Ocena brak

Anzelm z Aosty (1033 - 1109) - Gnoseologia

Autor /Miecio Dodano /13.07.2011

Człowiek dąży do zrozumienia prawdy bożej. Może to osiągnąć przez wiarę. Do poznania prawdy potrzebny jest także rozum. „Wydaje mi się to niedbałością - pisał - nie przykładać się, po utwierdzeniu w wierze, do  zrozumienia tego, w co wierzymy”. Wynika z tego,  że wiara poprzedza rozumowanie i jego wynik jest już przez nią określony. Rozum ma za zadanie uzasadniać wiarę, a nie weryfikować; nie szukać prawdy, bo tę ma już objawioną, ale objaśniać tę już istniejącą. Rozum jest więc wolny, samodzielny, ale w granicach dogmatu. Była to „wiara poszukująca zrozumienia”.    

Anzelm z Aosty godząc się z myślą o racjonalności Boga i  świata, stosował dielektykę do udowodnienia, że Bóg istnieje, że posiada określone własności, że świat jest stworzony z niczego, a dusza nieśmiertelna i wolna. Starał się nawet uzasadnić tajemnice wiary: Trójcę, wcielenie, odkupienie. W udowadnianiu tym zajął stanowisko skrajnego realizmu pojęciowego, tłumacząc, że pojęciom nie tylko jednostkowym, ale i ogólnym, odpowiada rzeczywistość. Prawda jest nie tylko twierdzeniem umysłu, ale czymś realnie istniejącym.      

Dowody na istnienie Boga:   

1. Jeśli istnieje rzecz, która posiada cechy względne w stosunku do innej rzeczy, to musi istnieć owa inna rzecz; dobra względne, które są mniej lub więcej dobre, zakładają więc istnienie czegoś, co jest dobre bezwzględnie, tym bezwzględnym dobrem jest Bóg; wszelki byt względny zakłada byt bezwzględny, czyli zakłada Boga;  

2. Jeśli posiadamy pojęcie istoty najdoskonalszej, to istnieje ona w naszej myśli, ale czy istnieje tylko w naszej myśli, czy również w rzeczywistości? Jeśli istota najdoskonalsza istnieje w rzeczywistości, to posiada własność, której pozbawiona byłaby istota najdoskonalsza istniejąca tylko w naszej myśli, mianowicie własność istnienia rzeczywistego; jest więc od niej o tę własność doskonalsza; przeto istota najdoskonalsza, gdyby istniała tylko w myśli, nie byłaby najdoskonalsza, byłaby więc czymś sprzecznym; zatem istota najdoskonalsza nie może istnieć tylko w myśli, lecz musi istnieć w rzeczywistości - wynika to z pojęcia Boga. Dowód ten, który z logicznego pojęcia wnosi o istnieniu jego przedmiotu, znany jest pod nazwą dowodu ontologicznego.   

Podobne prace

Do góry