Ocena brak

BABIZM

Autor /Budzigniew Dodano /31.05.2012

Pers. sekta w islamie, zainicjowana 1844 przez Sajjid Ali Muhammada (—> Bab). Nieudany zamach dokonany 1852 przez zwolennika sekty na życie szacha Nasira ad-Diny rozpoczął prześladowania ze strony rządu pers., które pochłonęły wiele ofiar; prześladowania te stały się powodem zbrojnych powstań babistów oraz emigracji do państw ościennych.

Następca Baba — Mirza Jahja, zw. Subhi Azal, odstąpił od nauki założyciela, reprezentując kierunek zbliżony do szyizmu (-> szyici); zwolennicy jego nauki, z którymi przeniósł się do Rosji, żyją obecnie na Cyprze (azalici); główny natomiast odłam b. przekształcił się 1863 (pod wpływem Baha Allaha) w ruch -> bahaizmu.

Doktryna b., będąca połączeniem pierwiastków szyickich —> izmailitów, chrystianizmu, judaizmu i religii staropers., zmierzała do zmodernizowania podstawowych założeń islamu ; za jedyne źródło wiary uznawała —> Koran, rozumiany nie w sensie dosłownym, lecz alegor. ; b. przyjmował istnienie jedynego i transcendentnego Boga — Allaha, stwórcy świata;

jego odzwierciedleniem był sam Bab jako —> mahdi, mający zaprowadzić ład w świecie i dać początek nowej erze, w której po zniknięciu różnic rasowych, polit, i językowych zapanuje powsz. pokój i braterstwo; b. odrzucał praktyki rytualne, a także przepisy prawa muzułm. (—> szariat);

podkreślał konieczność postępowania zgodnie z własnym sumieniem i duchowego postępu aż do mist, zjednoczenia się z Alláhem; odrzucał wiarę w zmartwychwstanie ciał i karę po śmierci; opowiadał się za równością społ. mężczyzn i kobiet, zniesieniem poligamii, a także za nierozerwalnością małżeństwa (z wyjątkiem przypadków szczególnych).

Zwolennicy sekty mieli powstrzymywać się od używania narkotyków oraz stosowania przemocy; formą kary była okresowa wstrzemięźliwość seksualna i grzywny pieniężne. W b. znane było kabalistyczne tłumaczenie liczb i liter; za świętą uważali liczbę 19, stąd rok ich dzielił się na 19 miesięcy po 19 dni.

 

F.C. Andreas, Die Babistenn Persien, L 1896; E.G. Browne, Materials for the Study of the Babi Religion, C 1918; G.W. Gilmore, ERK I 394-396; E.G. Browne, ERE II 299-308; P.K. Hitti, NCE II 2-3.

Podobne prace

Do góry