Ocena brak

Aleksandryści, Awerroiści

Autor /Emil12345 Dodano /21.04.2011

CECHY NURTÓW:

ALEKSANDRYNIZM – DAWID Z DINANT (POCZĄTEK XIII n.e.)

sławny myśliciel, mało danych (zapewne świecki nauczyciel wydziału artystów w Paryżu), dzieło potępione przez Kościół i spalone, miał bezwzględne zaufanie do rozumu i myślał samodzielnie, opierał się na Arystotelesie i Aleksandrze (II n.e.)

Materializm (jedyny w średniowieczu, wynaturzony arystotelizm), hilemorfizm

Rzeczy składają się z materii i formy -> hylemorfizm

Realne jest tylko to, co rodzajowe, wszystko inne jest zjawiskowe. Realna jest materia, zjawiskowe są rzeczy.

Materia jest prawdziwym bytem, realnym (rodzajowa, wspólna rzeczom), jest niepoznawalna zmysłami, lecz tylko rozumem, to wspólne podłoże rzeczy

-> byt prawdziwy to materia pierwsza, jest wszędzie jedna i ta sama, rzeczy to tylko zjawiska, nietypowy materializm

Przeciwieństwo do materializmu typowego, wg którego bytem prawdziwym jest materia pojęta jako zespół rzeczy, a nie materia rozumiana jako podłoże rzeczy

Formy zróżnicowane, zjawiskowe, luźno związane z bytem (materią), ujmowane przez zmysły i istniejące tylko dla zmysłów

-> od formy pochodzi zróżnicowanie, różnokształtność (zjawiskowość), wynaturzony arystoelizm

Odwrotna interpretacja do Arystotelesa, dla którego to forma była tym, co rodzajowe, pojęciowe, nie zmysłowe, czynnikiem jedności (a nie różnorodności)

AWERROIZM ŁACIŃSKI – SIGER Z BRABANTU (XIII n.e.)

  • przywódca ruchu awerroistycznego w Paryżu, magister wydziału artystów, ostatecznie represjonowany i potępiony, i to dwukrotnie, udał się do Włoch i tam umarł;

  • dzieł zachowało się mało, wiadomo o nim z pism Tomasza z Akwinu, Egidiusza z Lessines (potępiali go)

  • opierał się na Awerroesie, którego autorytetem był Arystoteles – jego zdaniem najświetniejszy z ludzi, rozwijał jego metafizyczne zagadnienia w swój sposób (Arystoteles nie mówił o nich szczegółowo)

Jedność rozumu, nieśmiertelność ludzkości, śmiertelność człowieka

Rozum (dusza rozumna) jest jeden i ten sam dla wszystkich ludzi. Pełni funkcje poznawcze. Jest nieśmiertelny (gdyż jest niematerialny), jest nieindywidualny (gdyż nie posiada materii, źródła zróżnicowania – mnogości i indywidualności), jest poza ciałem i łączy się z nim tylko przemijająco.

Poza rozumem każdy człowiek ma indywidualną duszę (tylko funkcje zmysłowe, cielesna i ginie razem z ciałem).

Człowiek jest śmiertelny – umiera, tylko ludzkość jest nieśmiertelna.

Rozum jest rodzajowy, ogólny, gatunkowy, jest podłożem człowieka (zróżnicowanych form). Materia jest również podłożem form. Rozum jest tym samym, co materia -> materializm rozumu

Bóg jest niezmienny, nieskończony, wszechobecny, jest podłożem wszystkich bytów. Takie same własności ma materia. Bóg jest identyczny z materią, rozumem -> materializm Boga

Byt prawdziwy to materia, identyczna z rozumem czynnym i Bogiem -> materialistyczny panteizm

Świat – zaprzeczenie Opatrzności i wolności bożej

Świat został stworzony nie przez Boga bezpośrednio, lecz przez instancje pośrednie (motyw neoplatoński).

Bóg, nie będąc bezpośrednim twórcą świata, nie może wpływać na jego los - świat jest materialny i obcy Bogu, Bóg nie może znać materii -> zaprzeczenie Opatrzności

Świat tworzy się poza czasem, jest odwieczny (jak Bóg), jest procesem koniecznym (nie jest aktem woli Bożej) -> zaprzeczenie wolności bożej w tworzeniu

Powiązanie zjawisk – determinizm powszechny i zaprzeczenie odpowiedzialności

Wszystkie zjawiska fizyczne są ze sobą w sposób ścisły powiązane.

Człowiek (cielesny, fizyczny, materialny) nie ma możliwości zmienić koniecznego biegu zjawisk - > determinizm, zaprzeczenie odpowiedzialności

Poznaniedwie prawdy

To, co jest prawdziwe wg filozofii, może nie być prawdziwe wg wiary (filozofia a prawdy wiary to dwie różne prawdy)

Pogląd absolutnie sprzeczny ze scholastyką, która bazowała na zgodności wiary i rozumu.

Świat – zaprzeczenie Opatrzności i wolności bożej

Świat został stworzony nie przez Boga bezpośrednio, lecz przez instancje pośrednie (motyw neoplatoński).

Bóg, nie będąc bezpośrednim twórcą świata, nie może wpływać na jego los - świat jest materialny i obcy Bogu, Bóg nie może znać materii -> zaprzeczenie Opatrzności

Świat tworzy się poza czasem, jest odwieczny (jak Bóg), jest procesem koniecznym (nie jest aktem woli Bożej) -> zaprzeczenie wolności bożej w tworzeniu

Powiązanie zjawisk – determinizm powszechny i zaprzeczenie odpowiedzialności

Wszystkie zjawiska fizyczne są ze sobą w sposób ścisły powiązane.

Człowiek (cielesny, fizyczny, materialny) nie ma możliwości zmienić koniecznego biegu zjawisk - > determinizm, zaprzeczenie odpowiedzialności

Poznanie – dwie prawdy

To, co jest prawdziwe wg filozofii, może nie być prawdziwe wg wiary (filozofia a prawdy wiary to dwie różne prawdy)

Pogląd absolutnie sprzeczny ze scholastyką, która bazowała na zgodności wiary i rozumu.

POZYCJA – niezgodność interpretacji Arystotelesa z dogmatami wiary (
Kościół - zakazy oficjalne, ponadto - Wilhelm w Owernii, Albert Wielki, Tomasz z Akwinu)

KONTYNUACJA – brak kontynuacji materializmu aleksandryjskiego; awerroizm łaciński stworzył szkołę (Paryż - Boecjusz z Danii, Jan z Jandun; WłochyPadwa), która przetrwała aż do Odrodzenia (Włochy, XIV wiek), wtedy odnowił się też pogląd aleksandryński

Podobne prace

Do góry