Ocena brak

Austria i Galicja

Autor /Nunilona Dodano /25.04.2013

W historii Austrii lata 1815-1848 nazywa się erą Metternicha. Klemens Lothar von Metternich-Winneburg (zm. 1853), od 1809 roku minister spraw zagranicznych, od 1821 roku kanclerz Austrii, byłszczególnym rzecznikiem legitymizmu i bezwzględnej walki z ruchami rewolucyjnymi. Monarchii habsburskiejdał hegemonię w Związku Niemieckim i we Włoszech, wywierał duży wpływ na dyplomatycznądziałalność Stolicy Apostolskiej za Leona XII i Grzegorza XVI, ale państwo uczynił krajem rządów policyjnychi osławionej cenzury. Odbiło się to ujemnie na Kościele w Austrii, względem którego egzekwowałstare zasady józefińskie. Cesarz Franciszek I (zm. 1835), tak samo konserwatywny jak kanclerz, poważnietraktował rolę protektora katolicyzmu w całym świecie. Powstały wszakże konflikty o rozgraniczeniediecezji według podziału administracyjnego oraz o nominacje biskupów.

W Królestwie Lombardzko-Weneckim, przyznanym Austrii, cesarz domagał się prawa do nominacjibiskupów na podstawie konkordatu włoskiego z czasów Napoleona (1803). Papież wyraził zgodę podczaswizyty Franciszka I w Rzymie (1819).

W Kościele austriackim powstawały oddolnie starania o pobudzenie życia religijnego. W Wiedniu wokółredemptorysty Klemensa Marii Hofbauera istniała grupa duchownych i świeckich, do której należaływybitne jednostki, jak Fryderyk Schlegel, Adam Műller, Klemens Brentano. Odeszli oni od józefińskiegotraktowania Kościoła, a przyjmowali rzymski punkt widzenia (ultramontanizm). Działanie tego ruchudoprowadziło do dość licznych konwersji na katolicyzm, zwłaszcza z kręgu romantyków. Inaczej było wPradze, gdzie Bernard Bretano, autor podręcznika nauki o religii, zwolennik racjonalizmu i józefinizmu,wykładał, aż doszło (1819) do zawieszenia go w czynnościach profesora.

Galicja i Lodomeria zostały poddane tej samej polityce kościelnej Metternicha, co Austria. Pozwolonojedynie jezuitom (1820) powrócić, ale innym zakonom utrudniano przyjmowanie nowicjuszy.

Kościół w zaborze austriackim obejmował bardzo okrojoną metropolię lwowską. Należała do niej takżeuszczuplona diecezja przemyska oraz część diecezji krakowskiej, ale bez Krakowa. Utworzono z tej częściwikariat generalny w Starym Sączu, następnie (20.09.1821) diecezję tyniecką, której siedzibę przeniesionopo kilku latach z Tyńca do Tarnowa, przywracając (1826) samej diecezji nazwę tarnowskiej.

We Lwowie mieli stolice trzej arcybiskupi metropolici: łaciński, greckokatolicki i ormiański. Arcybiskupłaciński, Andrzej Alojzy Ankwicz (1815-1833), otrzymał od cesarza tytuł prymasa Galicji i Lodomerii,przez co został uprawniony do zajmowania pierwszego miejsca wśród innych metropolitów iprzewodniczenia stanom na sejmie galicyjskim. Po śmierci (1846) jego drugiego następcy, FranciszkaPischteka, ustał ten tytuł dla metropolitów łacińskich, niewątpliwie w związku z rabacją galicyjską, acesarz przyznał go (1848), lecz jednorazowo, metropolicie grecko-katolickiemu, Michałowi Lewickiemu.Łączyło się to z popieraniem ukraińskich unitów austrofilskich, by przeciwdziałać tendencjom rosyjskofilskimlub neoukraińskim.

Rząd austriacki początkowo starał się obsadzać biskupstwa w Galicji duchownymi Niemcami lub zgermanizowanymiCzechami czy też Węgrami. Na uniwersytecie lwowskim, na którym istniał wydział teologiczny,wykłady wolno było prowadzić w języku łacińskim lub niemieckim. Język polski był przedmiotemnadobowiązkowym, natomiast w ogłoszeniach rządowych stosowano go obok niemieckiego.

Podobne prace

Do góry