Ocena brak

ATOMIZM

Autor /kosa Dodano /11.12.2012

ATOMIZM (gr. atomos = niepodzielny) [1] A. fizykalny: teoria budowy i struktury rzeczywistości zapocząt­kowana koncepcją Leukipposa i Demokryta, zgodnie z którą kosmos (gr. tosmos = świat, porządek), to dyna­miczny układ -> atomów, pozosta­jących w ciągłych ruchu (w ciągłym "Wirze"). Stanowisko demokrytejskie rozwinęli epikurejczycy (Epikur, Lufrecjusz), modyfikując je o aspekt Parenklizy (-> indeterminizm). Starożytny a. był podtrzymywany i mody­fikowany (często swoiście) w śred­niowieczu m.in. przez: filozofów przyrody ze szkoły w Chartres (Wil­helm), arabskich mottekaleminów (wg których rzeczy składające się z atomów podtrzymywane są w istnie­niu przez Boga), ockhamistę Miko­łaja z Autrecourt. Odnowiony m.in. przez Galileusza i Gassendiego stał się podstawą nowożytnego —> mechanicyzmu i —> materializmu mechanistycznego. Obecnie badania nad ele­mentarnymi cząsteczkami materii pro­wadzone są w ramach atomistyki, tj. wyspecjalizowanej gałęzi współczes­nej fizyki. [2] A. metafizyczny: -> monadyzm (w szczególności -> monadologia Leibniza). [3] A. psychologi­czny: stanowisko głoszące możliwość sprowadzania życia psychicznego do podstawowych jego elementów (pro­stych: doznań, wrażeń, spostrzeżeń, uczuć itp.), których kombinacja two­rzy złożone zjawiska psychiczne. Po­gląd rozwijany m.in. przez: Locke'a, Hartleya, Hume'a, Priestleya, J. Milla, J.S. Milla, Spencera, Taine'a. Klasy­czną jego postać stanowi —> asocjacjonizm i wczesny -> behawioryzm. [4] A. socjologiczny: stanowisko przeciwstawne —> realizmowi socjo­logicznemu (zwłaszcza jego wersji głoszonej przez -> socjologizm), uj­mujące społeczeństwo jako zbiór (agregat) zasadniczo autonomicznych jednostek. Może przejawiać się w do­ktrynach społecznych i politycznych, typu: -> indywidualizm, -» utylitaryzm, -> liberalizm. [5] A. logiczny: stanowisko sformułowane przez Witt-gensteina i Russella (-> analityczna szkoła), zgodnie z którym istnieją tzw. fakty atomowe (posiadanie przez przedmiot jakiejś cechy lub zachodzenie między przedmiotami jedno­stkowymi relacji) i odpowiadające im „zdania atomowe" (ang. atomie sentence, atomie propositiori). Zdanie ma charakter zdania atomowego, jeśli mię­dzy składowymi tego zdania a skła­dowymi faktu atomowego zachodzi jedno-jednoznaczna odpowiedniość. [6] A. moralny: określenie stosowane niekiedy w odniesieniu do stanowiska głoszonego przez A. Gide'a, zgodnie z którym jedyną wartością jest tzw. widowisko życia.

Podobne prace

Do góry