Ocena brak

Antysemityzm i jego charakter w Polsce. Stanowisko do tego problemu poszczególnych obozów politycznych

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Zaostrzenie się antagonizmów narodowościowych było jednym ze skutków wielkiego kryzysu ekonomicznego. Radykalizujące środowiska chłopskie, młodzieżowe i robotnicze winą za swoje trudne położenie obwiniały antypolską działalność mniejszości narodowych, zwłaszcza żydowskich. Sprzyjała temu niska świadomość społeczna, dążenia polityczne mniejszości o charakterze odśrodkowym oraz polityka represyjna władz, które odrzuciły program asymilacji politycznej na rzecz przymusowej polonizacji słowiańskich mniejszości, w myśl wszechpolskiej koncepcji umacniania państwa narodowego. Szczególnie zaognione były antagonizmy polsko-żydowskie. Rywalizowało z nimi polskie drobnomieszczaństwo i chłopstwo o udziały w handlu, o miejsca pracy, młodzież o możliwość awansu społeczno-zawodowego, inteligencja ostrzegała przed ich zgubnym wpływem na kulturę.

Obóz rządzący u schyłku lat 20-tych ostrzegał przed równym dopuszczaniem mniejszości w życiu publicznym. Zarzucono przede wszystkim program asymilacji politycznej i wysunięto koncepcję polonizacji przede wszystkim mniejszości słowiańskich, nawet przez stosowanie środków administracyjnych. Jednak niepowodzenia polonizacji kresów wschodnich doprowadziły w połowie lat 50do wysunięcia programu polityki kompromisu wobec mniejszości słowiańskich. Podkreślano, że Polaków, Ukraińców i Białorusinów łączy wspólna przeszłość, historia i nie ma przeszkód, by w ramach państwa polskiego mogły one rozwijać się kulturalnie i gospodarczo. W stosunku do mniejszości niemieckiej dążono stale do ograniczenia jej pozycji ekonomicznej oraz aktywności politycznej. Narodowi Demokraci zarzucali władzy prowadzenie polityki ustępstw i sprzyjanie Żydom. Jednak, gdy polityka samoobrony kulturalnej i gosp. okazała się nieskuteczna, wysunięto program masowej, zorganizowanej emigracji. U podstaw zmiany koncepcji polityki narodowościowej tkwiło przekonanie, że „gospodarzem w państwie polskim jest naród polski”, rezygnowano z wielonarodowościowego charakteru i zamierzano kształtować jednolity charakter pań.( pogląd ten głosili od początku wszechpolscy). Obóz narodowy nie kierował się jednak przesłankami rasistowskimi zwłaszcza w stosunku do ludności żydowskiej.

Przesłanki rasistowskie dostrzec można w założeniach programu narodowościowego wszechpolaków. Ich faszystowskie uprzedzenia do Żydów nie wyrastały na podłożu biologicznym, lecz jedynie psychicznym, duchowym. Wynika to z tego, że Żydzi reprezentują etykę przeciwstawną katolicyzmowi dążą do umniejszenia jego wpływów w społeczeństwie \ i państwie. Ich dążenia i działania wymierzone są przeciwko narodowi polskiemu jako wspólnocie chrześcijańskiej. Stanowisko wszechpolaków wobec Żydów w swerze psychicznej podzielały liczne środowiska katolickie. Dowodzili zgodność tak rozumianego rasizmu z nauką katolicką. Jednak przeciwstawiali się rasizmowi na podłożu biologicznym i hitleryzmowi, potępiali również akcje antysemickie. Wszechpolacy opowiadali się nadal za polonizacją mniejszości słowiańskich, lecz przeciw asymilacji żydów. Często przyznawali, że nie chodzi o względy religijne, ale narodowe uwarunkowania, potępiano asymilacje ze względów rasistowskich. W 32r.w koncepcji programowej antysemityzm stanowiła naczelna zasadę, chcieli mieszkańców podzielić na 2 grupy: obywateli i przynależnych. Drudzy to Żydzi i jako ludzie drugiej kategorii nie będą posiadać praw politycznych, piastować urzędów państwowych, zabronione było ich kształcenie w szkołach polskich, zmiana nazwiska, związki małżeńskie z Polakami. Mogli tworzyć własne szkolnictwo podstawowe i średnie, płacić podatki na wojsko, prowadzić własne przedsiębiorstwa gdzie zatrudnialiby Polaków. Ten program izolacji miał doprowadzić do gett żydowskich a w przyszłości do wysiedlenia Żydów z Polski.

Socjaliści występowali przeciw przejawom nacjonalizmu i antysemityzmu, gdyż w człowieku nie jest wrodzona nienawiść do innych ludzi. Problem mniejszości rozpatrywali pod względem zapewnienia bezpieczeństwa państwa i utrwalenia niepodległości, umożliwiając mniejszością normalne warunki rozwoju, chcieli ich pozyskać do walki o socjalizm w Polsce. Podstawę programu socjalistycznego stanowią zasady: 1.zupełne równouprawnienie wszystkich obywateli bez różnicy narodowości i wykształcenia 2.autonomia obszarów w których przeważają mniejszości oraz mieszanych narodowościowo 3.autonomia narodowo-kulturalna dla mniejszości w cały państwie. Niektórzy socjaliści proponowali emigracje Żydów z Polski dla zainteresowanych, gdyż nie wierzyli w rozwiązanie kwestii narodowościowych w ramach państwa polskiego.

Ludowcy i chrześcijańscy demokraci postulowali pełne równouprawnienie mniejszości nar. zwłaszcza słowiańskich poprzez własne szkolnictwo udział w życiu samorządowym i państwowym. Prawa mniejszości niemieckiej uzależnione są od postawy wobec państwa polskiego i stosunku władz niemieckich do polskich mniejszości. Planowa emigracja żydów.

Komuniści stali na stanowisku dezintegracji państwa polskiego, potwierdzali prawa mniejszości na kresach wsch. do oderwania się od Polski, prawo to przyznawali też ludności niemieckiej Górnego Śląska i Pomorza Nadwiślańskiego

Podobne prace

Do góry