Ocena brak

ALEKSANDER JAGIELLOŃCZYK

Autor /Gordian Dodano /18.05.2012

ur. 5 VIII 1461 w Krakowie, zm. 19 VIII 1506 w Wilnie, Od 1492 wielki książę litew., 1501 król Polski, czwarty syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki; wychowanek J. Długosza i Kaliimacha.
Będąc głęboko rel., aktywnie popierał działalność Kościoła, szczególnie na Litwie, gdzie wspierał fundacjami katedrę wil. oraz zak. franciszkanów.

Chcąc pozbawić cara Iwana III pretekstu do napadów na ziemie Litwy zamieszkane przez ludność prawosławną (które nie ustawały mimo małżeństwa A. z córką Iwana, Heleną), dążył do zaprowadzenia na Litwie unii kośc; pozyskał do tego celu metropolitę kijowskiego Józefa I Bułharynowicza i prowadził negocjacje w Rzymie;

planów tych A. nie zrealizował. Sprzeciwiło się im możnowładztwo litew., obawiające się wzrostu znaczenia elementu ruskiego, oraz duchowieństwo pol., które domagało się ponownego chrztu nawracających się Rusinów, niechętne nadto A. za jego małżeństwo z prawosławną.

 

Teki A. Pawiriskiego I, Liber quintiarum A. regis ab a. 1502 ad 1506, Wwa 1897; Matricularum regni Poloniae summarie (wyd. T. Wierzbowski), III Wwa 1908; Acta Alexandři regis (wyd. F. Papée), Kr 1927.

F. Bostel, Elekcje A.J., PNL 15 (1887) 234-346; P. Pierling, La Russie et le Saint-Siège, études diplomatiques l, P 1896; K. Chodynicki, Kościół prawosławny a Rzeczpospolita Polska, Wwa 1934, 76-171; F. Papée, PSB 158-61; H. Rybus, Królewicz kardynał Fryderyk Jagiellończyk, Wwa 1935, 76-80, 145-163; L. Kolanowski, Polska Jagiellonów, Lw 1936, 172-183; tenże, Jagiellonowie i Unia, Lw 1936; F. Papée, A. Jagiellończyk, Kr 1949; H. Rybus, Prymas Maciej Drzewiecki, Wwa 1968.

Podobne prace

Do góry