Ocena brak

Ameryka po wojnie secesyjnej

Autor /motorola Dodano /27.04.2012

Po wojnie secesyjnej w Ameryce miał miejsce boom gospodarczy, dzięki któremu Stany Zjednoczone przekształciły się w największą potęgę ekonomiczną świata. Na arenie międzynarodowej znaczenie USA potwierdziło ich włączenie się do I wojny światowej.

W dniu 14 kwietnia 1865 roku, pięć dni po zakończeniu wojny secesyjnej, prezydent Abraham Lincoln został zastrzelony. Wątpliwe jednak jest, czy Lincoln mógł zapobiec konfliktom, które nastąpiły po porażce Konfederacji. Stanom południowym pozwolono na reorganizację, co zostało przez nie wykorzystane do ustanowienia praw mających na celu ograniczenie swobód czarnej ludności. Przedstawiciele radykalnego odłamu Partii Republikańskiej, który zdobył przewagę w Kongresie, postanowili w odwecie narzucić Południu nowy program, znany pod nazwą „rekonstrukcji kongresowej".

Program ten zakładał, że władza, cywilna i wojskowa, będzie przejściowo należeć do popierających rekonstrukcję białych oraz Murzynów, którzy dopiero co zdobyli prawa obywatelskie. Wdrażaniu rekonstrukcji towarzyszyła jednak korupcja, co doprowadziło do pogłębienia uprzedzeń rasowych, czego najdobitniejszym przykładem była działalność Ku-Klux-Klanu, tajnej organizacji walczącej przeciwko równouprawnieniu Murzynów.

W roku 1870 stany południowe odzyskały swobodę działania i powróciły do Unii, po zaakceptowaniu równouprawnienia Murzynów oraz ich prawa do głosowania, chociaż wkrótce znaleziono tam sposoby, by pomimo obowiązującego prawa, ponownie ustanowić supremację białych.

Wiek magnatów

W tym czasie w USA rozpoczął się boom gospodarczy na niespotykaną dotąd skalę. W ciągu kilku dziesięcioleci ogromne obszary kraju zostały zagospodarowane, przyczyniając się do gwałtownego rozwoju rolnictwa i innych gałęzi przemysłu. Ogromne rzesze ludzi migrowały na „dziki" do tej pory Zachód, wypierając ostatecznie Indian do rezerwatów. Liczba ludności wzrosła do 76 mln w 1900 roku, szybko powstawały również olbrzymie miasta, takie jak Chicago. Dokonano w tym czasie wielu innowacji technicznych - Amerykanie jako pierwsi zaczęli na szeroką skalę stosować maszynę do pisania, telefon, fonograf, samochód i samolot. Już w 1880 roku produkcja przemysłowa USA była wyższa niż w jakimkolwiek innym kraju.

Władze federalne i stanowe odegrały istotną rolę w rozwoju kraju, subsydiując budowę ogólnokrajowej sieci kolejowej i przyznając ziemię na Zachodzie pionierom, na mocy ustawy o osadnictwie z roku 1862. Jednak boom gospodarczy był przede wszystkim okresem rozwoju prywatnej inicjatywy. Był to wiek magnatów przemysłowych, takich jak John D. Rockefeller, Andrew Carnegie czy J. P. Morgan, oraz ogromnych przedsiębiorstw, na przykład Standard Oil.

Problemy

Jednak magnaci przemysłowi, oprócz tego że przedsiębiorczy, byli także chciwi i zachłanni. Dlatego też okres ten określany jest czasami erą nuworyszy albo „pozłacaną epoką", na podkreślenie niewybrednych gustów nowych elit. Industrializacji towarzyszyły takie negatywne zjawiska, jak nędza, wyzysk, powstawanie slumsów, potęgowane szybką dynamiką zmian, trudnościami w ustanowieniu prawnych regulacji oraz szerzącą się korupcją na różnych szczeblach władzy.

W ostatnich latach XIX wieku niektóre grupy społeczne stawały się coraz bardziej niezadowolone. W 1886 roku w strajkach wzięło udział 600 tysięcy robotników. Rozwój ruchu związkowego prowadził do stopniowego ukrócenia samowoli pracodawców, którzy w celu stłumienia strajków gotowi byli do użycia najemnych oddziałów lub policji stanowej. Inną powszechnie wyzyskiwaną grupą byli imigranci, którzy masowo napływali do USA. Po fali Irlandczyków i Niemców w latach czterdziestych XIX wieku, w latach osiemdziesiątych do Ameryki przybywać zaczęli Żydzi, Włosi oraz emigranci ze Wschodniej Europy. Uciekając przed biedą i prześladowaniami, często postrzegali oni Amerykę jako ziemię obiecaną, jednak na początku zwykle służyli jako rezerwy taniej siły roboczej, często żyjąc i pracując w warunkach gorszych niż te, z powodu których opuścili Stary Kontynent. Niemniej jednak w dłuższej perspektywie miliony obywateli, także imigrantów, zaczęły odnosić korzyści ze wzrostu gospodarczego, którego symbolem było pojawienie się na rynku pierwszego samochodu seryjnego masowo produkowanego przez Ford Motor Company.

Głównym celem reformatorów życia gospodarczego były spółki powiernicze - trusty - które kontrolowały całe gałęzie przemysłu, często nadużywając swojej władzy. Niektóre reformy zmierzające do ograniczenia władzy trustów odniosły właściwy skutek, szczególnie w czasie prezydentury Theodore Roosevelta (1901-1909), który prowadził kampanię w tym kierunku.

Za czasów Roosevelta wzrosła także rola USA na arenie międzynarodowej. Zanim został on prezydentem, odegrał ważną rolę w wojnie hiszpańsko-amerykańskiej w 1898 roku, która dała Stanom Zjednoczonym dominującą pozycję na Kubie oraz kontrolę nad Filipinami, Guamem i Puerto Rico. Aneksja Hawajów nastąpiła w tym samym roku. Jednak w kraju, w którym od dziesiątek lat dominowała polityka izolacjonizmu, narastała fala sprzeciwu wobec tego typu polityki imperialnej, przypominającej europejski kolonializm.

Roosevelt argumentował, że USA ma obowiązek pilnować porządku na obszarze obu Ameryk. W 1905 roku interweniował w Santo Domingo, a jego następcy poszli za jego przykładem w Nikaragui, Meksyku i na Haiti.

Przykładem twardej polityki Roosevelta może być sprawa Kanału Panamskiego. Kiedy negocjacje z władzami kolumbijskimi stanęły w martwym punkcie, sprowokował on bunt i powstanie państwa Panama, a następnie zawarł traktat z Panamą o wieczystej dzierżawie Strefy Kanału. Otwarcie kanału w 1914 roku miało istotne znaczenie dla amerykańskiego i światowego handlu.

Interwencja

Działalność dyplomatyczna Roosevelta uczyniła z USA państwo liczące się na arenie międzynarodowej, jednak Amerykanie nie wykazywali ochoty do mieszania się w konflikty europejskie. Dlatego też USA pozostały neutralne, kiedy wybuchła I wojna światowa. Dopiero w 1917 roku - gdy Niemcy zatopili kilka okrętów amerykańskich, próbując odciąć Ententę od dostaw zza oceanu - Amerykanie przystąpili do wojny. Przyczyniło się to do szybszego zakończenia konfliktu.

Prezydent USA Woodrow Wilson naciskał na to, by przyszły pokój oparty był na prawie narodów do samostanowienia, jednak wiele z jego zamierzeń nie zostało zrealizowanych. Nie zrealizowany został także jego plan uczynienia z USA aktywnego członka Ligi Narodów - Kongres nie ratyfikował jej statutu, a Ameryka powróciła do polityki izolacjonizmu.

Ameryka  po wojnie secesyjnej - WAŻNIEJSZE DATY

1865

Koniec wojny secesyjnej; zabójstwo Lincolna

1867

Początek rekonstrukcji kongresowej; USA odkupują od Rosji Alaskę

1869

Połączenie kolejowe pomiędzy Wschodnim i Zachodnim Wybrzeżem

1877

Ostatnie oddziały federalne opuszczają Południe

1898

Wojna hiszpańsko-amerykańska; aneksja Hawajów

1903

Rewolucja panamska; USA dostaje w wieczystą dzierżawę Strefę Kanału Panamskiego

1905

Interwencja amerykańska w Santo Domingo

1914

Otwarcie Kanału Panamskiego; początek I wojny światowej

1917

Przystąpienie USA do I wojny światowej

Podobne prace

Do góry