Ocena brak

ANDRZEJ z KRETY Św. bp.

Autor /Teobald Dodano /23.05.2012

ur. ok. 660 w Damaszku, zm. 740 w Mitylenie na Lesbos (Grecja), Mówca, poeta rel. i mariolog. W 15 roku życia wstąpił do klasztoru w Jerozolimie; 685 bp jeroz. Teodor wysłał A. do ces. Konstantyna Pogonata w celu przekazania mu zgody Kościoła jeroz. na postanowienia Soboru Konstant. III (681).

Po spełnieniu tej misji A. pozostał w jednym z klasztorów w Konstantynopolu; wyświęcony na diakona, zarządzał sierocińcem i schroniskiem dla starców; 692 mianowano go bpem Gortyny na Krecie; 712 uczestniczył w synodzie w Konstantynopolu, na którym potępiono naukę Kościoła o dwu wolach i działaniach w Chrystusie.

Początkowo A. sprzyjał doktrynie monoteletów, jednak po upadku ces. Filipika Bardanesa (713) zerwał z monoteletyzmem i podporządkował się nauce Kościoła opartej na postanowieniach Soboru z 681 ; swoje nawrócenie opisał w poemacie jambicznym, skierowanym do sekretarza Soboru, archidiakona Agatona (PG 97, 1437-1444).

Za ces. Leona III Izauryjskiego (717-741) A. występował w obronie czci obrazów (—> obrazoburstwo) ; jako bp zorganizował obronę Krety przed Saracenami; podczas zarazy i głodu udał się do Konstantynopola po pomoc dla wiernych.

A. zapoczątkował nowy rodzaj bizant. pieśni kośc. zw. —> kanonami (PG 97, 1306-1434); jest autorem kanonu dla uczczenia poczęcia św. Anny i narodzenia NMP oraz tzw. Wielkiego kanonu, słynnego dzieła hymnograficznego używanego do dziś w liturgii wielkopostnej na Wschodzie; składa się on z 250 strof tworzących 9 ód, z których każda posiada własny rytm i melodię, a wszystkie kończą się strofą na cześć NMP (Theotokiori).

Ponadto A. pisał krótkie pieśni, tzw. Idiomela (PG 97, 1434--1436); zachowało się także 21 jego mów na różne uroczystości kośc. (PG 97, 805-1302), z czego 7 na święta NMP: Zwiastowania, Narodzenia i Zaśnięcia; A. uważał NMP za istotę najdoskonalszą i najświętszą po Bogu i wierzył w skuteczność jej wstawiennictwa; święto w Kościele gr. 4 VII.

 

S. Vailhé, S.A. de Crète, EO 5(1902) 378-387; M. Jugie, Saint A. de Crète et l'Immaculée Conception, EO 13(1910) 129-133; tenże, La mort et l'assumption de la Sainte Vierge, CV 1944, 234-245; L. Krupa, Wniebowzięcie NMP jako prawda objawiona w nauce Ojców greckich, RTK 1(1949) 111-131; tenże, Electa ut sol. Lb 1963, 38-93; O. Stegmüller, J. Tyciak, LM I 209-211; R. Garcia, A. de Creta. Doctor de la inmaculada concepción y teologo clásico de la asunción de Maria a los cielos. Stud 10 (1970) 3-52.

Podobne prace

Do góry