Ocena brak

Autonomia osobowości jako kryterium rozwoju podmiotowości każdego człowieka w społecznej przestrzeni życiowej

Autor /Oskar Dodano /02.09.2011

Autonomia oznacza przede wszystkim niezależność jednostki od kogoś lub od czegoś, a więc zakłada, że ludzkie „ja" osiąga się w procesie indywiduacji oraz z udziałem innych osób. Dojrzewanie psychiczne człowieka można rozpatrywać jako przechodzenie od stanu społecznej zależności do stanu niezależności lub współzależności, od racji otoczenia do racji własnego działania w zakresie formowania celów i zadań życiowych (K. Obuchowski, 1977).

B. Łapiński (1988) ocenia autonomię jako własność wielowymiarową i wyróżnia sześć jej rodzajów: behawioralną, emocjonalną, poznawczo-ewaluatywną, tożsamościową, instrumentalną i ekonomiczną; mogą się one wzajemnie wzmacniać lub ograniczać. Osiąganie autonomii psychicznej i społecznej trwa przez całe życie człowieka, a w różnych okresach rozwojo­wych jest ona ukierunkowana na inne potrzeby i inne jej zakresy.

Dla przykładu autonomia moralna polega na rozumnym, samodziel­nym, niezależnym od zewnętrznych nacisków wyborze określonych norm i zasad postępowania. Na kształtowanie się autonomii moralnej człowieka mogą mieć wpływ różne czynniki. W koncepcji poznawczo-rozwojowej J. Piageta i L. Kohlberga autonomia moralna ujmowana jest jako rezultat in­terakcji między rozwojem funkcji poznawczych i doświadczeniem społecz­nym jednostki. Z. Freud i E. Erikson uznają, że nabywa sieją od rodziców w procesie identyfikacji. Do podstawowych procesów społecznego uczenia się należy naśladowanie, modelowanie i identyfikacja.

Podobne prace

Do góry