Ocena brak

Ariusz - dyskusje aleksandryjskie

Autor /LucjaG Dodano /18.04.2013

Ariusz, pochodzący z Libii, kapłan w Aleksandrii, uznawał i głosił, ze Bóg sam w sobie jest jedyny, niestworzony i nie zrodzony. W odniesieniu do Boga odrzucał też rozróżnianie innych teologów międzyzrodzeniem a stworzeniem; Posiadał ujmujący sposób postępowania, wysokie wykształcenie i szczególneuzdolnienie do dialektyki, prowadził nadto surowy tryb życia ascetycznego i przez to pozyskał do chrześcijaństwawielu pogan w Aleksandrii, gdzie przy kościele w dzielnicy Baukalis pełnił obowiązki kapłańskie.Jego poglądy wydały się obroną chrześcijańskiego monoteizmu, co miało wówczas szczególne znaczenieWobec przewagi pogańskiego politeizmu w Aleksandrii.

Problem Chrystusa - Syna Bożego był namiętnie dyskutowany w Aleksandrii już przez poprzednie pokoleniachrześcijan, szczególnie za biskupa Dionizego (260-264). Ariusz kontynuował ówczesny subordynacjonizm,poszerzył go oraz naświetlił myślą grecką (platońską) i biblijną interpretacją, którą zdobyłw antiocheńskiej szkole katechetycznej pod kierunkiem jej założyciela, kapłana Lucjana. Swoje poglądychrystologiczne wypowiadał w kazaniach od 318 r. Oprócz zwolenników znalazły one zdecydowanychprzeciwników, z tego powodu aleksandryjski biskup Aleksander starał się wyjaśnić różnice na drodzeteologicznej dyskusji. Po Wysłuchaniu zdań obu stron, gdy Ariusz twierdził, że „Syn Boży został stworzonyz nicości i był czas, kiedy nie istniał” biskup opowiedział się za tym, ze Logos w swej istocie jestrówny Ojcu i jak On wieczny.

Na synodzie aleksandryjskim (320), w którym wzięło udział około 100 biskupów egipskich i libijskich, potępiono naukę Ariusza i wykluczono z jedności kościelnej jego samego,dwóch biskupów, Sekundusa z Ptolemais na Cyrenajce i Teonasa z Marmaryki, pięcia kapłanów ityluż diakonów z powodu błędów zwalczających Chrystusa. Ariusz wszakże zyskał już wcześniej poparciebiskupów libijskich, a szczególnie biskupa Euzebiusza z Nikomedii, syllukanisty; będącego podwpływem tej samej szkoły antiocheńskiej. Euzebiusz cieszył się względami cesarza i był uważany zaczłowieka ambitnego. Widziano przerost ambicji, gdy przeniósł się z biskupstwa w Bejrucie na biskupstwow Nikomedii, gdzie cesarz miał rezydencję. Później przeniósł się na biskupstwo w Konstantynopolu,nowej stolicy cesarstwa.

Ariusz, ekskomunikowany, opuścił Aleksandrię i znalazł gościnę w Nikomedii, gdzie prawdopodobnienapisał swe główne dzieło Uczta.

Jego sprawa nabrała rozgłosu, biskup Aleksander wystosował więc encyklikę do wszystkich biskupówWschodu i udzielił informacji biskupowi rzymskiemu Sylwestrowi, Naukę Ariusza zwalczali biskupi z Tripolis, zwłaszcza zaś wybitny biskup antiocheński Eustacjusz i biskup Marceli z Ancyry (Ankara). Piśmiennicza polemika obu stron zaogniła problem.

Konstantyn pragnął jedności w Kościele, nie wnikając więc w sedno teologicznego sporu polecił Ariuszowii biskupowi Aleksandrowi się pojednać. Do Aleksandrii z poleceniem cesarskim udał się biskupHozjusz z Kordoby. Z pewnością radził on cesarzowi, gdy powrócił, zwołać biskupów na powszechnysynod (sobór), zwłaszcza że na załatwienie czekała druga jeszcze sprawa, czas święcenia Wielkanocy.

Cesarz, który już w 314 r. polecił biskupom odbyć synod w Arles, teraz też nie uzgadniał z nikim zwołaniasoboru, lecz sam wystosował do wszystkich biskupów w cesarstwie zaproszenie na zjazd w Nicei(Bitynia) w maju 325 r. Podróż mogli odbyć bezpłatnie tzw. pocztą cesarską. Zapewniono im nadto gratisowe utrzymanie.

Podobne prace

Do góry