Ocena brak

ARKA NOEGO

Autor /Tworzymir Dodano /28.05.2012

(hebr. tebah skrzynia, nazwa występująca poza opisem potopu tylko w Wj 2, 3. 5, gdzie oznacza kosz papirusowy, w którym złożono Mojżesza), Wg Rdz 6, 14—8, 19 drewniany dom przystosowany do pływania po wodach potopu.

1. Znaczenie samego słowa i szczegóły opisu budowy a. wskazują, że nie był to statek (jakkolwiek Mdr 14, 6 tak właśnie arkę nazywa), objętość a. wynosiła 300 x 50 x 30 łokci, tzn. 56 250 m3 (łokieć = 50 cm).

Noe zbudował a. z drewna żywicznego o nieokreślonym bliżej gatunku; uszczelnienie międzybel-kowe zostało zapewnione wysmołowaniem zewn. i wewn.; wspomniany w opisie budowy a. sohar (w TH) oznaczać może bądź to otwory wprowadzające światło i powietrze, bądź też, co jest bardziej prawdopodobne, wodoszczelne nakrycie zwisające na 1 łokieć ze wszystkich stron a. ; w bocznej ścianie umieścił Noe drzwi wejściowe; wnętrze a. dzieliło się na parter i 2 piętra.

Przedstawienia a. występują we wszystkich okresach sztuki chrzęść, związanej ze scenami —> potopu i postacią Noego. W sztuce zach. wyobrażano a.N. w scenach i cyklach narracyjnych, takich jak: budowa arki (Rafael, Galeria Wat.), wejście Noego i zwierząt do arki (drzwi brązowe S. Zeno w Weronie; obrazy J. Bassano, Prado i Muzeum w Dijon XVI w.; Oskar Laskę, XX w.), arka pływająca po wodach (Paolo Ucello, klasztor S.M. Novella, Florencja XV w.; Hans Baldung, Rezydencja Biskupia w Bamberdze), Noe wypuszczający kruka i gołębia (M. Chagall, litografia 1947), wyjście z arki (H. Bosch, Muzeum w Rotterdamie XVI w. ; Rafael, 1516, Galeria Wat.) itp.

W Polsce a.N. występuje na arrasach wawelskich wykonanych wg kartonów Michiela Coxie (1553-71) w scenach z cyklu Dzieje Noego: budowa arki, wejście do arki, potop i wyjście z arki.

2. Za 1 P 3, 20 literatura patrystyczna widziała w a. typ Kościoła; dla współczesnych Noemu a. była jedynym środkiem ocalenia, podobnie też poza Kościołem nie ma zbawienia. A. mieściła w sobie zwierzęta czyste i nieczyste, podobnie i Kościół składa się ze sprawiedliwych i grzeszników; różne rodzaje zwierząt mieszczących się w a. są obrazem powszechności Kościoła.

A. unosząca się bezpiecznie na spiętrzonych wodach potopu jest obrazem Kościoła bezskutecznie atakowanego złością przewrotnych ludzi. Symbolika a. znalazła swój wyraz w pomnikach sztuki pierwszych wieków chrześcijaństwa i średniowiecza.

We wczesnochrześc. sztuce sepulkralnej a.N. przedstawiano jako otwartą prostokątną skrzynię pływającą po falach, z której do poł. wysokości ciała wynurzał się samotny, modlący się Noe jako typ —> oranta; arka była symbolem ratunku, Noe zaś wyobrażał duszę zmarłego (sarkofag Julianny z III w. oraz malowidła w katakumbach Pryscylli z II w., Domicylli z III w. i in.).

Z hellenist. literatury bibl. wywodzi się typ a.N. jako skrzyni pełnej ludzi i zwierząt, zilustrowany w cyklu narracyjnym malarstwa monumentalnego z synagog: w Dura Europos (obecnie w Damaszku) i w Gerazie (częściowo zachowane).

Eklezjologiczną symbolikę a.N. uwypuklano poprzez motywy i podziały Księgi Rodzaju; arka ma kształt piramidy schodkowej, w ilustracjach z XI w. zamieszczonych w oksfordzkim rpsie Juniusza zawierającym poematy przypisywane Cedmo-nowi; podział arki wyobraża porządek hierarchiczny Kościoła.

—> Airjanam Waedżo, -> Ararat.

 

H. Leclerca, DACL I 2709-2739; A. Parrot, Deluge et a. de AT., Neh 1952 (Biblia i starożytny świat, Wwa 1968, 195-199); E. Ullendorf, The Construction of N.A., VT 4(1954) 95-96; Réau II 1, 1956, 105-111; R. Largement, Le thème de l'arche dans les traditions sumérosèmitiques, w; Mélanges A. Robert, P 1957, 6065; S. Łach, Księga Rodzaju, PST I 1, Pz 1962, 244-276; Miasto Kraków. Wawel, KZSP IV z. 21, 152, il. 193; H. Hohl, Die Darstellungen der Sintflut und die Gestaltung der Elementaren, T 1967; tenże, LCIk I 178-180; J.P. Lewis, A Study of the Interpretation of Noah and the Flood in Jewish and Christian Literature, Lei 1968.

Podobne prace

  • Arka Noego

    Ocena / Autor /Cacper
    Dodano /31.05.2013 praca w formacie txt

  • Arka

    Ocena / Autor /Kwiryna
    Dodano /13.11.2012 praca w formacie txt

  • ARKA

    Ocena / Autor /Dobroslaw
    Dodano /01.03.2012 praca w formacie txt

  • ARARAT

    Ocena / Autor /Nadmir
    Dodano /25.05.2012 praca w formacie txt

Do góry