Ocena brak

ARMIA ZBAWIENIA, Salvation Army

Autor /Tworzymir Dodano /29.05.2012

Chrzęść, wspólnota rel.-społ., głosząca konieczność niesienia pomocy moralnie zagrożonym, upadłym i cierpiącym niedostatek; powstała w wyniku rel. metody stycznego ruchu (metodyści) w Kościele -> anglikańskim; wysunęła na pierwsze miejsce działalność mor.-społ., uważając strukturę instytucjonalną Kościoła i jego dogmaty za elementy drugorzędne (->- adiafora); A.Z. zalicza się do tzw. -> wolnych Kościołów.

1. Geneza i rozwój — Założycielem A.Z. był W. —> Booth (wraz z żoną Catherine, zw. matką A.Z.), kaznodzieja metodystów, który opuściwszy ich gminę z powodu nieuzyskania stanowiska kaznodziei wędrownego, utworzył 1865 East London Mission w celu prowadzenia pracy duszpast. w najuboższych dzielnicach Londynu (po rozszerzeniu się 1869 poza miasto Christian Mission) ; głosząc słowo Boże na ulicach miasta, gromadził wyznawców na nabożeństwa w opuszczonych pomieszczeniach (żona zdobywała wyznawczynie w nocnych lokalach);

by ubodzy przyjęli wezwanie do pokuty, łączyli je z akcją charytatywną; zobowiązywali się do niesienia pomocy oświatowej (np. nauczanie dzieci), żywieniowej (m.in. jadłodajnie dla ubogich) i mor. (organizowanie od 1874 brygad dla ratowania nałogowych alkoholików, zakładanie od 1883 domów opieki dla zwolnionych z więzień, a od 1884 — dla upadłych dziewcząt).

Booth, uważając swe dzieło za ruch mis. w służbie wszystkich Kościołów, ogłosił się 1870 gen. superintendentem misji i nadał jej ustawy; 1876 dokonał zrównania predykantek z predykantami; 1878 nadał ruchowi nazwę Salvation Army i mianował siebie jej generałem, uważając odtąd A.Z. oficjalnie za ruch przebudzenia całego chrześcijaństwa.

Od 1879 przyjęto militarny podział organizacyjny, tytuły, mundury, muzykę i sztandar (barwa czerwona symbolizowała zbawczą Krew Chrystusa, niebieska — wewn. odnowienie człowieka, żółto-złota gwiazdadziałanie łaski Ducha Świętego) oraz zaczęto wydawać czasopismo „The War Cry".

A.Z. rozprzestrzeniała się po całym świecie, zwł. dzięki podróżom i kaznodziejskiej działalności Bootha; od 1880 w Irlandii i Stanach Zjedn., 1881 w Australii i Francji, 1882 w Indiach, Kanadzie, Szwajcarii i Szwecji, 1883 w Afryce Pd., Nowej Zelandii i na Cejlonie, 1886 w Niemczech, 1887 w Danii, Holandii i Włoszech, 1888 w Norwegii, 1889 w Belgii i Finlandii, 1890 w Argentynie i Urugwaju, 1891 w Rodezji, 1895 w Islandii i Japonii, 1904 w Panamie, 1908 w Korel. 1910 w Paragwaju i Peru, 1913 w Rosji, 1916 w Chinach i Mozambiku, 1920 na Kubie i w Nigerii, 1921 w Kenii, 1922 w Brazylii i Ghanie, 1931 w Ugandzie, 1932 w Afryce Pd.-Zach., 1933 w Jugosławii i Tanganice, 1934 w Algierii i Kongo Belg., 1937 w Kongo Franc, i Meksyku.

W Stanach Zjedn. w wyniku rozłamu powstały 1884 American Rescue Workers, a 1896 Volunteers of America dla ratowania więźniów, odłam, który 1958 liczył ok. 27 000 wyznawców; oba nie miały większego zasięgu.

Organizacyjnie na czele A.Z. stoi generał, mający absolutną władzę kierowniczą i dyscyplinarną; generałami byli W. Booth (do 1912), William Bramwell Booth (1912-29), E.J. Higgins (1929-34), Evangelina Booth (1934-39), G. Carpenter (1939--46), Albert Orsborn (1946-54), Wilfred Kitching (1954-63), Frederick Coutts (1963-69), Erick Wickberg (od 1969), wybierani od 1929 przez krajowych dowódców kwater głównych; generałowi podlega szef sztabu i Najwyższa Rada, będąca naczelną kwaterą A.Z.

Narodowe kwatery główne dzielą się na dywizje, korpusy i posterunki, czyli gminy i placówki lokalne; korpusami kierują zawodowi oficerowie kształceni w zał. 1929 International William Booth Memorial College w Londynie i dokształcani w zał. 1950 International College for Officers, posterunkami zaś — oficerowie lokalni, którzy stanowią tzw. laikat A.Z.; bezinteresownie pracują muzycy i śpiewacy.

A.Z. istnieje obecnie w 74 krajach; liczy ok. 2 min wyznawców, ok. 16 000 placówek, ok. 25 000 oficerów zawodowych i ok. 118 000 lokalnych, ponad 100 000 muzyków i śpiewaków; wydaje 121 czasopism w ponad 1,8 min egzemplarzy, prowadzi ponad 200 ośrodków charytatywnych dla osób szczególnie zagrożonych moralnie (byłych więźniów, alkoholików, młodzieży nieprzystosowanej); powstała 1943 instytucja sióstr liczyła 1960 ok. 1300 osób w 24 krajach. A.Z. jest od 1948 członkiem —> Ekumenicznej Rady Kościołów.

2. Doktryna — Podstawę doktrynalną A.Z. stanowi 11 artykułów ustalonych 1878 w dokumencie erekcyjnym.

Przyjmują one boskie natchnienie Pisma Św., które jest podstawą chrzęść, wyznania wiary; istnienie Boga w Trójcy Jedynego, stwarzającego, utrzymującego i kierującego światem; wcielenie Syna Bożego i bosko-ludzką osobę Chrystusa, który odkupił człowieka z grzechu, by umożliwić mu zbawienie; konieczność pokuty przez skruchę okazaną Bogu, zaufanie do Chrystusa i nowe narodzenie w Duchu Świętym, co dokonuje się dzięki łasce usprawiedliwienia przez Chrystusa; nieśmiertelność duszy, zmartwychwstanie ciał, wieczną szczęśliwość dla zbawionych, karę dla potępionych.

Odrzuciwszy sakramenty św. wprowadzili na miejsce chrztu obrzęd poświęcenia dzieci, na miejsce bierzmowania obrzęd wcielenia w szeregi, na miejsce sakramentu małżeństwa wzajemne zobowiązanie do wierności.

Dla realizowania miłości bliźniego członkowie A.Z. stosują całkowitą -» abnegację, np. w stosunku do narkotyków, zabaw, tańca, koncertów, teatru, stroju; odrzucają wojnę, pojedynek; sztuka, nauka, literatura i muzyka stanowią dla nich jedynie duszpast. wartość użytkową; zalecają modlitwę o nawrócenie, o pokój; pogrzeb ma u nich charakter radosny.

 

R. Sandall, The History of the Salvation Army I-III, Lo 1947-55; M. Gruner, Revolutionäres Christentum I-II, B 1952-54 (bibliogr.); tenże, Dle Heilsarmee, w: Viele Glieder, ein Leib, St 1953, 285-310; tenże, RGG III 185-187; LKS II 1211-1214; K. Keinath, Freikirchen und Sekten, KonKun 768-781; The Salvation Army Year Book, Lo 1972 (passim).

Podobne prace

Do góry