Ocena brak

Alianse strategiczne polskich przedsiębiorstw

Autor /Amber Dodano /20.04.2011

 

Po części teoretycznej warto przedstawić kilka przykładów aliansów polskich przedsiębiorstw istniejących w rzeczywistości.

Jednym z nich jest British American Tabaco-Przedsiębiorstwo Wyrobów Tytoniowych w Augustowie. Polskie przedsiębiorstwo w Augustowie, mające około 6% udziałów w polskim rynku, jako pierwsze z branży tytoniowej zostało sprywatyzowane w listopadzie 1995 r. Ministerstwo Przekształceń Własnościowych sprzedało brytyjskiemu British American Tabaco Oddział w Hamburgu 33% polskiej fabryki za 88 mln USD. 15% akcji mogli nabyć plantatorzy, 15% -załoga. Skarb Państwa zarezerwował sobie 5% akcji plus tzw. złotą akcję. Pozostałe 32% akcji zostanie przekazane BAT za symboliczną złotówkę, jeśli w ciągu 3 lat zainwestuje 70 mln USD. BAT zgodził się na wygórowane żądania płacowo-socjalne załogi, a także zobowiązał się, że tytoń do augustowskich papierosów będzie pochodził w 40% od krajowych plantatorów. Motywem aliansu ze strony inwestora było, w tym przypadku , wejście z ograniczonym ryzykiem na polski rynek, z ewentualną możliwością zwiększenia udziału w rynku, i poznanie lokalnych warunków przed podjęciem decyzji o wykupie strategicznego pakietu. Polski partner potrzebował zasilenia technologicznego i umocnienia na rynku wobec rosnącego zagrożenia konkurencyjnego ze strony fabryk krakowskiej i poznańskiej. Prywatyzacja sektora tytoniowego była kwestią czasu i z punktu widzenia kierownictwa polskiej fabryki lepiej było wcześniej związać się z dobrym koncernem i być aktywnym partnerem aliansu. Alians zaspokoił oczekiwania obu uczestników, stał się etapem do faktycznego przejęcia przedsiębiorstwa. Strona polska wniosła dostęp do polskiego rynku, tanią bazę produkcyjną i powiązania z dostawcami, strona zagraniczna – technologię, nowe produkty, perspektywę korzystnej prywatyzacji i zagwarantowanie oczekiwań załogi. Alians ten był korzystny dla obu stron i dla gospodarki.

Kolejnym przykładem aliansu strategicznego polskiego przedsiębiorstwa jest spółka Thompson-Polkolor. Wobec groźby bankructwa zadłużonego Polkoloru i perspektywy zwolnienia większości załogi, 6 VIII 1991 r. zawiązano spółkę joint venture z kapitałem zakładowym 773 156 mln zł., w której koncern francuski objął 51 udziałów. Aportem strony polskiej było prawie 90% majątku Polkoloru : hale produkcyjne, linie technologiczne, nieruchomości gruntowe bez części nieprodukcyjnych i oddłużone. Francuzi wnieśli 35 mln USD za udziały płatne w ciągu 36 miesięcy i zobowiązanie do zainwestowania 100 mln USD.

Motywem polskiego właściciela przedsiębiorstwa Polkolor było dążenie do uniknięcia bankructwa za wszelką cenę. Alians za znanym francuskim koncernem, nawet na trudnych warunkach, wydawał się jedynym wyjściem dla fabryki. Motywem strony francuskiej było pozyskanie z jednej strony taniej bazy produkcyjnej, z drugiej zaś dostępu do polskiego rynku. Jest to alians w formie spółki joint venture, udziałowy, niesymetryczny ze względu na różnice potencjałów i pozycji konkurencyjnej partnerów , a także ze względu na mniejszy niż wynikałoby to z udziałów wpływ polskich partnerów na zarządzanie spółką. Partner francuski wniósł do aliansu kapitał, nowoczesną technologię, produkty, zachodnie rynki zbytu i markę. Strona polska zaoferowała bazę materialną, siłę roboczą, dostęp do polskiego rynku i opiekę ze strony rządu. Alians ten był trudny w realizacji ale w rezultacie korzystny dla gospodarki polskiej i dla Thomsona .

Na koniec coś z dziedziny motoryzacji. Powstanie polsko - koreańskiej spółki joint venture LublinDaewoo to rok 1995. Plany Koreańczyków zakładały produkcję 90 tys. aut rocznie, w tym 50 tys. osobowych, oraz inwestycje rzędu 300 mln USD. Koreańczycy objęli 61% udziałów. Wejście Daewoo do Lublina wynika z globalnej strategii koncernu, zwanej „strategią czworokąta”. Lokując swoje fabryki w Polsce, Czechach, Rumunii i Uzbekistanie koncern zamierz prowadzić między nimi kooperację.

Strona polska zawarła alians, który dla fabryki w stanie kryzysu stał się ostatnią deską ratunku. Alians nie tylko pozwoli jej przetrwać, ale w przyszłości może stać się częścią dużego koncernu. W jego wyniku Daewoo zyskało wejście do sektora samochodów ciężarowych, a także możliwość wejścia na rynek samochodów osobowych bez cła. W połączeniu z FSO firma ma szanse osłabić pozycję Fiata i stworzyć ośrodek swojego przemysłu dla wschodniej Europy. Alians jest oparty na logice transakcyjnej. Daewoo wniosło technologię, kapitał, nowe produkty. Strona polska - dostęp do rynku, dużą bazę produkcyjną, ochronę państwa. Alians jest korzystny dla uczestników i gospodarki, osłabia pozycję Fiata i wzmacnia konkurencję.

Z opisanych przykładów aliansów można wyciągnąć pewne wnioski :

  1. Motywacją polskich partnerów aliansów jest dążenie do zdobycia kapitału potrzebnego do utrzymania się na rynku i na rozwój. Polskie przedsiębiorstwa chcą także zdobyć dostęp do nowoczesnych technologii, organizacji pracy, marketingu. Partnerzy zagraniczni oczekują z kolei dostarczenia taniej siły roboczej, niedrogiej bazy produkcyjnej, a przede wszystkim pokonania barier biurokratycznych wejścia do sektora.

  2. Alianse polskich i zagranicznych przedsiębiorstw są niesymetryczne. Wynika to z różnicy potencjałów ekonomicznych oraz umiejętności partnerów polskich i zagranicznych.

  3. Większość aliansów jest zawierana przy okazji prywatyzacji polskich przedsiębiorstw. W chwili przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę powstaje możliwość objęcia części udziałów przez inwestora zagranicznego lub wydzielenia części majątku nowo powstałej spółki i wniesienia jej do spółki joint venture. Ta właśnie forma organizacyjno-prawna jest najczęściej stosowana do zawierania aliansów zagranicznych. W Polsce większość aliansów dotyczy wspólnej produkcji i sprzedaży wyrobów natomiast rzadko spółki nastawione są na wspólne rozwijanie technologii. Wynika to z niskiego zaawansowania technologicznego polskiej gospodarki.

  4. Większość aliansów w Polsce powstaje nie jako wynik strategicznych działań firmy polskiej ale pod presją sytuacji kryzysowej.

  5. Istnieją zależności między atrakcyjnością polskiego rynku a ryzykiem dla inwestorów zagranicznych związanym z wchodzeniem do Polski. Bardzo prawdopodobne, że w miarę zmniejszania się ryzyka inwestycyjnego i wyczerpania się okazji prywatyzacyjnych będzie malała liczba wejść w formie aliansów na rzecz budowania własnych przedsiębiorstw.

  6. W momencie wyczerpania się zainteresowania międzynarodowych koncernów aliansami z polskimi przedsiębiorstwami będzie rosło zainteresowanie polskich firm rynkami wschodnimi i aliansami z przedsiębiorstwami z dawnych krajów socjalistycznych.

  7. Polskie przedsiębiorstwa weszły już lub w sposób nieuchronny wejdą w orbitę zainteresowania firm z globalnych sektorów, takich jak telekomunikacja, przewozy lotnicze, przemysł samochodowy czy komputerowy. Dobrym wyjściem dla przedsiębiorstw polskich z sektorów globalnych jest zawarcie strategicznych aliansów z wielkimi globalnymi sektorami i rozwijanie się w ich cieniu.

Podobne prace

Do góry