Ocena brak

Agnostycyzm wywołany sceptycyzmem

Autor /koles8181000xd Dodano /19.12.2012

Wystepuje najczesciej w epistemologii.

Stwierdzajac sprzeczne rozwiazania tych samych problemów oraz liczne
błedy w systemie wiedzy, nietrudno przyjac teze o ograniczonosci ludzkiego
poznania. Nic wiec dziwnego, ze starozytni sceptycy głosili a. w stosunku do
prawd filozoficznych, w czasach nowozytnych zas scjentysci wyznawali a. w stosunku
do poznania pozanaukowego, a nawet niekiedy i do pewnych odmian
poznania naukowego.

Taki a. pojawił sie np. w „docta ignorantia” u Mikołaja
z Kuzy, w tezie J. d’Alamberta o niemozliwosci zbudowania pełnego systemu
wiedzy, w pozytywizmie E. Littrego oraz u scjentystów K. Paersona i A. Baina.
A. został utwierdzony przez sceptycyzm, który przyjał (nie bez wpływu I. Kanta)
postawe zasadniczego minimalizmu poznawczego. Niem. przyrodnik E. du
Bois-Reymond twierdził najpierw, ze poznanie istoty materii i siły, poczatku ruchu,
powstania swiadomosci oraz wolnosci woli lezy poza granicami nauki. Ta
niewiedza nie jest tymczasowa, lecz definitywna (ignoramus et ignorabimus).

Pózniej dołaczył jeszcze do tych wiecznych zagadek: poczatek zycia, celowosc
przyrody i powstania rozumnego myslenia, dla których, przynajmniej na razie,
nie widac uzasadnionego rozwiazania. Do nauk humanistycznych natomiast
rozczarował sie E. Renan. Uwazał, ze nie nalezy próbowac rozstrzygac zagadnien,
ale zachowywac sie tylko jako obserwator przeszłosci. Na przełomie XIX
i XX w. a. wystapił z cała siła u teoretyków nauki. Zakwestionował koniecznosc
praw (É. Boutroux) oraz ich obiektywnosc (H. Poincaré i P. Duhem). Konwencjonalizm
uwaza, ze fakty naukowe nie sa rzeczywiste, lecz tylko rzeczywistosc
symbolizuja. Nauka nie jest zdolna wyzwolic sie z konwencji i symboli, nie jest
wiec zdolna do ujecia rzeczywistosci.

Na terenie fizyki, aczkolwiek notuje sie
niewatpliwy ogromny postep, a. nie wygasa; np. W. Heisenberg dowodzi, ze nauka,
mimo udoskonalenia swych metod, instrumentów i pomysłów, nie zdoła
wyjsc poza okreslone granice.

Podobne prace

Do góry