Ocena brak

Adam Smith

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /16.11.2011

Adam Smith

Szkocki filozof i ekonomista uważany za ojca klasyczna|ekonomii klasycznej. Jego dzieło "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów", opublikowane w 1776 roku było pierwszą systematyczną pracą w dziedzinie ekonomii. Teorie Smitha wykłada się w szkołach wyższych i gorąco dyskutuje na różnych konferencjach także i teraz. Jego osiągnięciom w dziedzinie ekonomii, jak żartobliwie podają historycy, odpowiadają jego nazwisko i imię: Smith znaczy kowal, Adam pierwszy, bowiem jako pierwszy "wykuł" naukę o gospodarowaniu.


Życiorys


Adam Smith urodził się 5 czerwca 1723 roku w małym nadmorskim miasteczku Kirkcaldy, w hrabstwie Fife w Szkocji. Od dnia narodzin Smith wychowywał się tylko u boku swej matki, córki bogatego ziemianina. Ojciec umarł jeszcze przed jego narodzinami. Jako dziecko Smith uczęszczał do miejscowej szkoły klasycznej w Kirkcaldy. Potem do siedemnastego roku życia studiował łacinę, grekę, matematykę i filozofię moralności na Uniwersytecie w Glasgow. Jednym z jego nauczycieli był wówczas filozof Francis Hutcheson. Po zakończeniu nauki na Uniwersytecie Smith rozpoczął dalsze studia w Balliol College w Oxfordzie. W 1794 roku skończył je z tytułem bachelor of arts (licencjat humanistyczny) i powrócił do Kirkcaldy, gdzie dzięki koneksjom i pomocy matki zdobył pracę na Uniwersytecie Edynburskim. Wykładał literaturę angielską, retorykę, filozofię, prawo i ekonomię polityczną. Jako profesor cieszył się wielkim uznaniem studentów i był szanowany przez kolegów. Jesienią 1751 roku w wieku 28 lat Smith został powołany na stanowisko profesora logiki na Uniwersytecie Glasgow. Rok później objął stanowisko profesora filozofii moralnej, przejmując katedrę swego dawnego nauczyciela Francisa Hutchesona. W tym samym czasie nawiązał serdeczną przyjaźń ze szkockim filozofem Dawidem Hume'em. W 1773 roku profesor został członkiem Rogal Society, co było najwyższą nobilitacją, na jaką w owych czasach mógł zasłużyć naukowiec. Już w wieku 36 lat Smith osiągnął wielką sławę.




W 1759 roku opublikował książkę, która natychmiast wywołała sensację. "Teoria uczuć moralnych" wprowadziła Smitha do czołówki angielskich filozofów. W niedługim czasie ekonomista otrzymał propozycję zostania prywatnym nauczycielem Henry'ego Scotta, trzeciego księcia Buzzleuch. Wykształcenie młodego człowieka z wyższych sfer w ówczesnych czasach polegało głównie na odbywaniu długiej podróży po kontynentalnej Europie, w trakcie której nabierało się ogłady. Smith ofertę przyjął i wraz ze swoim podopiecznym wyjechał w 1764 roku do Francji. W trakcie podróży poznał wybitnych myślicieli, między innymi Francisa Quesnaya, ekonomistę i założyciela szkoły fizjokratycznej oraz Woltera, pisarza którego wysoko cenił. Podróż jednak została gwałtownie przerwana z powodu ciężkiej choroby młodszego brata księcia. Po powrocie do kraju Smith osiadł w swoim rodzinnym mieście, aby zebrać wszystkie swoje przemyślenia o dobrobycie narodów w jedno wielkie dzieło. Pracował nad nim dziesięć lat. Efektem tej pracy było pięć tomów o łącznie objętości ponad tysiąca stron zatytułowanych "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów". Książka ukazała się 9 marca 1776 roku i doniosła ogromny sukces. Pierwsze wydanie wyprzedano w ciągu pól roku. Za życia Smitha książkę przetłumaczono na pięć języków: duński, francuski, niemiecki, włoski i hiszpański. Dwa lata po publikacji swojego najważniejszego dzieła, Smith przeniósł się do Edynburga, gdzie rozpoczął pracę jako rewizor celny. W grudniu 1787 roku został wybrany na stanowisko rektora Uniwersytetu Glasgow. Zmarł 17 lipca 1790 roku w wieku 67 lat. Pochowano go na przykościelnym cmentarzu w Canongate pod skromnym nagrobkiem. Wyryty na nim napis głosi: "Tu leży Adam Smith, autor Bogactwa Narodów".


Najważniejsze poglądy


*Sprawne funkcjonowanie społeczeństwa zapewnia rynkowy - rząd nie powinien ingerować w procesy gospodarcze, ponieważ "niewidzialna ręka" rynku dokonuje optymalnej alokacji zasobów do poszczególnych dziedzin wytwarzania;

* Rynek jest mechanizmem samoregulującym ceny, ilości dóbr i usług oraz dochody, mechanizmem scalającym społeczeństwo, a zarazem własnym strażnikiem;

* Największe niebezpieczeństwo systemu tkwi w porozumieniach monopolistycznych;

* Motorem działania jednostek jest interes własny, regulatorem sprzecznych interesów zaś konkurencja - poprzez wzajemne oddziaływanie te egoistyczne motywy przekształcają się w harmonię interesów całego społeczeństwa;

* Źródłem wszelkiego bogactwa jest praca ludzka;

* Nie każda praca tworzy bogactwo - powstaje ono tylko w wyniku pracy produkcyjnej, czyli tej, która stwarza materialne środki zaspokojenia potrzeb ludzi w społeczeństwie;

* Środkiem wzrostu produktywności jest podział pracy - każdy powinien wykonywać tę czynność, którą najlepiej opanował (przykład fabryki szpilek);

* Smith był zwolennikiem likwidacji ceł oraz wolnego handlu pomiędzy krajami.


Główne dzieła

*Teoria uczuć moralnych - 1759;

*Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów - 1776.


Autor: Laura Oramus
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry