Ocena brak

Anatomia grupy - Normy grupowe i konformizm

Autor /Borys Dodano /10.08.2011

G. Homans: Norma jest ideą w umysłach członków grupy (an idea in the minds of a group’s members), która może zostać zwerbalizowana (that can be stated), aby określić, co członkowie grupy mają zrobić w danych okolicznościach. Społeczna pozycja w grupie poszczególnych jej członków zależy w dużym stopniu od tego, czy stosują się oni do ustalonych norm. Nonkonformizm jest karany, a konformizm – nagradzany.

1. Konformizm zapewniają między innymi trzy procesy społeczne:

- Wymuszanie (enforcement). Wymuszanie składa się z czterech podstawowych działań: edukacji, nadzoru (obserwacji), ostrzegania oraz działań dyscyplinujących / nagradzających.

- Internalizacja (internalization). Uznanie norm za własne sprawia, że jednostka zachowuje się zgodnie z normami, ponieważ uważa, że jest to właściwe, a nie po to, aby uzyskać nagrodę lub uniknąć kary.

- Nacisk grupowy (group pressure). Wpływ nacisku społecznego na jednostkę zależy od tego, czy jednostka posiada sprzymierzeńców: jeżeli jeden członek grupy stwierdza, że jego stanowisko podziela lub wspiera inny członek, oboje stają się psychologicznie silniejsi, co pozwala im wytrzymać nacisk związany z odróżnianiem się od większości grupy (It is one thing to be a part of a group minority and quite another to stand alone against a strong majority). Siła nacisku grupowego zależy również od sytuacji, w jakiej wywierany jest nacisk: w sytuacjach niejasnych czy niejednoznacznych zwiększa się prawdopodobieństwo, że jednostka zacznie wątpić w poprawność własnego stanowiska, a nawet dokona jego zmiany. Różnica w zachowaniach konformistycznych zależy niewątpliwie także od osobowości jednostki (patrz poniżej).

2. Jednostki z niezależną osobowością (individuals with independent personalities). W zachowaniach grupowych jednostki te:

- mogą być głęboko przekonane, że ich stanowisko jest właściwe (nawet jeżeli wiedzą, że różnią się od grupy, mogą twardo bronić swojego stanowiska)

- często odchodzą z grupy (może je bardziej charakteryzować sztywne trzymanie się zasady indywidualności niż aktywna obrona poprawności własnego stanowiska)

- mogą odczuwać znaczne napięcie i niepewność wynikające z różnic w ich percepcji, ale pomimo tego nie zmieniają swojego stanowiska, ponieważ są głęboko przekonane, że jest ono koniecznym warunkiem skuteczności działania

3. Jednostki uległe (submissive individuals). W zachowaniach grupowych jednostki te:

- mogą zniekształcać swoją percepcję i przyjmować za właściwe wybory większości

- mogą wątpić w poprawność własnej percepcji i okazywać brak zaufania do własnego sądu

- mogą postrzegać sytuację całkowicie poprawnie, ale pomimo tego podążać za większością, uznając odmienność za zbyt kłopotliwą

Ten, kto chce zmienić normy grupowe, powinien pamiętać o trzech rzeczach: 1) normy są tworzone głównie po to, aby kontrolować zachowania i umożliwić grupie osiągnięcie jej celów, 2) grupa nie akceptuje zachowań odbiegających od norm głównie dlatego, że stwarzają one zagrożenie dla zaspokojenia potrzeb członków grupy i osiągnięcia celów grupy oraz 3) zmiana norm, która zdaje się służyć lepszemu zaspokojeniu potrzeb i osiągnięciu celów, zostanie na ogół zaakceptowana, jeżeli zostanie poprawnie wdrożona, najlepiej przez osobę o wysokim statusie społecznym lub o dużym osobistym wpływie.

Podobne prace

Do góry