Ocena brak

Aleksander II i pataria

Autor /Sydonia Dodano /19.04.2013

Początki pontyfikatu poświęcił papież na uzyskanie uznania w Niemczech i usunięcie antypapieża zRzymu. Zmiana polityki na dworze cesarskim spowodowała wyznaczenie na sejmie augsburskim (1062)komisji wysłanej do Italii w celu zbadania na miejscu sprawy dwóch papieży. Aleksander II wrócił już doRzymu pod osłoną wojsk Godfryda Lotaryńskiego, synod jednak z udziałem komisji cesarskiej odbył sięw Mantui (1064). Uznano ważność wyboru Aleksandra II, a choć Honoriusz II do końca życia (1072)zachował tytuł i pretensje do urzędu papieskiego, nie zachwiało to pozycji papieża i nie miało hamującegowpływu na rozwój reformy.

Zwiększył się obecnie geograficzny zasięg reformy. Rozwijała się nadal we Francji, dokąd AleksanderII wysyłał swoich legatów, podobnie jak do innych krajów. Najtrudniej było w Niemczech, bo legaci napotykalina opór dygnitarzy cesarskich, w tym również biskupów. Ich niechęć wzmogła się, gdy papieżzajął inne stanowisko niż cesarz, w sprawie obsadzenia mediolańskiej stolicy arcybiskupiej. Opozycja wNiemczech przeciw reformie wykazała dobitnie, że nie usunie się symonii i nikolaityzmu bez zniesieniainwestytury.

W Hiszpanii, legat papieski kardynał Hugo na synodach w latach 1065-1067 rozwinął ruch reformy,wcześniej zapoczątkowany z ośrodków monastycznych w Cluny i Marsylii. Król aragoński Sancho oddałswój kraj pod opiekę Stolicy Apostolskiej (1068), a synody aragońskie wkrótce wprowadziły liturgięrzymską. Papież ze swej strony poparł rekonkwistę. Gdy rycerstwo francuskie zorganizowało (1072) wyprawęz pomocą dla wojsk chrześcijańskich w Hiszpanii, uzyskało od Aleksandra II odpusty za udział wwalkach z Maurami, było jednak zobowiązane zdobyte ziemie uważać za lenno Stolicy Apostolskiej.

W Anglii napotkała reforma na przeszkody w walkach najeźdźców. Aleksander II poparł księcia Normandii,Wilhelma Zdobywcę, który w Normandii współdziałał z ruchem reformy kościelnej. Pod otrzymanymod papieża sztandarem Piotrowym walczył Wilhelm zwycięsko pod Hastings (1066), a jakowładca Anglii wznowił płacenie świętopietrza i współdziałał z legatami papieskimi na synodach. Obsadzając biskupstwa duchownymi normandzkimi, powołał na arcybiskupa w Canterbury swojego przyjacielaLanfranka z Bec (1070-1089), Lombardczyka z pochodzenia, który słynął z uczoności, a w dzielereformy ściśle współdziałał z Aleksandrem II i Grzegorzem VII, po odbyciu podróży do Rzymu.

W Lombardii przybrał ruch reformy charakter rewolucyjny. W miastach stale się bogacących wystąpiłyduże różnice społeczne, duchowni także wzbogaceni i często żonaci wywoływali ostrą krytykę ze stronyludzi, dążących do reformy Kościoła, których ideałem stał się powrót duchowieństwa do czasów apostolskichz ubóstwem, życiem wspólnotowym i systematycznym nauczaniem. Ruch ten nazywano patarią,może od słowa patta (łachman).

W Mediolanie, już w 1057 roku, pataria pod przewodnictwem kapłana Arialda z Varese i mediolańskiegoszlachcica Landulfa Cotta, przystąpiła do usuwania duchownych żonatych. Obaj przywódcy zostalipotępieni przez synod w Fontaneto, ale pataria nadal głosiła nieuznawanie duchownych symonistów inikolaitów. Mikołaj II wysłał (1059) Piotra Damiani i Anzelma z Lukki, którzy zdołali skłonić duchownychdo porzucenia praktyk symoniackich i nikolaistycznych, nakładając na winnych łagodne kary. Obajlegaci zyskali nadto od Mediolanu uznanie prymacjalnego stanowiska papieża i liturgii rzymskiej, obok ambrozjańskiej.

Synod rzymski (1060) zatwierdził porozumienie z Mediolanem i udzielił poparcia arcybiskupowi mediolańskiemuWidonowi, który jednak nie zadowolił patarii, zbyt wolno dokonując reform. W 1066 rokudoszło do rozruchów w mieście. Zginął Ariald, uznany przez patarię za męczennika. W innych miastachtakże nastąpiła radykalizacja ruchu, w Cremonie wypędzono duchownych żonatych, w Piacenzy - samegobiskupa. Legaci papiescy wprowadzili z trudem uspokojenie.

Arcybiskup Widon postanowił zrezygnowaćz urzędu (1071), odsyłając pastorał i pierścień cesarzowi Henrykowi IV. Na dworze cesarskim nie oglądanosię na prawo Mediolańczyków do wyboru biskupa i udzielono inwestytury Gottfriedowi. Nie uznałago patria, a po śmierci Widona (1072) doprowadziła pod przewodnictwem legatów papieskich do wyboruarcybiskupa Atto. Nieustępliwość Gottfrieda i doradców cesarskich spowodowała schizmę w Mediolanie,obłożono więc ich klątwą na synodzie rzymskim (1073), po którym wkrótce zmarł Aleksander II.

Podobne prace

Do góry