Ocena brak

Analiza instytucjonalna - Podejście systemowe

Autor /pablo Dodano /19.07.2011

W socjologii i politologii popularną wersją analizy strukturalnej jest funkcjonalizm. Jest to holistyczny paradygmat analityczny stworzony przez socjologów T. Parsonsa i R Mertona. Na potrzeby politologii analiza systemowa została zaadoptowana przez Davida Eastona. Funkcjonalizm utrzymuje, że społeczeństwa należy badać jako całości zbudowane ze współzależnych elementów, z których każdy ma „przypisaną” funkcję w utrzymywaniu stabilności systemu jako całości i zapewnieniu mu dalszego trwania. Centralnym pojęciem analizy funkcjonalnej obok pojęcia systemu jest kategoria funkcji. Funkcje są pochodną potrzeb systemu traktowanych a priori przez twórców teorii jako niezbędnych dla jego istnienia i przetrwania.

Pojęcie funkcji ma wiele znaczeń (Rogowska 1998 :216) ale jego istota sprowadza się do działania mającego na celu realizację określonych potrzeb systemu, których realizacja jest warunkiem zapewnienia jego stabilności/dalszego trwania. Funkcje to działania, które wywołują skutki sprzyjające integracji i stabilności społecznej, między innymi socjalizacja reguł, norm, wzorców zachowań i wartości centralnych dla społeczeństwa, regulacja konfliktu klasowego, kontrola dewiacji społecznych, budowanie consensusu i porządku społecznego/politycznego. Dla realizacji tych funkcji niezbędne są formalne instytucje polityczne oraz współpracujące z nimi podmioty społeczne takie jak rodzina, szkoła, kościół, podmioty ekonomiczne, grupy interesów prawo, partie polityczne, i inne.

W nauce o polityce podstawowym celem analizy funkcjonalnej jest badanie przesłanek stabilności i równowagi systemów politycznych. Chodzi o ustalenie, jakie funkcje systemu są niezbędne, żeby zachował on stabilność, czyli zapewniał sobie dalsze niezakłócone trwanie. Chodzi także o to, aby określić, jakie struktury są najlepiej przystosowane do pełnienia poszczególnych, uznawanych za konieczne dla utrzymania systemu politycznego funkcji. Analiza funkcjonalna odpowiada na pytanie w jaki sposób określone funkcje rozumiane jako skutki działania (na przykład aktywność partii politycznych w kampanii wyborczej) przyczyniają się do stabilności systemu. Wyjaśnienie faktu, że w demokratycznym systemie politycznym ma miejsce aktywność partii politycznych może przybrać następującą postać:

1. system polityczny wymaga dla zachowania swojej stabilności (obok innych warunków) pewnego zakresu działań politycznych opartych na consensusie rywalizacyjnych elit

2. aktywność partii politycznych w ramach ustalonych reguł gry politycznej sprzyja tworzenia consensusu.

3. Zatem aktywność partii przyczynia się (razem z innymi czynnikami) do wzmacniania stabilności demokratycznego systemu politycznego.

Analiza funkcjonalna jako podejście do wyjaśniania działań ludzkich ujawnia słabości charakterystyczne dla podejścia strukturalnego Należy do nich nominalne przypisanie systemowi katalogu koniecznych funkcji, jakie musi pełnić jeśli chce utrzymać stabilność i równowagę z otoczeniem. Weryfikacja hipotezy dotyczącej braku określonego działania/funkcji ma stan systemu jest niemożliwa z powodu praktycznej niemożności wyłączenia z analizy innych czynników, które zawsze łącznie oddziaływają na stan systemu. Trudno przeprowadzić eksperyment i zamrozić na pewien czas działanie instytucji socjalizacji politycznej lub artykulacji interesów i badać skutki ich braku dla stabilności i równowagi systemu.

Podobne prace

Do góry