Ocena brak

AARON

Autor /Leslaw Dodano /16.05.2012

(hebr.  'Aharon  znaczenie  nie  znane), Pierworodny syn Amrama  i Jokebed  z pokolenia Lewiego, brat Mojżesza (Wj 6,20), pierwszy—> arcykapłan. Z małżeństwa z Elisebą miał 4 synów :  Nadaba, Abihu, Eleazara i Itamara (Wj 6, 23). Trady­cje o A. przekazał Pięcioksiąg w ujęciu różnych redaktorów.

Najpóźniej zredagowana tradycja -> kapłańska podkreślał szczególnie rolę A. w kulcie rel., co niektórym badaczom  dalo okazję do: I kwestionowania hist, wartości tej tradycji (W. Baudissin), 2° postawienia hipotezy o przynależności A. do pogań­skiego kapłaństwa w Egipcie (Y.  Kaufmann),  3° przypuszczeń o istnieniu pierwotnego antagonizmu między A. jako pośredni­kiem przepisów kultowych a Mojżeszem, pośrednikiem Bożego słowa i obietnicy (H. Seebass).

Opinię Baudissina obaliło odkry­cie odrębnej klasy kapł. poza Izraelem, hipotezie drugiej prze­czy bliskie pokrewieństwo A. z Mojżeszem lewitą, trzeciej zaś sprzeciwiają się najstarsze przekazy tradycji bibl., przedstawiają­ce A. nie jako rywala i antagonistę Mojżesza, ale jako podporządkowanego mu współpracownika, posłanego przez Boga (Wj 4,14-17). A. był razem z Mojżeszem czynnie zaangażowa­ny w sprawę wyprowadzenia Izraela z niewoli egip. (Wj 4, 27-31 ; 7, 7; Ps 76, 21) i wraz z nim przewodził ludowi wybranemu (walka z Amalekitami, Wj 17,8).

Grzech odlania złotego—> cielca (Wj 20,4) oraz urządzenia przy nim biesiady ofiarnej (Wj 32, 1-6; por. Dz 7,41) przebaczył Jahwe A. za wstawiennictwem Mojże­sza (Pwt 9, 20). Z polecenia Bożego Mojżesz namaścił A. na arcykapłana (Kpł 8, 1-36). Wybór ten potwierdził Jahwe swoją interwencją przez ukaranie zbuntowanych przywódców rubenitów, pełniących dotychczas służbę liturg. (Lb 16, 1-17,5) oraz znakiem kwitnącej laski A. (Lb 17, 16-26; por. Hbr 9,4).

Mimo wielu wyraźnych dowodów opieki Bożej (np. uzdrowienie Miriamsiostry A., Lb 12,1-15) A., podobnie jak Mojżesz, za zwątpienie w możliwość nadzwyczajnej ingerencji Bożej, nie wszedł do Ziemi Obiecanej (Lb20,12-13). Umarł na górze Hor, mając 123 lata. Jego następcą na urzędzie arcykapłana został syn Eleazar (Lb 20, 22-29; 33,38; Pwt 32,50). A. był jedną z wielkich postaci bibl. ST (Ps 8, 6-8; 132,2; Syr 45, 6-22). Z uwagi na jego cnoty Bóg dał mu dwa, największe w pojęciu Żydów, dobra: długie życie i liczne potomstwo.

Dalekim potomkiem A. był św. Jan Chrzciciel. W liturgii bizant. święto A. obchodzi się 20 VII. W Piśmie św. imię A. bywa używane na oznaczenie klasy kapł. (Wj28), zwłaszcza w zwrocie „dom A." (Ps 113,18; 117,3; por. Łk 1,5). W Hbr 5,1-6 i 9,7 kapłaństwu A. przeciwstawione jest kapłaństwo Chrystusowe, wyraźnie je przewyższające.

Reguła Zrzeszenia z  Qumran  ujawnia przekonanie tamtejszej sekty, że jeden z dwóch Mesjaszów narodzi się z rodu A., rabini zaś uczyli, że wywyższenie A. do godności arcykapłana jest równe co do znaczenia stworzeniu świata. Także Koran (2,249 ; 4,161 ; 6,84; 7,119. 138 itd.) sławi jego osobę. Arabowie po dzień dzisiejszy otaczają czcią grób A. w Gebel  Harun. Najstarszy (245) posąg, przedstawiający A. z kadzielnicą 1 kwitnącą laską, znaleziony został (1932) w synagodze w Dura Europos (Liban) i jest przechowywany w muzeum w Damaszku.

 

W.W. von  Baudissin,  Die Geschichte des  alttestamentlichen Priestertums, L  1889;  A. Westphal, A.  und Aaroniden, ZAW  26 (1906) 201-230; H.  Gress­mann, Mose und seine Zeit, Gö  1913;  F.  S.  NorthAaron's Rise  in Prestige, ZAW  66 (1934) 191-199;  G. Widengren, Sakrales Königtum im Alten Testa­ment und im Judentum, St  1955; G. Kuhn, TWNT I  3-4;  Y. Kaufmann, The Religion  of Israel, Ch  1960;  H. Seebass, Mose und A.,  Sinai und Gottesberg, Bo  1962; S. Łach, Księga Wyjścia, PST I 2, Pz  1964; H. J. Gunneweg, Leviten und Priester, Gö  1965;  A. Cody, A History of Old Testament Priesthood, R  1969.

Podobne prace

Do góry