Ocena brak

ABRAHAM WŁADYSŁAW

Autor /Matron Dodano /16.05.2012

ur.  10  X  1860  w  Samborze, ziri.  15  X  1941  we  Lwowie,  Prawnik  kanonista,  historyk  prawa kośc.  i pol.,  historyk Kościoła w Polsce. Po studiach na wydz. prawa i filozofii UJ specjalizował się w kanonistyce w uniw. berlińskim;

habilitował się na UJ (1886) i otrzymał katedrę prawa kośc. na uniw. lwowskim (1888-1935), będąc 1899-1900 jego rektorem; od 1893 był członkiem AU, od 1920 Towarzy­stwa Nauk. Lwowskiego; członek Pol.  Tow.  Historycznego; 1896-1914 prowadził z ramienia AU kwerendę do dziejów Polski, głównie w Archiwum Wat. ; 1922-23 był referentem komisji ministerialnej do opracowania projektu konkordatu między RP a Stolicą Apost.; jako członek Komisji Kodyfika­cyjnej RP brał także udział w pracach nad przygotowaniem projektu pol. prawa małżeńskiego.

Prace badawcze A. obejmują głównie prawo  kan.  (powszech­ne i pol.) w jego rozwoju  hist,  oraz stanie aktualnym; ponad­to historię Kościoła powszechnego  i pol.,  historię Polski wie­ków średnich, dzieje ustroju i dawnego prawa sądowego Polski, historię literatury, kultury i sztuki oraz publicystyki  polit.,  hi­storię liturgii (szczególnie ksiąg liturg.), a także językoznawstwo i etnologię.

Szczególnie przyczynił się do nauk. opracowania zagadnienia stosunków między Kościołem a państwem, zwłasz­cza w Polsce, w aspekcie historycznym. Najcenniejsze spośród 270 pozycji, w tym ok. 100 syntez, są prace poświęcone dziejom organizacji i prawa Kościoła w Polsce:

Organizacja Kościoła w Polsce do pol. XII w. (Lw 1890, Pz 19623), Powstanie organi­zacji Kościoła łacińskiego na Rusi (I, Lw 1904), Początki prawa patronatu w Polsce (Lw 1889), O powstaniu dziesięciny swobodnej (Wwa 1891), Gniezno i Magdeburg (Kr 1921, Pz 19623) oraz Zawarcie małżeństwa w pierwotnym prawie polskim (Lw 1925). Wymienione prace stanowią po dziś dzień podstawę i punkt wyjścia dalszych badań nad historią ustroju Kościoła w Polsce i dawnego pol. prawa małżeńskiego. Osobną grupę stanowią prace o za­
gadnieniach kośc.-polit. Zjazd łęczycki w r. 1180 (Lw 1889), Sprawa Muskały (Kr 1893), Pierwszy spór kościelno-polityczny w Polsce (Kr 1895). Dziejów synodów pol. dotyczą  Statuta synodu prowincjonalnego w Kaliszu z r. 1420 (Kr 1888),  Statuta legata Gentilisa, wydane dla Polski na synodzie w Preszburgu 10 XI1309 (Kr 1893) i Studia krytyczne do dziejów średniowiecz­nych synodów prowincjonalnych Kościoła Polskiego (Kr 1917).

Historii prawa, szczególnie historii procesu karnego, poświęcił m.  in.  rozprawy O justycjariuszach w Polsce w XIV  i  XV wieku (Kr 1885) i Proces inkwizycyjny w ustawach Innocentego III i we współczesnej nauce (Kr 1887).

Zagadnienia prawa małż. omówił w: Forma zawarcia zaręczyn i małżeństwa w najnowszym ustawodawstwie kościelnym (Lw 1908), Zagadnienie kodyfikacji prawa małżeńskiego (Lb 1929:), Reforma prawa małżeńskiego w Italii, Przegląd Prawa i Administracji 54(1929) 351-368, Konkordat wioski a kodyfikacja prawa małżeńskiego w Polsce, PrzWs 90(1929) 26-41.

Prawo współcz. oraz stosunki kośc-polit. w Polsce odrodzonej omówił w: Nowy Kodeks Prawa Kanonicznego (Kr 1918), Konstytucja a stosunki wyznaniowe i Kościół, w: Nasza Konstytucja, Kr 1922,112-134, Studia wstępne o konkordacie Stolicy Apostolskiej z Rzeczypospolitą Polską (Kr 1926).

Działalność nauk. i pedagogiczna A. zapewniła mu jedno z czołowych miejsc wśród klasyków pol. nauk  hist,  oraz zasłużone miano twórcy nowoczesnej pol. szkoły kanonistycznej.

 

J. Sawicki, Władysław A. (1860-1941), KH 53 (1946) 407-413; T. Silnicki, Wspomnienia o seminariach profesora  Osv.alda  Balzera i Władysława A., w: Z zagadnień dydaktycznych szkolnictwa wyższego, Pz 1947, 77-81; tenże, Władysław A. (1860-1941), ŻM 1 (1950) 89-135, 280-315; J. Sawicki, Biblio­grafia prac Władysława A. (¡860-1941), PS 8 (1956) 173-212 (przedruk obu prac w: W. Abraham, Organizacja Kościoła w Polsce do polowy XH w., Pz 19623, 9-87, 331-359).

Podobne prace

Do góry