Ocena brak

Albatros wędrowny

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Rurkonose należą do nielicznych ptaków żyjących w okolicach mórz antarktycznych. Największym z nich i chyba najbardziej znanym jest albatros wędrowny. Jest to ptak, który może spędzać nawet kilka lat na oceanach, w ogóle nie schodząc na ląd.
Wielkie oceany rozciągające się dookoła Antarktydy są bogatym źródłem pokar­mu dla wszystkich ptaków, które są zdolne przetrwać w tamtejszych niezwykle suro­wych warunkach klimatycznych. Aby jednak korzystać z tych zasobów, ptaki muszą pokonać trzy podstawowe problemy.
Po pierwsze - najlepsze miejsca żerowiskowe mogą być oddalone o setki kilometrów od lądu i ich położenie zmienia się w kolejnych porach ro­ku. Po drugie - nad morzem często panują nie­przychylne warunki pogodowe. Po trzecie - nie­wiele miejsc może służyć za lęgowiska, ponadto są one położone daleko od siebie.
Dwie grupy ptaków doskonale przystosowały się do życia w takim środowisku - rurkonose i pin­gwiny. Największym przedstawicielem rzędu rurkonosych jest albatros wędrowny. O jego przysto­sowaniu do wykonywania długich lotów nad oceanami mogą świadczyć wąskie skrzydła o bar­dzo dużej rozpiętości, osiągającej trzy i pół metra. Taki kształt skrzydeł najlepiej sprawdza się w lo­cie szybowcowym tuż nad powierzchnią wody i sprawia, że ptak traci możliwie najmniej energii na utrzymanie się w powietrzu. Szybując na wie­trze wiejącym z tyłu albatros powoli traci wy­sokość lotu i zniża się nad powierzchnię morza. Tutaj prędkość wiatru jest mniejsza, gdyż wyha­mowują go fale. Ptak okręca się, ustawiając się dziobem do wiatru, i jest unoszony w górę. Im wyżej się unosi, tym większa jest prędkość wiatru, toteż albatros unosi się prawie pionowo. Odwra­cając się, zaczyna znowu lecieć lotem ślizgowym zgodnie z kierunkiem wiatru i dzięki tej technice szybowania może bez większego wysiłku poko­nywać znaczne odległości.

Unosząc się na wietrze
Tak jak u wszystkich rurkonosych dziób albatrosa wędrownego składa się z kostnych płytek, a otwo­ry nosowe są otoczone krótkimi rurkami. Być może dzięki takiej budowie dzioba ptak może wykrywać drobne różnice w ciśnieniu powietrza i prawidłowo oceniać właściwy moment wykona­nia zwrotu, tak by najefektywniej wykorzystywać siłę wiatru.
Sposób lotu albatrosa wędrownego umożliwia ptakowi pokonywanie w locie wielkich odległości bez machania skrzydłami. Zaletą takiej metody jest to, że ptak nie potrzebuje tak dużo pokarmu jak ptaki, które zużywają energię na lot aktywny. Ponadto może on osiągać pokaźne rozmiary, co pozwala mu polować na większe ryby i głowonogi, za duże dla mniejszych ptaków. Są jednak i minusy takiego sposobu latania. Albatros wędro­wny nie może odbywać dalekich lotów, kiedy nie wieje wiatr, ponieważ ma zbyt długie skrzydła. Owszem, może posługiwać się lotem aktywnym, lecz tylko przez krótki czas. Dlatego przy bez­wietrznej pogodzie ptak dryfuje na powierzchni morza i czeka na podmuchy wiatru. W dodatku może się on gnieździć tylko na tych wybrzeżach morskich, które mają wysokie brzegi, gdyż tylko z takich miejsc może rozpocząć lot. Rzucając się ze stromego urwiska, albatros rozkłada skrzydła i zaczyna łagodnie unosić się w powietrzu.

Życie rodzinne
Albatrosy wędrowne można spotkać nad morzami półkuli południowej w strefie pomiędzy 15° a 60° szerokości geograficznej, jednak ptaki te gniazdu­ją tylko na kilkunastu wyspach, gdzie tworzą duże kolonie. Dorosłe ptaki budują wielki kopiec z ziemi lub roślinności, na szczycie którego znaj­duje się zagłębienie na jaja. Zazwyczaj gniazda w kolonii są równomiernie rozmieszczone, tak więc nie ma zbyt wielu sytuacji konfliktowych pomiędzy sąsiadującymi parami. Samice składają tylko jedno jajo, zwykle w grudniu lub styczniu. Wysiadywanie jego trwa przez 3,5 miesiąca, ro­dzice wysiadują je na zmianę, po kilkanaście dni.
Puszyste pisklę po wykluciu się jest ogrzewane przez jednego rodzica, a drugi wylatuje daleko w morze i szuka pożywienia. Kiedy pisklę jest starsze, obydwoje rodzice pozostawiają je w gnieździe, a ono siedzi cierpliwie i czeka na ich powrót. Wyrośnięte młode może być pozo­stawione pomiędzy kolejnymi karmieniami na czas jednego miesiąca, co często jest koniecznością, gdyż żerowiska bywają oddalone setki lub tysiące kilometrów od gniazda. Młode rośnie więc dość powoli i dopiero w lecie następnego roku może opuścić gniazdo. Dorosłe ptaki mają rok przerwy, zanim przystąpią do kolejnego lęgu. Chociaż tworzą one parę przez całe życie, praw­dopodobnie poza okresem lęgowym nie przeby­wają razem. Jeżeli w czasie morskich wędrówek żaden z ptaków tworzących parę nie umrze, to spotkają się na lęgowisku rok później, aby wypro­wadzić kolejnego potomka.
Młody albatros może latać po morzach kilka lat, zanim powróci do swojej rodzinnej kolonii lub pojawi się w innej. Tutaj odbędzie gody i zbuduje gniazdo. Po ukończeniu siódmego roku życia młody albatros przystąpi do rozrodu i wychowa­nia swego potomka.
Albatrosy wędrowne dobrze pływają , używa­jąc do tego swych dużych nóg opatrzonych błona­mi pławnymi. Zdobycz chwytają głównie w nocy, kiedy głowonogi i ryby podchodzą bliżej po­wierzchni i ptak może wyłowić je za pomocą dzio­ba. Kiedy albatrosy karmią młode, częściowo tra­wią pokarm i zamieniają go w specjalną oleistą substancję. Dzięki temu mogą odwiedzać pisklę dosyć rzadko, gdyż po każdej wyprawie ło­wieckiej karmią je bardzo treściwym, skondenso­wanym pożywieniem.

Ochrona
Widziane z daleka, jak szybują bez wysiłku nad owiewanymi wiatrem morzami, albatrosy pobu­dzały wyobraźnię dawnych marynarzy. Niektórzy z nich wierzyli, że ptaki te były duszami zmarłych żeglarzy i zabicie ich przynosiło nieszczęście. Pomimo to jednak wiele albatrosów zostało zabi­tych przez ludzi. Młode, tłuste pisklęta, a nawet dorosłe ptaki, są stosunkowo łatwe do złapania, gdyż nie czują strachu przed człowiekiem. To, a także rzezie dokonywane w celu pozyskania piór wykorzystywanych w przemyśle odzieżowym i do wyrobu poduszek i kołder, znacznie zmniejszyło liczebność albatrosów wędrownych. Współcześnie większość kolonii lęgowych tego gatunku znajdu­je się pod ochroną.
Obecnie główne zagrożenia, z jakimi spotyka­ją się albatrosy wędrowne, wynikają przede wszystkim z kurczenia się ich zasobów pokarmo­wych. Jest to skutkiem zbyt intensywnych poło­wów dokonywanych przez liczne floty rybackie pływające po antarktycznych wodach.

Albatros wędrowny (Diomedea exulans) należy do rzędu Procellariformes i rodziny Diomedeidae.
Długość: 1,1-1,35 metra
Rozpiętość skrzydeł: 2,5-3,5 metra
Populacja światowa: 50-60 tysięcy par
Długość życia: Znane są osobniki żyjące ponad 50 lat.

Podobne prace

Do góry