Ocena brak

ADMINISTRACYJNO - PRAWNA SYTUACJA CUDZOZIEMCA NA TERYTORIUM RP

Autor /Olgierd Dodano /30.12.2011

Cudzoziemiec to każdy kto nie ma obywatelstwa polskiego. Cudzoziemiec może przekroczyć granicę i przebywać w Polsce, jeżeli ma ważny dokument paszportowy oraz zezwolenie zwane wizą ( za wyjątkiem przypadków przewidzianych w umowach międzynarodowych).

Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski powinien ponad to posiadać i okazać na żądanie funkcjonariuszy Straży Granicznej środki niezbędne do pokrycia kosztów wjazdu, przejazdu, pobytu i wyjazdu z kraju. Z tego obowiązku zwalnia cudzoziemca zaproszenie wpisane do ewidencji zaproszeń, które może być wystawione przez:

obywatela RP,

cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się w Polsce,

osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę w Polsce.

Odmawia się wydania wiz cudzoziemcom np. skazanych prawomocnym wyrokiem w Polsce za przestępstwo umyślne lub karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, a także w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że prowadzi on działalność terrorystyczną lub w przypadku gdy jego pobyt zagroziłby zdrowiu publicznemu (takich cudzoziemców wprowadza się do wykazu cudzoziemców niepożądanych w RP).

Można zezwolić na przejściowy pobyt cudzoziemca w Polsce do 12 m-cy, a także na zamieszkanie na czas oznaczony tj. do 2 lat z max przedłużeniem do 10 lat lub zezwolenia na osiedlenie się na czas oznaczony. W pierwszym przypadku za okoliczności sprzyjające przedłużeniu pobytu cudzoziemca uważa się w szczególności:

uzyskanie zezwolenia na zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej,

prowadzenie działalności gospodarczej,

podjęcie nauki,

zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim albo cudzoziemcem posiadającym zezwolenie na osiedlenie się.

W drugim wypadku chodzi o łączne spełnienie następujących warunków:

istnienia trwałych więzów ekonomicznych lub rodzinnych z RP,

zapewnienia w Polsce mieszkanie i utrzymanie,

przebywanie w Polsce co najmniej przez trzy lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Cudzoziemiec może otrzymać azyl, gdy jest to niezbędne dla zapewnienia mu ochrony oraz gdy przemawia za tym ważny interes RP.

Środkiem ochrony przyznanych cudzoziemcom konstytucyjnie praw jest skarga konstytucyjna. Nie dot. ona spraw związanych z przyznaniem prawa azylu i statusu uchodźcy. Cudzoziemcy maja również prawo zwrócenia się do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o udzielenie ochrony w przypadku naruszenia praw i wolności obywatelskich.

Wyróżnia się następujące formy nabycia obywatelstwa polskiego:

z mocy samego prawa – przez repatryjację. Repatryjantem jest osoba, która przybyła do Polski na podstawie wizy repatryjacyjnej. Wiza ta uprawnia tylko do jednorazowego wjazdu na teren Polski. O tę wizę ubiegać się może osoba narodowości polskiej lub pochodzenia polskiego, która zamierza przesiedlić się na stałe do Polski. Wizę tę wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 12 m-cy i w tym też czasie powinno nastąpić przekroczenie granicy. Z chwilą przekroczenia granicy repatriant i jego dzieci nabywają obywatelstwo polskie. Jeżeli repatryjantem jest tylko jedno z rodziców do nabycia obywatelstwa jest potrzebna zgoda drugiego, ponad to jeżeli dziecko ukończyło 16 lat – również jego zgoda. Po przybyciu do kraju repatriant powinien uzyskać od wojewody poświadczenie posiadania obywatelstwa polskiego.

na podstawie aktu administracyjnego – przez nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP (naturalizacja). Warunkiem jest zamieszkiwanie w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, przez co najmniej 5 lat ( można od tego odstąpić). Ponad to nadanie obywatelstwa polskiego może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa innego państwa. Uzyskanie obywatelstwa polskiego przez złożenie oświadczenia osoby uprawnionej i przyjęcie tego oświadczenia w drodze decyzji przez właściwy organ obejmuje: prawo opcji, uproszczoną naturalizację, reintegrację. Cudzoziemiec będzie uznany za obywatela polskiego również jeżeli:

przybył do Polski w okresie od 1 stycznia 1992 do 31 grudnia 1996,

przybył na podstawie uzyskanego przed wyjazdem zezwolenia na pobyt stały wydanego na podstawie ustawy o cudzoziemcach z 1963r.,

przebywa na terytorium kraju nieprzerwanie, a ponad to jest narodowości polskiej lub pochodzenia, ma w Polsce zapewnione mieszkanie i utrzymanie,

do dnia 31 grudni 1998r złożył wniosek o uznanie go za obywatela polskiego.

Organem właściwym do wydawania decyzji w tych sprawach jest Minister SWiA.

Cudzoziemcy nie są podmiotami czynnego i biernego prawa wyborczego, nie mają też prawa dostępu do służby publicznej (urzędnicy, pracownicy administracji państwowej i samorządowej). Nie dostępne dla cudzoziemców są np. stanowiska sędziego sądu powszechnego, SN, NSA, TK., TS, członka KRRiTV, RPO, Prokuratora.

Cudzoziemcy mają prawo organizowania i uczestniczenia w pokojowych zgromadzeniach, tworzenie zrzeszeń i przystępowanie do już istniejących (z wyjątkiem partii politycznych). Mogą się również zrzeszać w związkach zawodowych, a także mogą być członkami organizacji pracodawców.

Pracodawca może zatrudnić lub powierzyć inną pracę zarobkową cudzoziemcowi, jeżeli uzyska na to zezwolenie od starosty. Na podstawie takiego zezwolenia cudzoziemiec powinien ubiegać się o wizę pobytowa z prawem do pracy lub zezwolenie na osiedlenie się na czas oznaczony i kartę czasowego pobytu. Kolejnym etapem jest wydanie przez starostę na wniosek pracodawcy, zgody na pracę dla cudzoziemca. Przedstawione powyżej ograniczenia w zatrudnianiu nie dot. cudzoziemców, którzy posiadają kartę stałego pobytu lub status uchodźcy w RP. Wyjątkiem jest również fakt iż np. nauczycielem akademickim może być osoba nie będąca obywatelem polskim. Bez zezwolenia i zgody dopuszczalne jest zatrudnienie np. nauczycieli języków obcych oraz nauczycieli prowadzących zajęcia w językach obcych (zgoda organu prowadzącego szkołę), jeżeli wynika to z umów i porozumień międzynarodowych.

Posiadanie obywatelstwa polskiego nie jest warunkiem wykonywania zawodu adwokata np. adwokaci z UE. Dot. to również radców prawnych. Natomiast tylko obywatel Polski może wykonywać zawód notariusza. Na listę doradców podatkowych może być wpisana osoba fizyczna, która m.in. ma obywatelstwo polskie jednak Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyraża zgodę na dopuszczenie do egzaminu cudzoziemca, jeżeli wykazuje on biegłą znajomość języka polskiego oraz wpisuje go na listę doradców podatkowych.

Dla prowadzenia przedsiębiorstw w Polsce podmioty zagraniczne mogą tworzyć wyłącznie Sp.zo.o. lub S.A. albo obejmować bądź nabywać udziały lub akcje w takich spółkach. Generalnie nie wymaga to zezwolenia jednak np. do utworzenia przez nich banku wymagane jest zezwolenie Komisji Nadzoru Bankowego, wydane po uzgodnieniu z Ministrem Finansów. Przedsiębiorstwo zagraniczne może utworzyć w Polsce również przedstawicielstwo dla wykonywania działalności gospodarczej z zakresu handlu zagranicznego, transportu, usług turystycznych i kulturalnych (wymaga to zezwolenia właściwego ministra lub organu centralnego). Cudzoziemcy mają prawo do nabywania nieruchomości na co zezwala MSWiA za zgodą Ministra Obrony Narodowej, a w wypadku nieruchomości rolnych – również za zgodą Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Zezwolenie to jest ważne 1 rok od chwili wydania.

Cudzoziemcy mogą podejmować i odbywać w Polsce studia, studia doktoranckie, podyplomowe, staże habilitacyjne, staże naukowe i artystyczne oraz specjalizacyjne, kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe, praktyki zawodowe, uczestniczyć w badaniach naukowych.

Cudzoziemcy mogą pobierać naukę i korzystać z opieki jaką stypendyści strony polskiej, na warunkach odpłatności albo bez odpłatności i świadczeń (stypendium, bezpłatnego zakwaterowania w internacie itp.).

Podobne prace

Do góry