Ocena brak

Aktualność, uniwersalizm i ponadczasowość cechami bajek I. Krasickiego

Autor /emilcia Dodano /07.03.2011

Bajki Ignacego Krasickiego to doskonała kwintesencja ludzkich ułomności i podsumowanie życiowych obserwacji poety. Dużą zaletą tych miniaturowych obrazków jest ogólnoludzki i ponadczasowy charakter, który sprawia, że są one doskonałą lekturą dla każdego człowieka każdej epoki. Ukazane pod zwierzęcymi postaciami takie wady jak próżność, przewrotność, chytrość, krzywdzenie słabszych, fałsz i hipokryzja są charakterystyczne dla wszystkich ludzi, od wieków im towarzysza i najprawdopodobniej będą towarzyszyć nadal.

Aktualność bajek przejawia się w tym, iż przedstawione przez poetę zachowania bardzo często można spotkać we współczesnym świecie. Niektóre z nich uległy jeszcze nasileniu – np. lisia przebiegłość przybrała dzisiaj postać krętej spekulacji, lwia bezwzględność i wykorzystywanie słabszego to brutalność, przestępczość oraz brak skrupułów współczesnego człowieka, chciwość szczupaka to zaś symbol odwiecznej pogoni za dobrami materialnymi. Należy zaznaczyć, że morał każdej bajki możemy odnieść nie tylko do teraźniejszości, ale także do czasów przeszłych, gdyż puenta ma ponadczasowy wymiar, funkcjonuje niemal jak przysłowie, które dla ludzi było, jest i będzie pouczeniem. Wystarczy przytoczyć następujące słowa:

„Niech się miary trzymają i starty i młodzi,

I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi”

(Groch przy drodze)

„Bywa często zwiedzionym,

Kto lubi być chwalonym”

(Kruk i lis)

„Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły”

(Przyjaciele)

„Umiej być przyjacielem, znajdziesz przyjaciela”

(Lis i osioł)

„Kto nikomu nie wierzył, nikt temu nie wierzy”

(Lis i wilk)

Doskonale widać, że morał nabrał ponadczasowego znaczenia, może samodzielnie występować jako wciąż aktualne pouczenie, czy przestroga. Tak więc fakt aktualności i ponadczasowości bajek jest niepodważalny.

Inną bardzo ważną zaletą tych literackich miniaturek jest uniwersalizm, ogólnoludzki charakter. Oczywiście nieco inaczej odbierano ich treść dwa wieki temu, a inaczej dzisiaj. Jednak fakt, iż krytyce zostało poddane całe społeczeństwo, dowodzi powszechności przytoczonych wad i zachowań. Przez poszczególne bajki przewijają się fałszywi przyjaciele, śmieszni filozofowie, świętoszkowie, ludzie mądrzy i głupi, chłopi, panowie, zarozumialcy, itp. Jasno z tego wynika, że wszyscy ludzie narażeni są na popełnianie tych samych błędów, bez względu na to, jaki jest ich status społeczny, w jakich czasach żyją.

Krasicki osiągnął za pomocą bajek swoje zamierzenia – służyły one celom edukacyjnym, autor demaskował w nich ludzką niedoskonałość, głupotę i nierzadko prymitywizm, wady spotykane często również w świecie współczesnym. Tak więc bajek Krasickiego nie powinno się traktować z przymrużeniem oka, należy z uwagą odkrywać ich sens i zastanowić się, czy aby przypadkiem wyśmiana przywara nie jest także naszą wadą.

 

Podobne prace

Do góry