Ocena brak

ANTHONY GIDDENS (1938)

Autor /Gerwazy Dodano /29.07.2011

Współczesny socjolog brytyjski, twórca oryginalnej i sugestywnej teorii społecznej, płodny autor, charyzmatyczny wykładowca, właściciel wydawnictwa naukowego, rektor słynnej London School of Economics (LSE) i twórca programu Nowej Partii Pracy Tony Blai-re'a. Wśród jego licznych książek wyróżniają się: New Kułeś ofSo-c/o/0flf/ea/Mef/?od[Nowe reguły metody socjologicznej] (1976), The Constitution ofSociety [Budowa społeczeństwa] (1984), The Con-seguences ofModernity [Konsekwencje nowoczesności] (1990), Schemat pojęciowy, który Giddens proponuje dla zrozumienia życia społecznego, zyskał nazwę teorii strukturacji.

Twierdzi, że ostatecznym substratem życia społecznego są nieustannie dziejące się „praktyki społeczne", przez które dokonuje się stała reprodukcja, ale i transformacja społeczeństwa, podtrzymywana jest jego ciągłość, ale także wprowadzana zmiana społeczna. Struktura społeczna istnieje tylko „wirtualnie", tylko o tyle, o ile realizuje się w praktykach społecznych, lub zapisana zostaje w pamięci uczestniczących podmiotów. Słowo „struk-turacja" ma oddawać tę dynamiczną właściwość struktury istniejącej tylko poprzez praktyki podmiotowe uczestników życia społecznego. Struktura składa się z reguł i zasobów, które są w toku praktyk mobilizowane i stosowane, ale które jednocześnie wyłaniają się jako rezultat takich praktyk. W tym sensie występuje „dualność struktury".

Jednostka ludzka nie jest pionkiem determinowanym przez warunki strukturalne, lecz istotą myślącą, refleksyjną, o znacznym stopniu autonomii i samoświadomości przybierającej różne formy, od „świadomości praktycznej" wyrażonej w codziennych rutynach, aż po „świadomość dyskursywną" wyrażoną w dialogu, dyskusji, tekście. Szczególnym typem świadomości, obecnym dopiero w epoce nowoczesnej, jest poczucie „historyczności" świata, to znaczy wszechogarniającej zmienności, ale zarazem podmiotowej mocy zwykłych ludzi w nadawaniu kierunku takim zmianom. Ludzie tworzą historię, ale często wywołują niezamierzone konsekwencje. „Historia jest tworzona przez intencjonalne działania, ale nie jest zamierzonym projektem" -pisze Giddens.

Społeczeństwo ludzkie na przełomie stuleci wkracza w fazę „późnej nowoczesności", kiedy rysy nowoczesności przybierają skrajną postać. Najważniejsze cechy późnej nowoczesności to:

a) wymóg zaufania do systemów technicznych i organizacyjnych o wielkim stopniu skomplikowania,

b) nowe wymiary ryzyka, a zwłaszcza „ryzyka wyprodukowanego" w toku zmian cywilizacyjnych i technologicznych,

c) nieprzejrzystość, niepewność i chaotyczność życia społecznego,

d) postępująca globalizacja ekonomiczna, polityczna i kulturowa.

Podobne prace

Do góry