Ocena brak

Andragogika - Co to znaczy stawać się człowiekiem dorosłym

Autor /Hipolit Dodano /30.08.2011

Wg Malewskiego dorosłość ma trzy stany:

1) dorosłość jako stan społeczny człowieka

2) dorosłość jako proces rozwoju psychicznego

3) dorosłość jako proces społeczno kulturowy

Ad. 1 Dorosłość jako stan społeczny człowieka – prezentują ja ci, którzy dorosłość pojmują jako stan społeczny.

Dorosły (wg W. Szewczuk) to człowiek na tyle ukształtowany, że może być samodzielnym podmiotem działalności społeczno produkcyjnej.

Wg Werner dorosły to:

- osoba niezależna ekonomicznie

- osoba odpowiedzialna

- osoba wypełniająca obowiązki rodzinne

- osoba aktywnie uczestnicząca w życiu kraju

Wg J. W. Johnstone i R. J. Rivera dorosły to osoba:

- osoba która przekroczyła 21 rok życia i posiada własne mieszkanie

- osoba poniżej 21 roku życia, lecz pozostająca w związku małżeńskim

- osoba nie mająca 21 lat, ale będąca głową rodziny

- osoba mająca 21 lat, lub więcej, pozostająca w siłach zbrojnych, których łączą silne więzi z domem rodzinnym

- powyżej 21 roku życia, która mieszka w internacie lub domu akademickim i jest silnie związana z rodziną

Człowiek dorosły:

- potrafi formułować odpowiedzi na pytania dotyczące jego jako osoby, oraz członka społeczeństwa

- jest przygotowany do podjęcia wykonywania danej pracy zawodowej

- potrafi podnosić dawne kwalifikacje

- potrafi dokonywać wyborów wartości oraz własnego miejsca w świecie

- ma zdolność obiektywnej oceny siebie jak i innych osób

- odgrywa znaczącą rolę w więziach uczuciowych, które łączą go z innymi osobami

- zdobywa doświadczenia poprzez uczestnictwo w różnego rodzaju sytuacjah, poprzez styczność z innymi ludźmi

Ad. 2 Dorosłość jako proces rozwoju psychicznegodorosłość ta związana jest z psychiką jednostki. Jeśli osiągniemy pewien jego poziom to jesteśmy dorośli.

Dorosłość (Wg M. Knowles)– to dojrzałość. Jest to ostateczny rezultat w ciągu zmian i przekształceń, jakim w procesie dojrzewania ulegają struktury psychiczne jednostki. Proces ten jest wielopłaszczyznowy. Obejmuje całe nasze życie – od urodzenia do śmierci. Dla tego procesu szczególne znaczenie ma 15 wymiarów rozwojowych dorosłości:

1. od zależności do autonomii(istotne w tym procesie są role społeczne, które stanowią podstawę autonomizacji)

2. od bierności do aktywności(od najwcześniejszego dzieciństwa. Ma na celu rozpoznanie wszystkich rzeczy. W dorosłość wchodzi się etapowo)

3. od subiektywizmu do obiektywizmu(świat postrzegany jest przez dziecko egocentrycznie – uważa ono że jest najważniejsze. Zadaniem procesu dorastania jest wyprowadzenie go z tego stanu)

4. od ignorancji do erudycji(gromadzenie wiedzy, doświadczenia)

5. od niskiej sprawności do wysokiej sprawności(np. duma z nauki)

6. od wąskiego zakresu odpowiedzialności do szerokiego zakresu odpowiedzialności(niedocenianie odpowiedzialności innych ludzi, pozostawienie dzieciom prawa do odpowiedzialności, samodzielne podejmowanie decyzji)

7. od wąskich zainteresowań do szerokich zainteresowań(człowieka dorosłego najczęściej cechują zainteresowania dziedziną zawodową, ale również mają zainteresowania nie związane z tą dziedziną)

8. od egoizmu do altruizmu(polega na wykształceniu w dziecku postaw altruizmu)

9. od braku samoakceptacji do samoakceptacji(w procesie socjalizacji poprawne zachowania są dostarczane dziecku przez otoczenie. Wzory te maja zastąpić aktualne zachowania dziecka. Oceny te z tego otoczenia mogą doprowadzić do braku samoakceptacji. Musimy akceptować swoje pozytywne i negatywne cechy)

10. od amorficznej tożsamości(bezkształtnej)tożsamości do zintegrowanej tożsamości

11. od koncentracji na szczegółach do koncentracji na zasadach(umysłowość dziecka każdą rzecz traktuje jako pojedynczy przedmiot rzeczy, zjawiska itp. Dziecko wraz z dorastaniem odkrywa zasady świata społecznego, prognozuje przeobrażenia świata i pozwala planować własną aktywność)

12. od powierzchownych związków do głębokich związków(świat dziecka przeżywany jest aktualnie. Człowiek dorosły postrzega związki między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością)

13. od twórczości do oryginalności(dziecko naśladuje rodziców i otoczenie a dorośli to akceptują. Prowadzi to do konformizmu społecznego, musimy się go strzec, aby stać się oryginalnym)

14. od potrzeby pewności do tolerancji nieokreśloności(ryzyko w którym żyjemy pozostaje w związku z nieokreślonością. Dziecko musi mieć pewność i stabilność. Kształtuje się tolerancja niepewności i nieokreśloności. Ta tolerancja jest podstawową cechą dorosłości)

15. od afektywności do racjonalności(charakterystyki zachowania afektywnego są kontrolowane przez nagrody i kary. W konsekwencji kształtują się zachowania irracjonalne które wyrażają się w buncie i fantazjowaniu. Niezbędnym warunkiem osiągnięcia dorosłości jest samokontrola i nagradzanie zachowań irracjonalnych)

Zestaw tych wymiarów nie jest zamknięty. W miarę jak proces dorosłości będzie lepiej poznawany, można dodawać nowe wymiary.

Teoretyczna propozycja rozumienia dorosłości przez C. C. Cogginsa

Proces dorosłości na skali wzrostregres. Dorosłość to proces rozwoju psychicznego, który jest usytuowany w postawach:

1) postawa wobec siebie

- wzrost samoświadomości

- adekwatność samooceny

- koncentracja na samorozwoju

2)postawa wobec innych

- rozumienie innych ludzi(im bardziej ich rozumiemy tym bardziej jesteśmy dorośli)

- szacunek wobec innych

- koncentracja na ludziach

- poczucie współzależności z innymi

3) postawa wobec życia

- zaangażowanie w sprawy codzienności

- orientacja prospektywna(nakazuje spoglądać w przyszłość)

- przygotowanie na ryzyko niepowodzeń

4) postawa wobec wiedzy i procesu jej zdobywania – obejmuje ona:

- wiedzę o procesach związanych z rozwiązaniem problemów

- umiejętność oceny rozwiązywania problemów

- inna wiedza

Autor rozumie wymiary jako postawy wobec życia i siebie. Za kluczowe w rozwoju człowieka uważa się postawę wobec życia.

Człowiek otwarty na świat, zorientowany na przyszłość zyskuje lepsze szanse na zrozumienie swoich słabości mocnych stron. Będzie to prowadziło do weryfikacji np. jego uczuć, co też będzie prowadziło do samoświadomości bardziej adekwatnej samooceny.

Realizacja różnych zadań życiowych odsłania te obszary, których możliwości rozwoju są największe.

Postawy wobec życia mają wpływ na postawy wobec innych ludzi. Wiedza o innych jest podstawą szacunku dla innych.

Na kształt postaw składa się całokształt doświadczenia życiowego, np. związane ze szkołą podstawową itp.

Wiedza dotycząca rozwiązywania problemów pełni funkcje regulacyjne naszych zachowań, odniesień w codzienności. Wiedza ta decyduje nieraz o powiększaniu człowieka z innymi ludźmi.

Koncepcja Cogginsa na pierwszym miejscu stawia człowieka. Pokazuje jak osiągamy stadia dorosłości.

Ad. 3 Dorosłość jako proces społeczno kulturowy

Twórcą jest Havighurst. Jest jednym z podejść do problemów dorosłości. Oparte jest, lub wsparte nurtem badawczym zajmującym się badaniami rozwojowymi. Nurt ten powstał w latach 30 XX wieku i związany jest z poszerzaniem badań psychologii rozwojowej zajmującej się problemami rozwojowymi. Poszerzenie terenu badań następowało sukcesywnie. Bardzo wartościowe okazały się badania Levingera i Ericssona. Badacze ci rozwój osobowości wiążą ze strukturą Ja – strukturą osobowości człowieka i jego zmianami. Mocno związane z badaniami tych badaczy były badania nad rozwojem moralnym ludzi dorosłych wg Perry i Kohlberg’a.

Wszystkich tych badaczy łączy przekonanie o nieustannym rozwoju ludzi dorosłych. Zakładając, że osobowość osiąga coraz wyższe stadia, badacze zajmują się określeniem standardów rozwojowych osobowości.

Odgałęzieniem tego nurtu są badania nad cyklami życia(jakościowo odmienne od poprzednich).

Podobne prace

Do góry