Ocena brak

Bacillus anthracis (laseczka wąglika)

Autor /makumba Dodano /23.05.2014

Badania nad laseczkami wąglika jako bronią biologiczną rozpoczęto ponad 80 lat temu. Głównym sposobem przenoszenia tych drobnoustrojów jest zawieszenie spor laseczek wąglika w aerozolu. Aerozol ze sporami jest bez-wonny, niewidoczny i może być rozpylony na dużej powierzchni. W przeprowadzonych symulacjach obliczono, że po rozpyleniu 100 kg spor wąglika nad Waszyngtonem śmierć poniosłoby od 130 tys. do 3 min osób.

W warunkach naturalnych wąglik najczęściej występuje u zwierząt roślinożernych, które zakażają się, spożywając spory obecne w glebie. Opisano kilka dużych, naturalnych epidemii wąglika, np. w 1945 roku w Iranie padło milion owiec. W wyniku wprowadzenia programu szczepień zwierząt (szczepionka z żywymi sporami, pozbawionymi plazmidu kodującego tworzenie otoczki) zdecydowanie zmniejszyła się zachorowalność i śmiertelność na tę chorobę. Obecnie rejestruje się pojedyncze przypadki wąglika wśród zwierząt i ludzi. Człowiek zaraża się laseczką wąglika po kontakcie z chorym zwierzęciem lub skażonymi produktami zwierzęcymi.

Zjadliwość Podstawowe właściwości i chorobotwórczość Bacillus anthracis zostały omówione w rozdziale „Laseczki Gram-dodatnie sporujące” (patrz rozdział „Bakteriologia szczegółowa”), natomiast w tym zostaną uwypuklone te dane, które są przydatne do zrozumienia możliwości zastosowania laseczek wąglika jako broni biologicznej. Pełna zjadliwość bakterii uwarunkowana jest obecnością otoczki antyfagocytarnej egzotoksyny, składającej się z trzech białkowych komponentów: antygenu ochronnego (ang. protective antigen -PA), czynnika letalnego (ang. lethal factor - LF) i czynnika obrzęku (ang. oedema factor - EF). Efektem działania toksyny jest obrzęk płuc i zakrzepica. Mechanizm działania toksyny przedstawia ryc. 63.

Objawy zakażenia Zakażenie laseczką wąglika u człowieka może przebiegać pod trzema postaciami: skórną, wziewną i żołądkowo-jelitową. Postać wziewną rzadko stanowi wynik naturalnego zakażenia, natomiast właśnie droga inhalacyjna jest brana pod uwagę w przypadku zastosowania spor wąglika jako broni biologicznej. Obraz kliniczny charakteryzuje się dwuetapowym przebiegiem. Początkowo obserwowane są objawy nieswoiste, jak gorączka, duszność, kaszel, ból w klatce piersiowej. W drugim okresie choroby następuje nagły wzrost temperatury, obrzęk płuc i wstrząs. Bardzo często dochodzi do krwotocznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i krwotocznego zapalenia śródpiersia.

Diagnostyka i leczenie Diagnostyka wąglika oparta jest na standardowym posiewie krwi oraz szybkich testach diagnostycznych (immunoenzymatyczne, PCR). Wstępne leczenie przypadków masowych polega na podaniu cipro-floksacyny doustnie 2 razy dziennie po 500 mg. Optymalne leczenie szpitalne powinno opierać się na podawaniu penicyliny klindamycyny lub wan-komycyny. Czas leczenia trwa minimum 60 dni. W USA zarejestrowano bez-komórkową, inaktywowaną szczepionkę zawierającą antygen ochronny (PA). Wymagane jest coroczne doszczepianie. Metody kontroli zakażenia w dużej mierze opierają się na standardowych środkach ostrożności w zakresie izolacji i stosowania środków dezynfekcyjnych.

 

Podobne prace

Do góry