Ocena brak

BADACZE PISMA ŚWIĘTEGO, International Bible Students Association

Autor /Budzigniew Dodano /31.05.2012

Russelici, ruch rel. nawiązujący do teol. tradycji antytrynitaryzmu w chrześcijaństwie, przyjmujący niewidzialne przyjście Chrystusa na ziemię i konieczność podporządkowania się jego rządom.

I. DZIEJE — Ruch B.P.Ś. wywodzi się od zorganizowanego 1872 przez Ch.T. Russella koła biblistów dla badania Pisma św. ; 1888 Russell utworzył stow. The Watch Tower Bible and Tract Society z siedzibą początkowo w Pittsburgu (Old Allegheny), a nast. Nowym Jorku (Brooklyn);

1913 stowarzyszenie przyjęło nazwę International Bible Students Association (z siedzibą w Londynie), którego Russell został przewodniczącym; 1916 powstała w Zurychu eur. filia stowarzyszenia. Rozłam ruchu spowodowany 1918 przez Alexandre'a Freytaga, krytykującego przerosty organizacyjno-propagandowe w działaniu kosztem praktyk miłości chrzęść, doprowadził do wyodrębnienia się nowej grupy - Amis de l'Homme.

W 1920 następca Russella, J.F. Rutherford, założył w Zurychu centr, biuro Wachtturm--Bibel und Traktatgesellschaft dla propagowania doktryny B.P.Ś. w krajach eur., zwł. w Szwajcarii, Niemczech i Holandii; zorganizowano międzynar. zjazdy i konferencje, m.in. 1926 w Londynie i 1928 w Detroit, a 1929 kongresy (7) o zasięgu europejskim.

Rozbieżność, jaka zarysowała się między doktryną Russella a poglądami Rutherforda, doprowadziła 1931 do powstania sekty Jehova's Witnesses (-> Świadkowie Jehowy). Zwolennicy nauki Russella kontynuowali działalność w ramach International Bible Students Association; 1970 liczyli ok. 200 000 wyznawców, w tym ok. 20 000 misjonarzy, głównie w Anglii. B.P.Ś. nie należą do Ekum. Rady Kościołów.

II. DOKTRYNA — ma charakter eklektyczny; z —> kalwinizmu przejęto ideę decentralizacji i odrzucenie zewn. formy kultu; od -> waldensów — akcentowanie roli słowa Bożego; od ad-wentyzmu -» chiliazm. Za jedyne źródło objawienia przyjęto Biblię (księgi kan. aprobowane przez protestantów), którą każdy ma prawo interpretować dowolnie; Pismo św. jest natchnione, posiada autorytet boski, chociaż niektóre teksty (np. Mk 16, 9-20; Łk 22,43; 23,34; J 5,25; 21,25) usunięto bądź zmieniono. Russell dał właściwą interpretację całości objawienia i przekazał ją uczniom.

Dzieje ludzkości (od ukrzyżowania Jezusa do śmierci Russella) dzielą się na 7 okresów, w których kolejno występował reformator (przeciwnik dogmatów Kościoła kat.), przygotowujący grunt dla doktryny Russella (zaliczają do nich Pawła i Jana Apostołów, Ariusza, P. Valda, J. Wiklifa, M. Lutra); odrzucają dogmat Trójcy Świętej, do ustanowienia którego miał się przyczynić ces. Konstantyn Wielki; Ducha Świętego uważają za moc, energię Boga-Jehowy, który bezpośrednio stworzył Logos, najwyższego anioła, zw. Archaniołem Michałem, jednorodzonego stwórcę (w imieniu Bożym) wszystkich rzeczy;

Logos przestał istnieć w chwili wcielenia, a jego miejsce zajął człowiek — Jezus, który osiągnął doskonałość po 30 latach, stając się podobny do Adama z okresu przed upadkiem; od zanurzenia zaś w Jordanie stał się Pomazańcem Bożym; śmierć na krzyżu była dla niego całkowitym unicestwieniem; Bóg jednak wskrzesił odkupiciela rodzaju ludzkiego ze względu na wielkość ofiary; zmartwychwstały Jezus ma naturę równą Jehowie.

Uważając Kościół kat. za dzieło ludzkie, B.P.Ś. głoszą, że Russell przyjmował istnienie prawdziwego Kościoła, który obejmuje wybranych do zbawienia; z chwilą śmierci ostatniego z wybranych zostaną oni wskrzeszeni i podniesieni do natury równej Bogu; będą oni („małe stado") niewidzialnie zarządzać światem podczas tysiącletniego królowania Chrystusa na ziemi; B.P.Ś. uważają siebie za członków Kościoła („wielkie grono"), mających przygotowywać ludzkość do niewidzialnych rządów w Kościele przebóstwionym.

Znakiem zewn. przystąpienia do B.P.Ś. jest zanurzenie w wodzie, symbol oddania się Bogu, uzdolniający do rozeznawania dobra od zła i prawdy od fałszu (tzn. poglądów badaczy od innych wierzeń rel.); B.P.Ś. odrzucają sakramenty; przyjmując monizm antropol. głoszą zmartwychwstanie człowieka; zbawienie osiągną ci, którzy naśladowali Jezusa w jego bezgranicznym poświęceniu.

Przez paruzję rozumieją przyjście Chrystusa 1874 na ziemię (1840 lat nie był obecny na ziemi) i założenie tysiącletniego królestwa, w szerzeniu którego szczególną rolę odgrywają B.P.Ś., przygotowując chrześcijan wszystkich wyznań do ostatecznej restytucji.

Moralność, wg B.P.Ś., sprowadza się do wypełniania przykazań, wolności i niezależności od świata (Kościoła i państwa), abstynencji od alkoholu i palenia; za dostateczny powód do rozwodu uważają cudzołóstwo, a regulację urodzin za sprawę osobistej decyzji. Mają obowiązek apostołowania (szkolenie, przepowiadanie, kolportaż).

III. W POLSCE i WŚRÓD POLONII — Pierwsi wyznawcy B.P.Ś. pojawili się w Polsce ok. 1905; ukaz carski z 1905 oraz rozporządzenie gubernatora z 1913 zezwalały im na działalność w byłym Królestwie Pol.; idee rel. Russella przeszczepił tu reemigrant pol. z Ameryki, Kinn, który 1913 założył w Warszawie Towarzystwo B.P.Ś. ; na Pomorze i do Wielkopolski ich nauka przedostawała się z Niemiec; delegacja wysłana z Zurychu 1921 założyła w Warszawie Reprezentację Międzynar. Stowarzyszenia B.P.Ś. na Polskę; 1924 nastąpił rozłam na Zjednoczenie B.P.Ś. w Piotrze, z centralą w Łodzi, oraz na Polskich B.P.Ś. wśród emigrantów.

Obecnie B.P.Ś. zrzeszeni są w kilku organizacjach:

° Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego — którego powstanie za pośrednictwem pol. ośrodka instytutu wydawniczego Strażnica w Nowym Jorku datuje się na 1918 — rozwijało w okresie międzywojennym działalność charytatywną w związku z trudnymi warunkami wytworzonymi przez kryzys ekon., dzięki której zdobyło wielu zwolenników;

przyjmuje w całości doktrynę Russella; liczy obecnie ok. 800 wyznawców i 22 starszych, ma 40 zborów, siedzibą zarządu jest Bydgoszcz, a organem dwumies. „Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa" (ukazujący się w Warszawie w nakładzie ok. 800 egz.); 1960 uznane przez państwo. Charakteryzuje je skrajny kongregacjonalizm; zarząd międzyzborowy nie ma uprawnień kierowniczych, gdyż każdy zbór działa autonomicznie, wybiera własny zarząd, kaznodziejów, starszych i diakonów.

Od 1923 Stowarzyszenie działa wśród pol. robotników we Francji; 1925 założono w Bernie niezależną od warsz. filię głównego zarządu, Wydział Pol. na Pracę Pol. w Centr. Europie, która wydawała dwutygodnikZłoty Wiek"; antykat. treść pisma spowodowała zakaz przysyłania go 1929-30 do Polski; 1929 odbył się w Paryżu zjazd polskich B.P.Ś.

° Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego, odłam powstały 1919 wśród pol. zboru w Detroit; od 1921 wydaje czasopismoStraż"; 1923 uległo rozbiciu przez utworzenie tzw. Komitetu Obrony Nauk Wiernego Sługi, działającego wyłącznie wśród pol. wychodźstwa, który od 1930 wydaje czasopismo „Głos Prawdy";

natomiast starszy zboru w Detroit i główny reprezentant Międzynar. Stowarzyszenia B.P.Ś. na Polskę Czesław Kasprzykow-ski założył 1925 Stowarzyszenie B.P.Ś. Grupa II, przekształcone 1931 w —> Świecki Ruch Mis. Epifanii. Zrzeszenie Wolnych B.P.Ś. założyło 1927 filię w Krakowie; w okresie międzywojennym utrzymywało kontakt z Detroit; zyskało również zwolenników wśród pol. emigrantów we Francji; 1932 miało w Małopolsce 42 zbory.

Zrzeszenie z siedzibą w Krakowie liczy obecnie ok. 3400 wyznawców i 334 starszych, 144 zbory i 9 domów modlitwy, m.in. w woj. krakowskim ok. 40 zborów, lubel. — ponad 30, katów. — ok. 30; 1960 uznane przez państwo. Zrzeszeniem kieruje walne zgromadzenie, zarząd główny oraz zarządy zborowe.

Jednostką organizacyjną są zbory skupiające co najmniej 7 wyznawców, zakładane przez zarząd Zrzeszenia; władzami zaś walne zgromadzenie członków zboru (zbiera się co 2 lata), zjazd przedstawicieli zborów, zarząd Zrzeszenia.

° Stolica Apostolska w Jezusie Chrystusie, z siedzibą w Chorzowie, uznana 1960 przez państwo; 1970 organizacja liczyła 32 wyznawców.

° Polscy Badacze Pisma Świętego, odłam B.P.Ś. wśród pol. wychodźstwa w Ameryce; wydaje czasopismo „Polski Badacz Pisma Świętego".

Kościół kat., zwł. w okresie międzywojennym, przeciwdziałał szerzeniu się wpływów B.P.Ś. (np. bp chełmiński S.W. Okoniewski w liście pasterskim z 31 I 1933 przypomniał, że prawo autentycznego wyjaśniania Pisma św. oraz głównych prawd wiary posiada jedynie Kościół katolicki).

 

F. Loofs, Die Internationale Vereinigung Ernster Bibelforscher, L 1921 ; S. Żelazowski, Życie przyszłe według nauk sekty B.P.Ś., Wwa 1923; A. Lerle, Die Irrlehren der Russellianer (ernsten Bibelforscher) im Lichte der Bibel, bmw 1925; F. Meftert, Bibelforscher und Bibelforschung über das Weitende, Fr 1925; S. Kuraś, Badacze Pisma Świętego, Ł 1926, Cz 1930; K. Algermissen, Die Internationale Vereinigung Ernster Bibelforscher, Han 1928; J. Busch, Das Sektenwesen unter besonderer Berücksichtigung der ernsten Bibelforscher, Hi 1929; D. Gajlusz, Badacze Pisma Świętego, Wl 1931; E. Górski, Z. Wolski, Anarchistyczne tendencje B.P.Ś., Sd 1932; L. Wasilkowski, Nauka B.P.Ś. o antychryście jakoby papieżu w oświetleniu katolickim, Wl 1932; tenże, Nauka B.P.Ś. o przyjściu Chrystusa Pana na sąd w oświetleniu katolickim, Lw 1932, Panewniki 19342; E. Górski, Z. Wolski, Błędnowiercze i anarchistyczne nauki B.P.Ś., Sd 1933; B. Kręcicki, Moja rozmowa z badaczem Pisma świętego, Kalisz 1933; S. Demko, Doslydniky Biblii, Prz 1935; M. Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lb 1937, 635--668; R. Orchard, The Open Bible, Lo 1943; H. Stroup, The Jehovas Witness, NY 1945; S. Ufniarski, Międzynarodowe Stowarzyszenie B.P.Ś. (Świadkowie Jehowy), Kr 1947; W.J. Schnei, 30 Years a Watch Tower Slav, NY 1955, 19592; W. Martin, N.H. Klann, Jehovah of the Watchtower, Michigan 1956; O. Eggenberger, RGG VI 1903-1906; B.P.Ś., czyli Świadkowie Jehowy, CzWD 33 (1959) 179-183; C. Herbert, Les témoins de Jehovah, Mo 1960 (bibliogr.); A. Renker, Unsere Brüder in den Sekten, Lm 1964; Hutten 131--136; T. Langer, Państwo a nierzymsko-katolickie związki wyznaniowe w Polsce Ludowej, Pz 1967, 163-171; S. Włodarski, W. Tarowski, Kościoły chrześcijańskie, Wwa 1968, 197-206; A. Tokarczyk, Informator o wyznaniach nie-rzymskokatolickich, Wwa 1968, 81-93; K. Keinath, Freikirchen und Sekten. Die Bibelforscher-Sekten. KonKun 688-702; J. Walicki, Wyznania w Polsce. Wwa 1970, 27-28; W. Wysoczański, Prawo wewnętrzne Kościołów i wyznań nierzymskokatolickich w PRL, Wwa 1971, 302-310, 325-339.

Podobne prace

Do góry