Ocena brak

APOSTOLSKI SKŁAD WIARY

Autor /Florek Dodano /25.05.2012

Symbol apostolski, Wierzę w Boga, zbiór głównych prawd objawionych, stanowiący krótkie wyznanie wiary chrześcijańskiej.

1. Nazwa symbol (z gr. symbolon znak rozpoznawczy, skład) na oznaczenie wyznania wiary, wymaganego od przyjmujących chrzest, występuje po raz pierwszy u św. Cypriana (Epist. ad Magnum, PL 3, 1143). Ojcowie apost. i pisarze wczesno-chrześc. posługiwali się określeniami : reguła wiary, reguła prawdy, nauka wiary, znak, sakrament; nazwy te, obok terminu symbol, spotykamy także u ojców Kościoła.

Określenie symbol z przymiotnikiem apostolski pojawiło się pod koniec IV w. w wyniku przekonania, że bezpośrednimi autorami A.s.w. byli apostołowie; wspólne credo mieli oni ustalić przed rozejściem się w celach misyjnych. Legendę tę zapoczątkowali w literaturze chrzęść. Rufin z Akwilei (Comm. in Symb. Apost., PL 21, 337-339) i św. Ambroży (Epist. XLII, PL 16, 1174); od VI w. twierdzono, że każdy z 12 artykułów zawdzięcza swe powstanie jednemu z apostołów. W średniowieczu przekonanie to przyjęło się powszechnie wśród pisarzy Zachodu.

Do jego obalenia w XV i XVI w. przyczyniły się polemika z prawosł. Grekami podczas Soboru w Ferrarze (1438), badania historyków i krytyka humanistów; wykazały one, że A.s.w. w swej obecnej formie nie jest autentycznym dziełem apostołów, choć zawiera ich naukę i sięga początkami czasów apostolskich.

2. Początków dzisiejszej formy A.s.w. należy szukać w pierwotnej katechezie chrzęść, i praktyce udzielania chrztu. Chrześcijaństwo przyniosło z sobą szereg nowych prawd objawionych, których z nakazu Chrystusa należało nauczać i żądać ich uznania od wstępujących do Kościoła; krótkie i jasno sprecyzowane formuły, czyli symbole, będące streszczeniem całej nowej religii, stanowiły program nauczania i służyły sprawie utrzymania jedności wiary zagrożonej pojawiającymi się herezjami.

Tworzenie takich symboli ułatwiało Pismo Św., w którym znajdowano przykłady zwięzłych ujęć głównych prawd objawionych.

Symbole trynitarne i chrystologiczne, streszczające główne tajemnice wiary, występują w pierwotnej katechezie chrzęść, początkowo oddzielnie;

pełny ich tekst odnajdujemy w pismach Rufina z Akwilei (Comm. in Symb. Apost., PL 21, 335-386) i św. Nicetasa, bpa Remezjany w Dacji (Explanatio Symboli, PL 52, 865-874). Rufin, komentując symbol Kościoła akwilej-skiego (-> Akwilejski symbol) i zestawiając go z symbolem rzym. (—> Rzymski symbol), zaznaczył, że Kościoły lokalne ze względu na herezje poczyniły pewne dodatki do symbolu;

jedynie Kościół rzym. zachował wyznanie wiary bez zmian; wyznanie to, określane jako symbol rzym., spotyka się w wielu różnych dokumentach z IV-VI w.; uchodzi ono za podstawę wszystkich zach. symbolów.

Dzisiejszy tekst A.s.w. jest wzbogaconą formą symbolu rzym., rozpowszechnianego od VI w. na Zachodzie; zawierają go pisma Cezarego, bpa Arles, a nast. Mszał galijski i pisma św. Pir-mina.

3. Zachowały się 2 zasadnicze teksty A.s.w.: tekst starszy, zw. rzymskim, zawiera 12 artykułów wiary, które cieszyły się w IV w. wielkim autorytetem także poza Rzymem (Mediolan, Akwileja, Afryka); tekst nowszy, prawdopodobnie z IX w., zw. galijskim, przyjęty w nauczaniu Kościoła zach.; zasadniczo nie różni się od poprzedniego, ale zawiera 14 artykułów wiary, toteż aby zachować tradycyjny podział na 12 części, połączono w nim artykuły pokrewne.

Oto jego pol. brzmienie:

° Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi,

° i w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego,

° który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny,

° umęczony pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion,

° zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał,

° wstąpił na niebiosa, siedzi na prawicy Boga Ojca Wszechmogącego,

° stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych,

° Wierzę w Ducha Świętego,

° święty Kościół powszechny, świętych obcowanie,

° grzechów odpuszczenie,

° ciała zmartwychwstanie,

° żywot wieczny (wyrazów podkreślonych kursywą nie było w tekście rzym.).

4. A.s.w., jako symbol chrzcielny i formuła liturg. zawierająca wyznanie wiary kat., odgrywał w życiu Kościoła zawsze dużą rolę i cieszył się wielkim autorytetem; od najdawniejszych czasów uchodził za oficjalny wyraz nauki Chrystusa, za streszczenie zasadniczych jej prawd i obowiązującą regułę wiary. Kościół posługiwał się nim w nauczaniu katechumenów, domagał się jego przyjęcia i uroczystego wyznania od przyjmujących chrzest.

A.s.w. jest nadal wyrazem jedności wiary; odmawiają go przyjmujący chrzest bądź osobiście, bądź przez rodziców chrzestnych (w przypadku chrztu niemowląt), chrześcijanie w codziennych modlitwach, w chwilach uroczystych dla zamanifestowania swojej wierności względem Boga, a także przy innych okazjach. Dla teologii dogm. ma duże znaczenie jako świadectwo staroż. tradycji i wyraz zwyczajnego nauczania Kościoła.

 

A. Westphal, Le symbole des apôtres, Neuilly 1928; O. Cullmann, Les premières confessions de foi chrétienne, P 1943, 19492; J. de Ghellinck, Les recherches sur les origines du symbole des apôtres. Bru 1946,239-260; P. Nau-tin, Je crois à l'Esprit Saint dans la sainte Eglise pour la résurrection de la chair, P 1947; J.N.D. Kelly, Early Christian Creeds, Lo 1950, I9602; W. Trillhaas, Das apostolische Glaubensbekenntnis, Wit 1953; O. Cullmann, Lafol et le culte de l'Eglise primitive. Neh 1963, 56-66; O.S. Barr, From the Apostles Faith to the Apostles Creed, NY 1964; J.F. Mitras, The Apostles Creed, Thought 43(1968) 589-610; J. Ratzinger, Einführung in das Christentum. Vorlesungen über das Apostolische Glaubensbekenntnis, Mn 1968 (Wprowadzenie w chrześcijaństwo. Kr 1970); A. Brekelmans, Wyznania wiary w pierwotnym Kościele, Conc 6(1970) z. 1, 14-18; Niepokoje wokół wyznania wiary, Conc 6(1970) z. 1, 73-89; P. Smulders, Some Reddles In the Apostles Creed, Bjdg 31 (1970) 234-260.

Podobne prace

Do góry