Ocena brak

Alicja Markova

Autor /kama02 Dodano /18.04.2012

Lekkość, subtelność i poezja w każdym ruchu - tak określano taniec brytyjskiej primabaleriny o międzynarodowej sławie, nazywanej też „nową Taglioni", Alicji Markovej.

Najsłynniejsza spośród brytyjskich tancerek - Lilian Alicia Marks - urodziła się w grudniu 1910 roku. Już od wczesnego dzieciństwa kształciła się pod okiem włoskich i rosyjskich mistrzów, takich jak Serafina Astafiewa, Nicolai Legat czy Enrico Cecchetti, jednak dopiero Siergiej Diagilew, rosyjski impresario baletowy, a zarazem jedna z najbardziej wpływowych osobistości w środowisku artystycznym początku dwudziestego wieku, postanowił uczynić z czternastoletniej adeptki sztuki tanecznej gwiazdę wielkiego formatu. Diagilew nazywał ją pieszczotliwie „swoją małą angielską dziewczynką" i namówił, by przyjęła pseudonim artystyczny - Alicja Markova.

Początki wielkiej kariery

Młodziutka primabalerina została zaangażowana do zespołu mistrza Diagilewa - Ballets Russes, gdzie odtwarzała tytułową rolę w przedstawieniu George'a Balanchine'a, Le Chant du Rossignol (1926), z muzyką Igora Strawińskiego, w scenografii zaprojektowanej przez Henri Matisse'a. Po śmierci Diagilewa w roku 1926 i rozwiązaniu grupy Ballets Russes, Markova tańczyła w wielu innych zespołach. Były wśród nich The Ballet Club, The Camargo Society (utworzony w roku 1930 dla wspierania rozwoju sztuki baletowej w Anglii), J Ballet Rambert oraz złożony z młodych artystów Vic-Wells Ballet, nazywany później Royal Theatre. Z artystami Vic-Wells Ballet Markova współpracowała aż do roku 1935, tańcząc partie solowe w pierwszych angielskich przedstawieniach Dziadka do orzechów i Pas de Quatre. Markova stworzyła także wspaniałe postacie we wczesnych baletach Fredericka Ashtona - Facade (1931), Foyer de Danse (1932) oraz Mephisto Valse (1934).

W pamięci miłośników i znawców baletu artystka zapisała się jako pierwsza angielska wykonawczyni tytułowej roli w Giselle oraz tańcząc partie Odetty i Ody lii w Jeziorze łabędzim. W owych czasach wystawiano zwykle jedynie drugi akt opery Piotra Czajkowskiego - Vic-Wells Ballet należał do nielicznych przedstawiających całość dzieła. Dla wielu jednak Alicja Markova pozostanie przede wszystkim niezapomnianą interpretatorką postaci wróżki z Dziadka do orzechów.

Długoletnia współpraca

Przywiązanie Markovej do zespołu Vic-Wells Ballet mogło budzić zdziwienie, tym bardziej, że w tym okresie otrzymywała intratne propozycje występowania z najsłynniejszymi grupami tanecznymi na wszystkich scenach Europy. Z czasem okazało się, że jej lojalność wobec Vic-Wells opłaciła się, jako że lider zespołu, Anton Dolin, zyskał sobie sławę jednej z najbardziej wpływowych osobowości w brytyjskim tańcu. Dolin przez wiele lat był partnerem scenicznym Markovej i wspólnie osiągali ogromne sukcesy.

W roku 1935 oboje rozstali się z zespołem Vic-Wells i utworzyli własną grupę taneczną Markova-Dolin Ballet. Po trzech latach występów w Wielkiej Brytanii artyści związali się z grupą Ballet Russe de Monte Carlo, która powstała w wyniku połączenia Ballet de l'Opera de Monte Carlo oraz Ballet de l'Opera Russe a Paris.

Alicja Markova od samego początku występowała w zespole w roli gwiazdy, a podczas tournee po Stanach Zjednoczonych podbiła serca nowojorskiej publiczności zafascynowanej delikatnością jej ruchu oraz perfekcyjną techniką. Światową sławę przyniósł Markovej brawurowy taniec w Giselle. Widowisko to cechuje niezwykłe szeroka tematyka i głębia wyrazu.

Wśród wybitnych tancerek odtwarzających postać tytułową Giselle znalazły się gwiazdy rosyjskiego baletu z początku wieku - Anna Pawłowa, Tamara Karsawina, czy Galina Ulanowa, a także Kubanka Alicja Alonso, Włoszka Carla Fracci oraz Brytyjka Margot Fonteyn.

Na scenach całego świata

Alicja Markova i Anton Dolin spotykali się na scenie, organizując od czasu do czasu występy na całym świecie. Odbyli między innymi tournee po Meksyku i Ameryce Środkowej, zostali zaproszeni do Stanów Zjednoczonych, a nawet na dalekie Filipiny. Niewątpliwie najlepsze lata w karierze artystycznej Markovej przypadły na czasy jej pobytu w Nowym Jorku, gdzie tańczyła dla tamtejszego The Ballet Theatre (obecnie The American Ballet Theatre). W amerykańskim zespole przepracowała pięć lat - od 1941 do 1944 oraz od 1945 do 1946 r. - kreując tak różnorodne role, jak Cyganka w przedstawieniu Aleko Massine' a, czy Julia w inscenizacji Romea i Julii Anthony'ego Tudora.

W roku 1948 artystka powróciła do Anglii na gościnne występy w Sadler's Wells Ballet, gdzie po raz pierwszy zatańczyła w pełnej wersji Królewny Śnieżki, natomiast rok później wraz z Markova-Dolin Ballet odbyła tournee po Anglii.

Po powrocie do Londynu, w roku 1950 zespół zmienił nazwę na London Festival Ballet, a następnie na English National Ballet. Przez kolejne dwa lata Alicja Markova występowała w swym zespole jako primabalerina.

Występy gościnne

Artystka nieustannie zapraszana była na gościnne występy przez najlepsze sceny baletowe świata, między innymi przez Grand Ballet du Marquis de Cueva, Royal Winnipeg Ballet, Royal Danish Ballet, La Scala Ballet z Mediolanu oraz Chicago Opera Ballet.

W roku 1962 Markova rozstała się ze sceną, choć nie z tańcem. Niebawem została uhonorowana Orderem Imperium Brytyjskiego oraz rozpoczęła pracę w Metropolitan Opera na stanowisku kierownika do spraw baletu. Z nowojorską sceną związana była przez siedem lat.

Od roku 1973 dzieli się swym doświadczeniem i inspiruje młode pokolenia tancerek w Royal Ballet School. Dziś wciąż można ją spotkać w Londynie na ważniejszych przedstawieniach baletowych. Podziwia piękno sztuki tanecznej, która jest całym jej życiem.

Ważniejsze Daty

1910

1 grudnia, narodziny artystki w Londynie

1924

Początek współpracy z Ballets Russes Siergieja Diagilewa

1926

Tytułowa rola w przedstawieniu Le Chant du Rossignol George'a Balanchine'a; po śmierci Diagilewa Markova tańczy dla The Ballet Club, The Camargo Society oraz dla Ballet Rambert

1931

Początek współpracy z Vic-Wells Ballet; występ w przedstawieniu Facade

1932

Główna rola w przedstawieniu Foyer de Danse

1933

Główne role w Rendez-vous oraz The Rake's Progress

1934

Występ w przedstawieniu Mephisto Valse

1935

Powstanie grupy Markova-Dolin Ballet; tournee po Wielkiej Brytanii

1938

Początek współpracy z Ballet Russe de Monte Cario

1939

Występy w Capriccio Espagnol oraz w Rouge et Noir

1941

Początek współpracy z American Ballet Theatre; występ w przedstawieniu Aleko

1943

Rola Julii w przedstawieniu Romeo i Julia Anthony'ego Tudora

1945

Reaktywacja zespołu Markova-Dolin Ballet

1947

Gościnne występy z Mexican Ballet

1948

Gościnne występy z Sadler's Wells Ballet

1949

Tournee po Wielkiej Brytanii z zespołem Markova-Dolin Ballet

1950

Przemianowanie zespołu na London Festival Ballet; do roku 1952 występy w charakterze primabaleriny zespołu

1953

Gościnne występy na wielu scenach świata do momentu przejścia na emeryturę w roku 1962

1960

Powstanie książki Giselle and I (Giselle i ja)

1963

Stanowisko kierownika baletu w Metropolitan Opera; przyznanie Orderu Imperium Brytyjskiego

1971

Gościnne zajęcia z baletu na uniwersytecie w Cincinatti

1973

Mianowanie na członka zarządu Royal Ballet School

Podobne prace

Do góry