Ocena brak

Amerykanizm i społeczne problemy

Autor /Sozanttt Dodano /26.04.2013

Sprawa katolików emigrantów w związku z cahenslyizmem spotęgowała dążenie biskupów irlandzkiegopochodzenia do jednolitego katolicyzmu amerykańskiego. W episkopacie tego okresu pracował nad tymJames Gibbons, (zm. 1921), biskup (od 1868) zajmujący się pisaniem dzieł apologetycznych, a następniearcybiskup w Baltimore (od 1877) i kardynał (1886), który uznawał wagę prymatu papieskiego, ale podkreślałi to, że w specyficznych sytuacjach krajowych biskup posiada główną odpowiedzialność za Kościółlokalny. W tym samym kierunku szła działalność Johna Irelanda (zm. 1918), który urodził się wIrlandii i przybył do Stanów Zjednoczonych w wieku chłopięcym, potem odbywał studia seminaryjne weFrancji, lecz pragnął w swoim kraju jednolitego katolicyzmu, specyficznie amerykańskiego. Był biskupemsufraganem, potem ordynariuszem (1884) w St. Paul (Minnesota), przyczyniając się do tego, że jegostolica biskupia została metropolią.

Według koncepcji Gibbonsa, katolicy amerykańscy powinni utrzymać łączność z całym społeczeństwem.Wzięli więc udział w kongresie, urządzonym przez ewangelików z udziałem wyznawców innych religii, zokazji Wystawy Kolumba w Chicago (1893). Leon XIII zwrócił wówczas uwagę, że katolicy nie powinniuczestniczyć w takich zjazdach, lecz urządzać własne bez zapraszania obcych wyznań.

W Liście apostolskim Longinqua Oceani (1895) chwalił Leon XIII religijną gorliwość amerykańskichkatolików, lecz wtrącił zdanie, że rozdział Kościoła od państwa na sposób amerykański (more americano)nie jest najlepszą z możliwości i lepsze owoce przyniosłyby katolikom poparcie i opieka prawa państwowego.Zwolenników amerykanizmu, O’Connela i Keane’a, pozbawiono urzędów kościelnych.

Pojęcie amerykanizmu zrodziło się we Francji i wywołało gwałtowny spór, gdy została wydana (1897)biografia założyciela paulinistów, Isaaca Heckera (zm. 1888). Francuski wydawca, ksiądz Felix Klein,profesor paryskiego Instytutu Katolickiego, nazwał Heckera kapłanem przyszłości i razem z amerykańskimkatolicyzmem (american way) ukazał jako przykład dla Francji. Już to wywołało sprzeciw, spotęgowanywystąpieniem O’Connela na kongresie katolickich uczonych w Fryburgu z wykładem o Heckerze iamerykańskiej demokracji. Francuscy konserwatyści opublikowali szereg krytycznych artykułów, wśródktórych wyróżniało się kilka pióra Charles’a Maignena (1898) pod wspólnym tytułem Studia nad amerykanizmem.Czy Ojciec Hecker jest świętym? Paryscy jezuici w cyklu kazań ostrzegali przed amerykanizmemw stylu Heckera. Amerykańscy biskupi, Gibbons, Ireland i Keane, wystąpili w Rzymie przeciwtym artykułom, uznając je za obrazę ich katolicyzmu, ale arcybiskup Corrigan był innego zdania. Kontrowersjepowstały w Stanach Zjednoczonych i w kilku krajach, jak Belgia, Niemcy i Włochy. Leon XIIIpolecił umieścić na indeksie biografię Heckera i wyznaczył komisję do zbadania problemu. W jej ramachkardynał Camillio Mazzella przygotował tekst Listu apostolskiego Testem benevolentiae.

Leon XIII w tym liście (22.01.1899), adresowanym do arcybiskupa Gibbonsa, powiedział ogólnikowo,że chodzi o mniemania, których całość niektórzy nazywają amerykanizmem, i zganił poglądy tego kierunku,uznając za błędne jego tezy, że władza kościelna powinna z powściągliwością dawać autorytatywneorzeczenia, by poszczególny katolik, w którym Duch Święty działa teraz wyraźniej niż kiedyś, mógł miećwolność; że cnoty pobudzające do aktywności są ważniejsze niż nadprzyrodzone; że zakony kontemplacyjnebyły przydatne niegdyś, obecnie potrzebne są zakony czynne; że śluby zakonów mniszych zabijająkonieczną obecnie wolność podejmowania decyzji; że należy odejść od starych metod apostolatu wśródniekatolików.

Biskup Ireland pisał do papieża, że List wywołał zdziwienie, bo prawdziwym amerykanizmem jest tylkoto, co Amerykanie tak nazywają. Gibbons podobnie zaznaczył, że amerykanizm z Listu papieża nie był,nie jest i nigdy nie będzie naszym amerykanizmem. Niektórzy z Ameryki, jak biskup Katzer z Milwaukee, dziękowali papieżowi, że uchronił Kościół w Ameryce od tak wielkiego niebezpieczeństwa. Pauliniściwycofali biografię Heckera, zanim dostała się na indeks.

Podobne prace

Do góry