokonuje się w stawach szczy-towo-obrotowych(artic. atlantoaxialis)\ wysuwanie głowy do przodu i cofanie w płaszczyźnie poziomej (przyciąganie bródki) - w środkowych kręgach szyjnych. W tejże środkowej części szyjnej kręgosłupa odbywa się reszta ruchu zginania podczas przyłożenia guzowatości bródkowej (mentum) do klatki piersiowej lub odchylanie głowy do tyłu. W pełnym wyproście normalnie twarz zwrócona jest wprost w górę. Pochylenie głowy kolejno na prawy i lewy bark (zbliżanie ucha do barku) następuje w dolnych kręgach szyjnych. Sumaryczny zakres zginania i prostowania odcinka szyjnego kręgosłupa wynosi około 100°, przechylenia bocznego 90°, a obracania 120-160°.

Badanie rozciągliwości. Do badania rozciągliwości odcinka szyjnego kręgosłupa chory leży na wznak. Głowę jego, znajdującą się poza stołem, badający chwyta oburącz. Druga osoba pomagająca nakłada ręce na barki badanego, stabilizując je. W tej pozycji łatwo zbadać rozciągliwość części szyjnej, jej bierne ruchy oraz przesuwalność kręgosłupa na boki w górnym otworze klatki piersiowej (aper-tura thoracis superior).

Badanie ruchów biernych i giętkości kręgosłupa. Dobry pogląd na ogólną giętkość kręgosłupa daje badanie chorego w klęku podpartym. Badany klęcząc wspiera się na obu rękach; łokcie ma wyprostowane, pozwala kolejno czynnie zapaść się kręgosłupowi (robi wklęsłe lędźwie), a potem wypukła je ku tyłowi (kocie plecy). W tej pozycji stopień rozluźnienia kręgów i mięśni jest duży (ryc. 6.24).

Bierny ruch w części lędźwiowej u dziecka bada się w analogiczny sposób, przy czym badający obie nogi unosi do tyłu (ryc. 6.26).

Sposób Menarda polega na tym, że badający podsuwa swą płaską rękę pod plecy chorego leżącego na wznak (ryc. 6.27). Grzbiet ręki opiera się o stół, końce palców leżą na wyrostkach kolczystych i unoszą je kolejno od stołu. Badany zachowuje się przy tym biernie, rozluźnia mm. kręgosłupa. Badający, naciskając na w\-rostek kolczysty, czuje wyraźnie, jak poddaje się on naciskowi, jeśli kręgi są normalnie ruchome. W przypadku ograniczonej sztywności kręgosłupa palec badającego czuje, że unosi się cała część, a nie poszcze-z 'lny kręg. W niektórych stanach patologicznych sposób Menarda służy do wykrywania miejscowej bole-sności w kręgach.

Przy badaniu ruchów obrotowych dolnej części kręgosłupa, a zarazem zdolności przechylania bocznego, badany leży na wznak. Badający zgina mu równocześnie oba biodra i kolana, przy czym bierze obie golenie pod pachę i wykonuje za pośrednictwem ud badanego ruchy obrotowe miednicy oraz ruchy odchylenia miednicy w bok (ryc. 6.29).

Rozciąganie kręgosłupa. Często konieczna jest ocena zdolności czynnego i biernego wydłużenia się kręgosłupa, uzależnionej od elastyczności więzadeł, krążków między kręgowych, przykurczów mięśni przykręgowych i ich siły.

Do badania rozciągliwości kręgosłupa bez przyrządu wyciągowego dobrze się nadaje sposób Men-nela (ryc. 6.30). Chory siada na niskim stołku i rozluźnia mięśnie. Badający staje z boku, stawia jedną stopę na stołku za chorym. Oburącz obejmuje jego głowę pod potylicę i pod brodę i opierając się łokciem na swoim kolanie, unosi tułów chorego w górę. Siłę rozciągania może badający zwiększyć, zginając podeszwowo stopę.

Stawy krzyżowo-biodrowe {artic. sacroiliacae). Ruch w tych stawach jest znikomy, można go raczej wyczuć niż zobaczyć.

Badający staje za chorym i obejmuje rękami ściśle okolicę nadkrętarzową, nakładając kciuki na okolicę pod kolcami biodrowymi tylnymi górnymi po obu stronach. Na wezwanie badany wykonuje nogami ruchy chodu na miejscu (marsz w miejscu).

 

Podobne prace

Do góry