Ocena brak

ALEKSANDER III, Orlando (Rolandus) Bandinelli

Autor /Gordian Dodano /18.05.2012

ur. w Sienie, zm. 30 VIII 1181 w Civita Castellana, Pap. od 7 IX 1159. Wykładał prawo w Bolonii; napisał komentarz do drugiej części Dekretałów Gracjana (1148) oraz Senlentiae — rozprawę teol. opartą na nauce P. Abelarda. Ok. 1150 mianowany kardynałem, 1153 kanclerzem Kościoła rzymskiego i głównym doradcą pap. Hadriana IV (1154-59);

po jego śmierci wybrany pap., podczas gdy mniejszość kardynałów wybrała zwolennika ces. Fryderyka I, kard. Octaviana Monticello (antypap. Wiktor IV), który zmusił A. do opuszczenia Rzymu i za sprawą cesarza został uznany przez bpów Niemiec i Lombardii na synodzie w Pawii U II 1160.

W odpowiedzi na to A., za którym opowiedziały się Francja, Anglia i część wielkich zakonów, zwł. cystersi, ekskomunikował cesarza 24 III 1160 i przeniósł swą siedzibę do Francji.

Z biegiem czasu poparły A. także Hiszpania, Szkocja i Irlandia. Po śmierci antypap. Wiktora IV, kanclerz cesarza Rainald z Dassel, przeprowadził 1164 wybór jego następcy Paschalisa III; poparcie, jakiego udzielił A. abpowi Canterbury Tomaszowi Becketowi w sporze z królem ang. Henrykiem II, spowodowało, że ten ostatni opuścił 1165 obedien-cję A.;

powstanie miast lombardzkich przeciw cesarzowi umożliwiło 1165 A. powrót do Rzymu; cesarska wyprawa pacyfika-cyjna do Włoch, po początkowych sukcesach (1167 A. musiał opuścić Rzym, gdzie 1 VIII 1167 antypap. Paschalis III ponownie koronował Fryderyka I), zakończyła się klęską pod Legnano 1176; zawarty 1177 w Wenecji pokój między papieżem i cesarzem położył praktycznie kres schizmie.

Wprawdzie po ustąpieniu następcy Paschalisa III, antypap. Kaliksta III (1168-77), szlachta rzym. wybrała 1179 nowego antypap. Innocentego III, został on jednak wkrótce zmuszony do rezygnacji. Schizma była bezpośrednim powodem uchwalenia na zwołanym 1179 przez A. Soborze —> Laterańskim III nowej ordynacji wyborczej; prawowitym papieżem jest wg niej ten, kto otrzyma 2/3 głosów kard. ; cesarz, kler i lud rzym. zostali pozbawieni wpływu na elekcję.

A. dążył do uniezależnienia Kościoła od władców świeckich i dzięki energii, stanowczości oraz zdolnościom dyplomatycznym osiągnął to nie tylko w stosunku do ces. Fryderyka I, lecz także króla ang. Henryka II, którego zmusił do odwołania 1170 ustawodawstwa ograniczającego wolność Kościoła w Anglii (—> clarendońskic artykuły).

A. kanonizował 1173 Tomasza Becketa; 1179 nadał godność król. księciu portug. Alfonsowi; korespondował z księciem pol. Kazimierzem Sprawiedliwym i zatwierdził 1180 uchwały zjazdu łęczyckiego; zarezerwowane 1171 (lub 1181) przez A. dla Stolicy Apost. wyłączne prawo kanonizacji świętych zaczęło obowiązywać dopiero od 1230-34.

 

Duchesne LP II 397-446; H. Reuter, Geschichte A. Ill und der Kirche seiner Zeit I-II, L 1860-642; F. de Laforge, A. III ou rapports de ce pape avec la France aux débuts de la lutte du sacerdoce et de l' Empire, Sens 19052; M. Pacaut, Les légats d'A. IH, RHE 50(1955) 821-838; tenże, A. III. Etude sur la conception du pouvoir pontifical dans sa pensée et dans son oeuvre, P 1956; M.W. Baldwin. A. Ill and the Twclwcentl. We 1966; M.G. Cheney. The Recognition of Pope A. HI. EHR 84 (1969) 474-497; A. Petrani. W sprawie dekretu papieża A. III „Audivimus". RTK 14(1969) z. 4, 5-10.

Podobne prace

Do góry