Ocena brak

ATOMIZM

Autor /Jan_W Dodano /26.10.2012

 

ATOMIZM ang. atomism; fr. atomisme; nm. Atomismus

Termin wprowadzony w XVII w. przez R. Boyle'a {atomist = 'atomista'), zastoso­wany do określenia poglądu, według któ­rego każda rozpatrywana całość składa się z pierwotnych elementów — atomów.

1. filoz. przyr. Doktryna przyjmująca nie­ ciągłą budowę materii; syn.^ atomistyka (1). Rozróżnia się: a.) atomizm mechanicystyczny — doktryna, według której zjawiska świa­ta materialnego tłumaczą się przez połą­czenia i ruchy atomów, samych przez się bezwładnych (Leukippos, Epikur); b.) atomizm dynamiczny — do­ktryna, według której każda odmiana ato­mów jest obdarzona swoistą energią (R.J.BOŚKOVIĆ, S. TONGIORGi).

  1. metaf. Atomizm metafizyczny — syn.-^ monadyzm (1) G. W. Leibniza.

  2. psych. Atomizm psychologiczny (psychological atomism) — pogląd zakładający, że życie psychiczne daje się sprowadzić do pewnych składników elementarnych, a wszystkie złożone zjawiska psychiczne stanowią ich kombinacje. Do atomizmu psychologicznego zalicza się —> asocjacjonizm i wczesny -^ behawioryzm. Poprze­dnikami atomizmu w psychologii byli m. in.: J. Locke, D. Hume, D. Hartley, J. MLl, J. St. Mill, H. Spencer.

  3. Atomizm logiczny (logical atomism) — teoria, według której każde zdanie w sen­sie logicznym jest zdaniem jednostkowym lub daje się przedstawić jako połączenie zdań jednostkowych za pomocą —> funktorów prawdziwościowych; zdania jednostkowe pełnią tu rolę „atomów" języko­wych. W ujęciu B. A. Russella i L. Wittgensteina atomizm logiczny jest nie tylko teorią dotyczącą języka, lecz również me­todą mającą rozwiązywać problemy ontologiczne. Według Russella wyrażenia poprawnego logicznie języka mają tę samą strukturę, co fragmenty rzeczywistości, do których się odnoszą.

    5. soc. Atomizm społeczny — traktowa­nie społeczeństwa jako luźnego -^ agrega­tu (3) jednostek, przy czym agregatowi te­mu przypisuje się rzeczywistość wtórną w stosunku do owych jednostek. Ato­mizm społeczny wiąże się z -^ indywidu­alizmem (4), —> utylitaryzmem, —> liberali­zmem.

Podobne prace

Do góry