Ocena brak

Atak na jezuitów

Autor /NaumxD Dodano /25.04.2013

Zakon św. Ignacego pracował nadal owocnie na wielu płaszczyznach życia kościelnego, zwłaszcza nauczaniai misji. Wzrastała jednak wrogo do niego, która w Portugalii i Hiszpanii zrodziła pierwsi cierpkiowoc: zniesienie redukcji paragwajskich i wypędzenie jezuitów najpierw z tego pierwszego kraju, późniejtakże z drugiego. Portugalski wszechwładny minister Pombal skazał na śmierć jezuitów, którzy głosili,że karą za antyreligijną politykę rządu było (1755) straszne trzęsienie ziemi w Lizbonie, które bardzozniszczyło miasto (zginęło ponad 30 tysięcy ludzi). Jezuitom przypisano też współudział (1758) w zamachuna życie króla. W następnym roku zakazano im działalności w całej monarchii, kilkuset uwięziono,wszystkich innych deportowano do Państwa Kościelnego, a majątki skonfiskowano.

U Burbonów (Hiszpania, Neapol, Francja) znalazła akcja Pombala zrozumienie, gdyż oni także dążylido całkowitego zniesienia zakonu przez Kościół, co osiągnięto w następnym okresie. Zanim to się stało,przystąpiono we Francji do frontalnego ataku na jezuitów.

Wrogość do nich w tym kraju narastała od dawna i wychodziła od jansenistów, gallikanów, ale także akceptantów.Okazję do nasilenia ataku dała książka jezuity Jeana Pichouo częstej komunii świętej(L’esprit de Jesus-Christ et de l’Eglise sur la freguente communion, 1745). Autor podjął dawny problemjansenisty Arnaulda: jakie należy stawiać warunki częstego przyjmowania komunii, opowiadając sięwszakże za bardzo łagodnymi (inaczej niż Arnauld). Wystąpili przeciw temu nie tylko janseniści. Biskupipotępili w listach pasterskich tezy książki, a dwudziestu siedmiu z nich nałożyło cenzury za stosowanieich w praktykach religijnych. Do potępienia przyłączyło się Święte Oficjum. Król zesłał autora na wygnanie.

Isaac-Joseph Berruyer, następny jezuita, dolał oliwy do ognia. Wydał bowiem popularnie ujętą HistorięLudu Bożego. Jej pierwsza część (1753) wywołała już potępienie przez biskupów (także 27), co nie powstrzymałoopublikowania (1758) dalszych części. Nie ograniczono się do dyskusji teologów, ale władzekościelne ogłosiły cenzury, co uczynił także wydział teologiczny Sorbony.

Atak ze strony gallikanów miał źródło w przekonaniu, że jezuici są ostoją rzymskiej centralizacji kościelnej.Podzielali je także wpływowi na dworze królewskim; faworyta Ludwika XV, Antoinette Poissonde Pompadour (Mme Pompadour) i minister Etienne-Francois de Choiseul, którzy wkrótce stali się głównymisprawcami zakazu działalności jezuitów we Francji i protagonistami zniesienia zakonu.

Podobne prace

Do góry