Ocena brak

ALBA JULIA

Autor /Sedzislaw Dodano /18.05.2012

Węg. Gyulafehérvâr, miasto w środk. Rumunii; od XII w. stolica łac. bpstwa Siedmiogrodu; 1932 została sufraganią Bukaresztu. Miasto A.J. powstało na miejscu staroż. Apulum, stolicy Dacji z okresu rzym. (II-III w.); za króla Stefana I (997-1038) było siedzibą komitatu (województwa).

W XVI-XVII wieku A.J. była stolicą Księstwa Siedmiogrodu; na pocz. XVI w. książę Gabor Bethlen (1613-29) rozbudował miasto, założył uniwersytet (po 1613) czyniąc z A.J. ważne centrum kulturalne kraju, promieniujące również na tereny Królestwa Węgierskiego.

W tymże okresie A.J. była także jednym z silniejszych ośrodków kalwinizmu (wyższa szkoła, drukarnia). W 1716 ces. Karol VI odebrał zajęty przez protestantów kościół katedralny i wznowił działalność bpstwa nie obsadzonego od 1558.

Wybitne zasługi dla rekatolizacji Siedmiogrodu położył bp Ignác Batthyány (zm. 1798), reformator życia kleru, inicjator wydawnictw Leges ecclestasticae Hungariae i dzieł św. Gerarda z Węgier. Diec A.J. zajmuje 58 245 km2 i liczy 2 800 000 mieszk., w tym 298 000 katolików, 225 parafii, 320 księży diec. i 36 zak., 11 domów zak. męskich, 60 zakonników.

 

A. Szeredai, Series antiquorum et recentiorum episcoporum Transylvaniae, Alba Carolina 1790; L. Tamas, Siebenbürgen und die Anfänge der rumänischen Literatur, Bu 1940; G. Low, ECat I 633-634; G. Entz, A gyulafehérvári šzé-kesegyház, Bu 1958; W. Fleczak, Historia Węgier, Wr 1966, 22, 128-141; AnPont 1970.

Podobne prace

Do góry