Ocena brak

Andragogika - Rozumienie dorosłości jako procesu rozwoju psychicznego

Autor /Hipolit Dodano /30.08.2011

Dorosłość jako proces rozwoju psychicznego – dorosłość ta związana jest z psychiką jednostki. Jeśli osiągniemy pewien jego poziom to jesteśmy dorośli.

Dorosłość (Wg M. Knowles)– to dojrzałość. Jest to ostateczny rezultat w ciągu zmian i przekształceń, jakim w procesie dojrzewania ulegają struktury psychiczne jednostki. Proces ten jest wielopłaszczyznowy. Obejmuje całe nasze życie – od urodzenia do śmierci. Dla tego procesu szczególne znaczenie ma 15 wymiarów rozwojowych dorosłości:

1. od zależności do autonomii(istotne w tym procesie są role społeczne, które stanowią podstawę autonomizacji)

2. od bierności do aktywności(od najwcześniejszego dzieciństwa. Ma na celu rozpoznanie wszystkich rzeczy. W dorosłość wchodzi się etapowo)

3. od subiektywizmu do obiektywizmu(świat postrzegany jest przez dziecko egocentrycznie – uważa ono że jest najważniejsze. Zadaniem procesu dorastania jest wyprowadzenie go z tego stanu)

4. od ignorancji do erudycji(gromadzenie wiedzy, doświadczenia)

5. od niskiej sprawności do wysokiej sprawności(np. duma z nauki)

6. od wąskiego zakresu odpowiedzialności do szerokiego zakresu odpowiedzialności(niedocenianie odpowiedzialności innych ludzi, pozostawienie dzieciom prawa do odpowiedzialności, samodzielne podejmowanie decyzji)

7. od wąskich zainteresowań do szerokich zainteresowań(człowieka dorosłego najczęściej cechują zainteresowania dziedziną zawodową, ale również mają zainteresowania nie związane z tą dziedziną)

8. od egoizmu do altruizmu(polega na wykształceniu w dziecku postaw altruizmu)

9. od braku samoakceptacji do samoakceptacji(w procesie socjalizacji poprawne zachowania są dostarczane dziecku przez otoczenie. Wzory te maja zastąpić aktualne zachowania dziecka. Oceny te z tego otoczenia mogą doprowadzić do braku samoakceptacji. Musimy akceptować swoje pozytywne i negatywne cechy)

10. od amorficznej tożsamości(bezkształtnej)tożsamości do zintegrowanej tożsamości

11. od koncentracji na szczegółach do koncentracji na zasadach(umysłowość dziecka każdą rzecz traktuje jako pojedynczy przedmiot rzeczy, zjawiska itp. Dziecko wraz z dorastaniem odkrywa zasady świata społecznego, prognozuje przeobrażenia świata i pozwala planować własną aktywność)

12. od powierzchownych związków do głębokich związków(świat dziecka przeżywany jest aktualnie. Człowiek dorosły postrzega związki między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością)

13. od twórczości do oryginalności(dziecko naśladuje rodziców i otoczenie a dorośli to akceptują. Prowadzi to do konformizmu społecznego, musimy się go strzec, aby stać się oryginalnym)

14. od potrzeby pewności do tolerancji nieokreśloności(ryzyko w którym żyjemy pozostaje w związku z nieokreślonością. Dziecko musi mieć pewność i stabilność. Kształtuje się tolerancja niepewności i nieokreśloności. Ta tolerancja jest podstawową cechą dorosłości)

15. od afektywności do racjonalności(charakterystyki zachowania afektywnego są kontrolowane przez nagrody i kary. W konsekwencji kształtują się zachowania irracjonalne które wyrażają się w buncie i fantazjowaniu. Niezbędnym warunkiem osiągnięcia dorosłości jest samokontrola i nagradzanie zachowań irracjonalnych)

Zestaw tych wymiarów nie jest zamknięty. W miarę jak proces dorosłości będzie lepiej poznawany, można dodawać nowe wymiary.

Teoretyczna propozycja rozumienia dorosłości przez C. C. Cogginsa

Proces dorosłości na skali wzrostregres. Dorosłość to proces rozwoju psychicznego, który jest usytuowany w postawach:

1) postawa wobec siebie

- wzrost samoświadomości

- adekwatność samooceny

- koncentracja na samorozwoju

2)postawa wobec innych

- rozumienie innych ludzi(im bardziej ich rozumiemy tym bardziej jesteśmy dorośli)

- szacunek wobec innych

- koncentracja na ludziach

- poczucie współzależności z innymi

3) postawa wobec życia

- zaangażowanie w sprawy codzienności

- orientacja prospektywna(nakazuje spoglądać w przyszłość)

- przygotowanie na ryzyko niepowodzeń

4) postawa wobec wiedzy i procesu jej zdobywania – obejmuje ona:

- wiedzę o procesach związanych z rozwiązaniem problemów

- umiejętność oceny rozwiązywania problemów

- inna wiedza

Autor rozumie wymiary jako postawy wobec życia i siebie. Za kluczowe w rozwoju człowieka uważa się postawę wobec życia.

Człowiek otwarty na świat, zorientowany na przyszłość zyskuje lepsze szanse na zrozumienie swoich słabości mocnych stron. Będzie to prowadziło do weryfikacji np. jego uczuć, co też będzie prowadziło do samoświadomości bardziej adekwatnej samooceny.

Realizacja różnych zadań życiowych odsłania te obszary, których możliwości rozwoju są największe.

Postawy wobec życia mają wpływ na postawy wobec innych ludzi. Wiedza o innych jest podstawą szacunku dla innych.

Na kształt postaw składa się całokształt doświadczenia życiowego, np. związane ze szkołą podstawową itp.

Wiedza dotycząca rozwiązywania problemów pełni funkcje regulacyjne naszych zachowań, odniesień w codzienności. Wiedza ta decyduje nieraz o powiększaniu człowieka z innymi ludźmi.

Koncepcja Cogginsa na pierwszym miejscu stawia człowieka. Pokazuje jak osiągamy stadia dorosłości.

Podobne prace

Do góry