Ocena brak

Badanie, klasyfikacja i określanie ilości odbieranego surowca

Autor /kokosanka Dodano /30.01.2014

Badanie surowca stanowi podstawę jego oceny (kwalifikacji) przydatności do przerobu. Ocena ta może być negatywna, dyskwalifikująca, (powodująca nie przyjęcie surowca) albo pozytywna (surowiec podlega dalszej kwalifikacji).

Kwalifikacja polega na rozdzieleniu materiału na klasy różniące się jakościowo. Termin jakość ma tu różne znaczenie, zależne przede wszystkim od końcowego przeznaczenia surowca. Na przykład inne wymagania jakościowe stawia się ziemniakom przeznaczonym do celów konsumpcyjnych, inne do celów paszowych, a jeszcze inne do celów przemysłowych czy do dalszej reprodukcji (tzw. sadzeniaków).

W badaniach, które mają zdecydować o przyjęciu bądź odrzuceniu surowca, stosowane są proste i szybkie metody, w których dużą rolę odgrywa ocena organoleptyczna. Natomiast w badaniach klasyfikacyjnych wykorzystywane są metody bardziej złożone.

Badanie i klasyfikację surowca prowadzi się w punktach skupu i w laboratoriach zakładów przemysłu spożywczego. Duże zakłady dysponują zwykle dwoma typami laboratoriów: tzw. laboratoriami ruchu, zajmującymi się oceną surowców decydującą o jego przyjęciu lub odrzuceniu i laboratoriami zakładowymi badającymi przyjęty surowiec.

Wymagania jakościowe stawiane poszczególnym surowcom i metody ich badania podlegają przepisom zawartym w odpowiednich normach. Na przykład mleko jest badane wstępnie przy odbiorze w punktach skupu na świeżość (próba alizarolowa), barwę i zapach. Tu też pobierane są codziennie próbki przyjętego mleka do oznaczania raz na dwa tygodnie zawartości tłuszczu. Co dwa tygodnie pobierane są próbki mleka do badania czystości mikrobiologicznej (próba reduk-

tazowa) i obecności komórek somatycznych w mleku (próba Whiteside’a). Badania pobranych próbek mleka wykonują pracownicy laboratorium zakładu przemysłu mleczarskiego, niekiedy wykonują oni także badanie mleka na obecność antybiotyków.

W ocenie owoców uwzględnia się: objętość, masę i kształt, dojrzałość, teksturę, smak i zapach, funkcjonalność, np. przydatność do zamrażania lub puszkowania, brak uszkodzeń lub zanieczyszczeń. Przy odbiorze buraków cukrowych określa się procentowy udział zanieczyszczeń mechanicznych (kamieni, ziemi itp.), zawartość cukru (metodą polarymetryczną).

Zwierzęta rzeźne są klasyfikowane przy odbiorze przez specjalistów - klasyfikatorów. Stosują oni normy podane w tabelach uwzględniające otłuszczenie i umięśnienie ogólne zwierzęcia. Tabele te opracowane są oddzielnie dla każdego rodzaju żywca rzeźnego: trzody mięsno-słoninowej, krów, wołów, jałówek, buhajów, byczków, wolców, cieląt, owiec (jarliczek i skopków, maciorek i skopów, owiec dorosłych), koni i źrebiąt.

Przydatność technologiczną konsumpcyjną i handlową ziarna zbóż określa się na podstawie barwy, zapachu, zdolności i energii kiełkowania, zawartości zanieczyszczeń, stopnia porażenia chorobami i szkodnikami oraz stopnia porostu.

Po zakwalifikowaniu surowca i rozdzieleniu na klasy jakościowe ustala się jego ilość. W zależności od rodzaju surowca, a więc czy jest on płynny, stały czy też występuje w sztukach, stosuje się metody pomiaru objętościowe lub wagowe.

Metody objętościowe mogą być oparte na pomiarze poziomu płynu w zbiorniku lub na pomiarze objętościowego natężenia przepływu. W metodach wago-wych stosuje się różne wagi: tradycyjne, pomostowe, z automatycznym napełnianiem, opróżnianiem i sumowaniem (wagi chronos). Wprowadza się też zautomatyzowane wagi z tensometrycznymi czujnikami pomiarowymi.

Odbiór surowca łączy się z jego magazynowaniem, które jest poprzedzone oczyszczeniem i takimi zabiegami, jak chłodzenie (np. mleka), suszenie (np. ziarna zbóż, rzepaku) czy sortowanie (np. jaj).

Sortowanie, podobnie jak kwalifikację, można najogólniej zaliczyć do operacji rozdzielania. Obie te czynności występują nie tylko podczas odbioru surowca, lecz także przy pobieraniu surowca z magazynu do przerobu lub wysyłki gotowego produktu z zakładu. Sortowanie jest pojęciem węższym od klasyfikacji, gdyż polega ono na podziale materiału na grupy różniące się tylko właściwościami fizycznymi, jak np. masą, objętością, kształtem, barwą.

 

Podobne prace

Do góry